Forse afname bootmigranten Middellandse Zee: aantal asielaanvragen in EU daalt met 43 procent

De Europese Unie heeft vorig jaar 707 duizend asielaanvragen ontvangen, 43 procent minder dan het jaar ervoor. De daling is het directe gevolg van de forse afname van migranten die op bootjes de Middellandse Zee probeerden over te steken.

Vluchtelingen die de oversteek wagen van Turkije naar het Griekse eiland Lesbos. Beeld afp

Vorig jaar zomer stokte de stroom bootvluchtelingen uit Libië plotseling nadat Europa besloot de Libische kustwacht te ondersteunen bij het tegenhouden van migranten. Italië had bovendien in het geheim smokkelaars afgekocht om hun activiteiten te staken. Aan de vluchtelingeninstroom in Griekenland was in 2016 al een einde gekomen nadat de EU met Turkije een deal had gesloten.

Over heel 2017 kwamen 186.000 illegale migranten aan op de Zuid-Europese kusten, de helft minder dan in 2016. Op de top van de vluchtelingencrisis in 2015 staken bijna een miljoen vluchtelingen uit Turkije over naar Griekenland, hoofdzakelijk Syriërs.

'De cijfers van vandaag tonen aan dat we op de juiste weg zijn', zo reageerde EU-commissaris Dimitris Avramopoulos van Migratie op de gegevens die het Europese Asielagentschap EASO donderdag naar buiten bracht. 'De collectieve inspanningen van de afgelopen jaren om migratie beter te managen en onze grenzen te beschermen, hebben resultaat gehad.' Hij benadrukte dat Europa wel het continent van 'solidariteit, openheid en tolerantie' blijft.

De meeste asielaanvragen kwamen net als voorgaande jaren van Syriërs, daarna volgen Irakezen, Afghanen en Nigerianen. In totaal namen de lidstaten over bijna een miljoen asielaanvragen een 'eerste' beslissing, die in 40 procent van de gevallen resulteerden in een vluchtelingenstatus. Een jaar eerder was dat nog 57 procent, hetgeen er op duidt dat er meer migranten aankomen uit landen die niet in aanmerking komen voor een asielstatus, zoals Pakistan en Nigeria.

Veel Europese lidstaten lopen nog wel achter in de afhandeling van aanvragen voor gezinshereniging, vaak bewust om een aanzuigende werking te voorkomen. Zo heeft Duitsland in 2016 al tijdelijk de aanvragen stilgelegd omdat ze de asielafhandeling niet meer aankon. Onder de druk van het rechts-populisme is deze week besloten de beperking voor gezinshereniging te handhaven.

Het Europese grensagentschap Frontex maakte donderdag bekend een nieuwe missie te lanceren op de Middellandse Zee die zich vooral richt op terreurbestrijding. Operatie Themis vervangt de sinds 2014 actieve operatie Triton, die in praktijk vooral bezig was met reddingsoperaties. 'Operatie Themis sluit beter aan op de veranderende migratiepatronen en grensoverschrijdende criminaliteit', zei Frontex-directeur Fabrice Leggeri. 'We moeten ons beter uitrusten om te voorkomen dat criminele groepen ongemerkt de EU binnen kunnen komen. Dat is cruciaal voor de veiligheid in de EU.'

Nu Islamitische Staat zo goed als verslagen is in Irak en Syrië, neemt de vrees toe dat Islamitische strijders zich onder bootvluchtelingen mengen om naar Europa te komen. De Britse krant The Guardian meldde deze week dat Interpol een lijst van 50 buitenlandse strijders heeft verspreid die waarschijnlijk recent in Italië zijn aangekomen. De verdachte IS-aanhangers zijn allemaal afkomstig uit Tunesië, het land waar een recordaantal van 5.500 strijders vandaan kwamen tijdens de hoogtijdagen van het kalifaat in Syrië en Irak.

Terwijl het aantal bootvluchtelingen uit Libië en Turkije vorig jaar daalde, nam het vanuit Tunesië en Marokko juist toe. In Spanje kwam een recordaantal van bijna 30 duizend migranten aan. Ook dit jaar zet die trend door. In de maand januari zijn al bijna 1500 migranten vanuit Marokko naar Spanje overgestoken. Op de hele Middellandse Zee wisten 5.747 migranten in januari Europa te bereiken, 206 mensen zijn verdronken. In 2017 zijn in totaal 4742 migranten verdronken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden