Formatie in België ging gepaard met 'kleine staatsgreep'

Den Haag Koningin Beatrix zal koste wat kost willen voorkomen dat ze bij de moeizame kabinetsformatie de rol krijgt die Albert II innam in 2007 en 2008....

Destijds liepen de onderhandelingen tussen Vlaamse en Franstalige partijen zó stroef, dat formateur Yves Leterme zijn werk na drie maanden ‘tijdelijk opschortte’. Albert kwam in augustus 2007 terug van vakantie en poogde met zijn morele gezag de partijvoorzitters te bewegen tot bezinning en afkoeling. Hij weigerde het ontslag van formateur Leterme.

De Belgische koning, die net als Beatrix vooral een protocollaire rol heeft, besloot zelf een rol te spelen in het ontmijnen van de ‘politieke crisis’ – de bewoordingen van het paleis in een verklaring. De verwachting was destijds dat de koning twee bemiddelaars zou aanstellen.

Maar terwijl Beatrix afgelopen weekend niet twee informateurs aanstelde van VVD- en PvdA-huize, juist om geen politieke keuze te maken, ging Albert II tot veler verbazing zelf aan de slag. Hij hield brede consultaties met acht ministers van Staat, onder wie de oud-premiers Dehaene en Martens.

In november 2007, er was nog steeds geen kabinet, hield Albert II weer een gespreksronde. Hij polste een aantal politiek leiders voor een raad van wijzen. Die moest werken aan een staatshervorming die er anno 2010 nog steeds niet is. ‘De koning is haast een super nanny die kleine mannen uiteen moet houden’, verzuchtte de toenmalige voorzitter van de Vlaamse groenen.

Yves Leterme werd uiteindelijk pas in maart 2008 premier van België. In juli dat jaar bood hij alweer zijn ontslag aan, maar de vorst weigerde dit te aanvaarden. Wel benoemde de koning daarop een Waal, een Brusselaar en een Duitstalige Belg als ‘koninklijke bemiddelaar’.

De Belgische bevolking ging op 10 juni dit jaar naar de stembus. Anders dan drie jaar geleden verloopt de formatie sereen en discreet – uiteraard voor zolang als het duurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden