Nieuws

Formerende partijen onderhandelen over extra kerncentrales

De formerende partijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie onderhandelen over de bouw van ten minste één grote of twee kleine extra kerncentrales in Nederland. De discussie die aan de formatietafel wordt gevoerd is niet zozeer óf ze er moeten komen, maar vooral hoeveel geld de overheid erin wil steken.

Natalie Righton en Gijs Herderscheê
Naast de kerncentrale in Borssele zou nog een centrale gebouwd kunnen worden.  Beeld Arie Kievit
Naast de kerncentrale in Borssele zou nog een centrale gebouwd kunnen worden.Beeld Arie Kievit

Een definitief besluit over het aantal centrales en de hoogte van de staatssubsidie is nog niet genomen. Dat gebeurt pas als het regeerakkoord af is. De twee grootste voorstanders, VVD en CDA, willen liefst acht kerncentrales bouwen en hebben dat aantal, enigszins provocerend, voorgesteld tijdens onderhandelingen in de hoop dat ze op minimaal één of twee stuks uitkomen. De ChristenUnie is niet principieel tegen, D66 aarzelt het meest over de noodzaak en de kosten.

Dit melden bronnen die betrokken zijn bij de kabinetsformatie. Een coalitieakkoord over de bouw van extra kerncentrales zou een doorbraak betekenen in de discussie over de vraag hoe de energievoorziening vergroend kan worden. Nederland heeft zichzelf met de Klimaatwet opgelegd om in 2050 een CO2-neutrale elektriciteitsproductie te hebben. Maar die doelstelling wordt niet gehaald met alleen wind- en zonne-energie. Een groot probleem bij die groene stroombronnen is dat er nog onvoldoende opslagcapaciteit is om stabiele levering te garanderen.

Mitsen en maren

Kernenergie zou in de zoektocht naar schone energie aanvullend kunnen zijn, vinden VVD en CDA al langer. In 2010 stond de bouw van extra kerncentrales al in het regeerakkoord van de twee partijen. Het ging toen niet door, mede door de kernramp in het Japanse Fukushima in 2011. De Europese regeringsleiders besluiten waarschijnlijk later dit jaar of kernenergie als ‘groen’ wordt geclassificeerd. ChristenUnie en D66 verklaarden zich in hun verkiezingsprogramma’s dit jaar niet pertinent tegen kerncentrales, maar waren tot heden niet erg enthousiast. Vooral de afvalproblematiek, de bouwkosten en de bouwduur stuiten op weerstand bij deze partijen.

De oplevering van een nieuwe kerncentrale kan elf tot vijftien jaar duren. Dat betekent dat een nieuwe kerncentrale pas in de jaren dertig operationeel kan zijn, blijkt uit een studie die KPMG deze zomer voor het kabinet maakte. Vooral D66 vindt dat te lang duren. Daarnaast zijn de kosten een probleem: één grote centrale bouwen kost al gauw 20 miljard euro. Ook is het opwekken van kernenergie veel duurder dan windenergie, waardoor consumenten en bedrijven in 2035 wel eens de voorkeur zouden kunnen geven aan goedkopere windenergie.

Industrie vergroenen

Toch wordt er aan de onderhandelingstafels serieus gesproken over nieuwe kerncentrales. De andere opties leveren simpelweg te weinig stabiele groene stroom op om de klimaatdoelen in 2030 of 2050 te halen. Grote energieslurpende bedrijven willen bijvoorbeeld alleen de overstap maken naar een groene energiebron als die hun fabriek constant van voldoende stroom kan voorzien. Een windmolen- of zonnepark kan dat niet altijd waarmaken.

Zo gebruikt de Zeeuwse fabriek van Dow Chemical nu fossiele brandstoffen om de fabriek draaiende te houden, terwijl die processen ook geëlektrificeerd kunnen worden. Maar als de fabriek nu de stekker in het stopcontact zou stoppen, zou het hele Nederlandse elektriciteitsnetwerk platliggen. Hetzelfde geldt voor energieslurpende fabrieken in de Europoort. Met een oplopende CO2-heffing wil de overheid dergelijke industrieën forceren duurzaam te produceren. Maar dan moet er wel een alternatief zijn in de vorm van betrouwbare groene elektriciteitslevering. Die zou een kerncentrale kunnen leveren.

Bij de overwegingen om extra kerncentrale te bouwen, speelt mee dat Nederland anders meer gas moet importeren uit Rusland. Om geopolitieke redenen is Nederland liever niet te afhankelijk van gas van president Poetin. Ook het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben onlangs besloten om meer te investeren in kernenergie.

Bouwlocatie

Over de toekomstige locatie van nieuwe kerncentrales wordt al volop gespeculeerd. De huidige kerncentrale bij het Zeeuwse Borssele kan volgens de plannen nog enkele decennia functioneren. Op het nabijgelegen terrein – waar een kolencentrale stond – zou nog één grote of zouden misschien zelfs twee kleine kerncentrales kunnen worden gebouwd. Bij Borssele is ook genoeg water beschikbaar die een kerncentrale nodig heeft voor de koelsystemen. Ook locaties nabij Rotterdam en Groningen zijn opties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden