Forrest Gump kan bijna niet verliezen

De enige echte verrassing bij de Oscar-uitreiking volgende week maandagnacht zou zijn dat Forrest Gump de belangrijkste prijs, die voor de beste film, niet krijgt....

Van onze verslaggever

Peter van Bueren

AMSTERDAM

Behalve in de categorie Beste Film kan Forrest Gump nog twaalf andere Oscars winnen. Genomineerd worden in dertien categorieën is niet meer voorgekomen sinds 1966, met Who's afraid of Virginia Woolf. De Oscar voor de beste film ging dat jaar echter naar A Man for all Seasons, die tevens de prijs voor de beste regie (Fred Zinnemann) kreeg. Ook From Here to Eternity (1953), Judgment at Nuremberg (1961) en Mary Poppins (1964) kregen destijds dertien nominaties.

Het record staat nog steeds op naam van All about Eve, die in 1950 veertien nominaties kreeg, maar slechts zes Oscars won: beste film, regie (Joseph L. Mankiewicz), mannelijke bijrol, scenario, geluid en kostuums. Bette Davis kreeg haar verdiende Oscar voor de vrouwelijke hoofdrol evenwel niet.

Ben Hur blijft de meest bekroonde film uit de Oscar-geschiedenis. Hij werd in twaalf categorieën genomineerd en won elf Oscars, een aantal dat ook West Side Story behaalde, zij het dat de elfde Oscar voor deze film een extra prijs was voor choreografie, wat in sommige boekhoudingen niet telde.

Het is niet te verwachten dat Forrest Gump hetzelfde overkomt als The Turning Point (1977) en The Color Purple (1985). Deze grootste verliezers aller tijden kregen elk elf nominaties maar geen enkele Oscar.

Het enige dat een prijzenregen voor Robert Zemickis' hit in de weg kan staan is de overweging van de 4924 leden van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences dat Forrest Gump al genoeg succes heeft behaald.

Ook een politiek element kan nog een rol kan spelen. De omarming van de film door conservatief Amerika bij een minderheid van de Academy-leden averechts kan werken.

Maar waar moeten die dan op stemmen? Pulp Fiction is voor menig stemmer niet te pruimen vanwege de overdosis aan geweld; Four Weddings and a Funeral is een Britse produktie; Quiz Show voor sommigen te kritisch en The Shawshank Redemption vooral toch een goed gespeelde film.

De opmerkelijkste afwezige in de categorie Beste Film is The Lion King, door de kritiek alom geprezen en het grootste bioscoopsucces van afgelopen jaar. The Lion King zou geen nominatie gekregen hebben omdat het een tekenfilm is, maar dat gold vorig jaar ook voor de toen wèl genomineerde Beauty and the Beast.

Bij de acteurs en actrices zijn Tom Hanks (alweer Forrest Gump, met als nadeel dat hij vorig jaar ook al won voor Philadelphia) en Jessica Lange (Blue Sky) de grote favorieten. Hanks' concurrenten zijn vooral John Travolta (Pulp Fiction), Paul Newman (Nobody's Fool) en eventueel Nigel Hawthorne (The Madness of King George). De belangrijkste kandidaten naast Jessica Lange zijn Jodie Foster (Nell, maar al twee keer eerder winnares), Susan Sarandon (The Client) en Winona Ryder (Little Women).

Insiders, en bookmakers, menen dat Martin Landau (Ed Wood) en Dianne Wiest (Bullets over Broadway) de meeste kans maken op een Oscar voor de beste bijrollen.

Over de nominaties is in twee categorieën heftige discussie ontstaan. Algemeen wordt het als een misser beschouwd dat de commissie die de nominaties voor de beste documentaires bepaalt Hoop

Dreams is 'vergeten'. Dit in december op het documentaire festival van Amsterdam vertoonde portret van achterbuurtjongens die door hun basketbaltalent aan hun toekomstloze milieu ontsnappen, wordt door menigeen als de beste Amerikaanse documentaire van het afgelopen jaar beschouwd.

De voorzitter van de commissie, Freida Lee Mock, raakte in een netelige positie toen haar eigen documentaire Maya Lin: A Strong Clear Vision wèl genomineerd werd. Freida Lee Mock mocht weliswaar niet voor haar eigen film stemmen, maar critici menen dat de commissieleden zo hecht met elkaar optrokken dat een desnoods onbewuste beïnvloeding nauwelijks te vermijden was.

