Forse tegenslag Cameron: Boris Johnson gaat strijden voor een Brexit

Net nu de Britse premier Cameron met een deal uit Brussel terugkomt, schaart zijn charismatische vriend én rivaal Boris Johnson zich achter de campagne voor een vertrek uit de EU. Een forse tegenslag.

De Britse pers wacht Johnson op bij zijn huis in de hoop dat hij zich uitspreekt over het referendum. Beeld reuters

Boris Johnson gaat strijden voor een Brexit. Na lang beraad heeft de burgemeester van Londen geoordeeld dat David Cameron te weinig heeft bereikt in Brussel en dat de toekomst van Groot-Brittannië buiten de Europese Unie ligt.

Het is een forse tegenslag voor de premier, die beseft dat zijn oude vriend en rivaal de balans naar een Brexit kan doen doorslaan. Onlangs had Johnson al geschreven dat het Verenigd Koninkrijk niets te vrezen heeft van een bestaan buiten de EU. Het referendum waarin de Britse bevolking zich kan uitspreken, wordt gehouden op 23 juni.

Naast de 51-jarige Johnson hebben zes ministers verklaard campagne te zullen voeren voor de Britse onafhankelijkheid. Een van hen is minister van Justitie Michael Gove, al jaren een van de beste vrienden van Cameron. Aan de vooravond van de Europese top had hij een geheime ontmoeting met Johnson. Waar Gove het brein achter de operatie zal zijn, kan Johnson deze populariseren. Wat de doorslag voor Johnson heeft gegeven is de hang naar soevereiniteit. Brussel heeft volgens hem te veel te zeggen over de wetgeving in Groot-Brittannië, dat anders dan de meeste andere landen geen geschreven grondwet heeft als beschermlaag.

'Na dertig jaar schrijven over de EU is er nu eindelijk een kans om iets te doen', zei Johnson zondag voor zijn huis in Noord-Londen. 'Ik zou graag een nieuwe relatie met de EU-landen willen zien, gebaseerd op handel en samenwerking. Ik wil een betere deal voor mensen van dit land, ik wil ze geld laten besparen en meer controle geven.' Hij benadrukte het onderscheid tussen de EU en Europa.

Johnson is diep teleurgesteld in het akkoord dat Cameron heeft gesloten. Zo kunnen de Britten maatregelen die de eurolanden tegen de City nemen niet tegenhouden, maar slechts vertragen. En geldt de beperking van de kinderbijslag voor kinderen in het buitenland alleen voor nieuwe migranten tot 2020.

Profiel van een anarchoconservatief

Zelfrelativerend, gevoel voor humor: Boris Johnson voldoet geenszins aan het beeld van de stijve Britse politicus. Lees hier het uitgebreide profiel over 'Bojo' de anarchoconservatief (+).

Smeekbede Cameron

Eerder op zondag had Cameron Johnson gesmeekt zich niet bij Nigel Farage en andere eurosceptici aan te sluiten. Volgens hem is een Brexit een stap in het duister, een gevaar voor zowel de economische stabiliteit als de nationale veiligheid. 'Ik hou van Groot-Brittannië en niet van Brussel. Ik heb gedaan wat het beste is voor ons land', schreef hij in The Sun on Sunday.

In andere zondagskranten is de premier door zijn eigen ministers van bangmakerij beticht.

Dat de Tory's al jaren verdeeld zijn over de EU komt mede door Johnson. Als Brusselse correspondent voor The Daily Telegraph stookte hij de euroscepsis, ontstaan na Thatchers befaamde Brugge-rede in 1988, flink op. Niet alleen in eigen land. Daags voor het Deense referendum over het Verdrag van Maastricht in 1992 schreef hij dat commissievoorzitter Jacques Delors uit zou zijn op almacht. Een voorpagina met de apocalyptische opening 'Delors plan to run Europe' werd massaal uitgedeeld door de Deense Nee-campagne, die vervolgens zegevierde.

Johnsons euroscepsis dateert uit zijn jonge jaren. Toen zijn vader Stanley als milieudeskundige werkte voor de Europese Commissie ging hij in Brussel naar een Europese school die als doel had kinderen uit verschillende landen op te voeden tot 'Europese' kinderen. 'Mijn indruk was dat dit niet werkte,' zo keek hij terug in The Dream of Rome, eraan toevoegend dat de Duitse, Engelse en Italiaanse kinderen nationale groepjes vormden.

Zijn beslissing heeft ook een persoonlijk kantje. Als Johnson het land uit de Europese Unie weet te halen, zal Cameron waarschijnlijk opstappen als premier en kan hij zelf verhuizen naar 10 Downing Street. Dat is een levenslange ambitie.

Lees ook

Groot-Brittannië krijgt een nieuwe, meer autonome plek in de Europese Unie. Na anderhalve dag non-stop onderhandelen bereikten de Europese regeringsleiders vrijdagavond een akkoord hierover. Lees hier het verslag.

Dit schrijven de Britse kranten zaterdag over de EU-deal van Cameron.

Nu komt Camerons echte uitdaging: de humeurige Britse kiezer. (+)

David Cameron en Boris Johnson op het station van Newark. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.