Opmerkelijk was dat Hoop

Dreams, hoe dan ook kwalitatief hoogstaand, een ongewoon aantal keer een 4 kreeg, het laagste punt op een schaal van 4 tot 10. Dat gaf te denken.

Een andere discussie betreft de categorie 'buitenlandse' films. Dat wil zeggen: niet-Engelstalige films, want ook Britse, Australische en Nieuwzeelandse films in de Engelse taal dingen mee als 'gewone' beste film. Vorig jaar bijvoorbeeld was er in feite maar één zuiver Amerikaanse film genomineerd als Beste Film: The Fugitive. De uiteindelijke winnaar Schindler's List was met een internationale rolbezetting en een internationale crew in Polen opgenomen, The Remains of the Days was een in Engeland opgenomen en door merendeels Engelse acteurs gespeelde produktie, In the Name of the Father een Ierse produktie en The Piano kwam uit Nieuw-Zeeland.

De genomineerde 'buitenlandse' films zijn dit jaar Before the Rain, Burnt by the Sun, Eat Drink Man Woman, Fresa y chocolate en de Belgische produktie Farinelli, met de eerste twee als favoriet. De Academie heeft er vooral van langs gekregen dat Krzysztof Kieslowski's Rouge, door Zwitserland ingezonden, werd uitgesloten. Nee, zei de Academy, dat is geen Zwitserse film, met een Poolse regisseur, twee Poolse scenarioschrijvers, een Poolse co-producent en een Poolse cameraman. Maar hoofrolspeelster Irène Jacob is wel Zwitsers, de film is in Zwitserland opgenomen met een grotendeels Zwitserse crew, een aantal Zwitserse acteurs en toch ook met veel Zwitsers geld.

Men begrijpt in Hollywood weliswaar dat Europese films nauwelijks meer door een enkel land gecoproduceerd kunnen worden en dat de regels moeten worden aangepast, maar de Academy meende dat de huidige regels er niet voor niets zijn en Rouge niet aan de normen voldeed om als Zwitserse film mee te kunnen dingen.

Protesten hielpen niet, zelfs niet een brief van 65 regisseurs, producenten en scenarioschrijvers. Zij wezen er onder meer op dat vorig jaar de wèl aanvaarde films The Wedding Banquet, Farewell to my Concubine en L'odeur de la Papaye verte ook in een ander land dan het inzendende gemaakt waren.

Verrassenderwijs, en misschien een doekje voor het bloeden, werd Rouge wèl genomineerd in de categorieën Regie, Oorspronkelijk Scenario (Kieslowski en Krzyzstof Piesiewicz) en Fotografie (Piotr Sobocinski). Wie weet dat de uitsluiting als buitenlandse film Kieslowski nog wat extra stemmen oplevert.

En Nederland? Noppes, naar gebruik. Behalve, wacht even, in de categorie Korte Animatie. Daar kreeg onder meer The Monk and the Fish een nominatie, en die blijkt gemaakt door de Nederlander Michael Dudok de Wit. Een onbekende naam, want Dudok de Wit woont en werkt al jaren in Londen en studeerde af aan het West Surrey College in Farnham. Als freelance animator werkt hij aan Britse commercials en de tv-serie Tom Sweep. In een oprisping van nationalistische gevoelens is Doduk de Wit nu voor de Hollandse animatiewereld opeens een echte Nederlander, terwijl hij hier woont noch werkt.

In de internationale filmwereld, zeker in Hollywood, tellen alleen de Nederlanders Jan de Bont en Paul Verhoeven mee. Verhoevens nieuwe film Show Girls zorgt voor veel publiciteit omdat er veel bloot in zit en Verhoeven niet van plan is er iets uit te snijden. Show Girls krijgt daarom waarschijnlijk van de censor het predikaat 'voor volwassenen', wat meestal alleen voor porno geldt. De grote studio's kijken wel uit een grote publieksfilm met die keuring uit te brengen, maar Verhoeven heeft bedongen dat met Show Girls de gok gewaagd wordt en dat zijn film desondanks in een groot aantal theaters (geschat wordt zo'n duizend) wordt uitgebracht.

Dat hij volgend jaar een Oscar krijgt, lijkt echter uitgesloten. Hollywood blijft een conservatief bolwerk. En dat is ook een belangrijk argument voor de verwachting dat Forrest Gump dit jaar zonder twijfel de grote winnaar wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden