Nieuws

Formatie gaat voort in slakkentempo en de Kamer vindt dat best

De gekozen volksvertegenwoordigers zijn al 98 dagen bezig met de vorming van een nieuw kabinet en het einde is nog lang niet in zicht. Maar een Kamermeerderheid ziet geen noodzaak het tempo van de formatie op te voeren.

Het demissionaire kabinet Rutte vindt het wel prima om door de regeren en het krijgt vooralsnog geen strobreed in de weg gelegd door de Kamer. Beeld ANP
Het demissionaire kabinet Rutte vindt het wel prima om door de regeren en het krijgt vooralsnog geen strobreed in de weg gelegd door de Kamer.Beeld ANP

Een motie van Mark Rutte (VVD) en Sigrid Kaag (D66) om samen een proeve van een regeerakkoord te schrijven en vervolgens pas half augustus – vijf maanden na de verkiezingen – te beginnen met onderhandelen, kreeg woensdagmiddag een ruime Kamermeerderheid. Het plan wordt ook gesteund door CDA, PvdA, Groenlinks en de ChristenUnie.

‘Gênant’, noemt Geert Wilders (PVV) het tempo van de formatie. ‘Het is bijna honderd dagen sinds we zijn gaan stemmen en u heeft zitten beppen en kletsen, maar er is niets bereikt.’ Wilders pleit al weken voor snel nieuwe verkiezingen, omdat de zoektocht naar een nieuw kabinet wat hem betreft totaal in de soep is gelopen. Informateur Mariëtte Hamer is in zijn optiek ‘incompetent’, ze rommelt Nederland langzaam een ‘links moeras’ in, terwijl de meerderheid van de kiezers rechts stemde. Daarvoor is Rutte grotendeels verantwoordelijk, meent Wilders. Dat het zo lang duurt, komt doordat Rutte ‘vleugellam’ is na een vertrouwenscrisis in de VVD. Sindsdien heeft Rutte ‘geen gezag’ meer, vindt Wilders. ‘Uw positie is verzwakt. Dat is de reden dat het zo lang duurt.’

Ook de linkse flankpartijen SP en Denk zijn kritisch over de trage gang van zaken. ‘Je verwacht dat er na al die weken praten tenminste een rapport langs de lijnen van de inhoud ligt’, merkt Lillian Marijnissen op. Maar zo'n plan voor de toekomst van Nederland is er tot haar ongenoegen niet. In plaats daarvan lassen de formerende partijen een ‘zomerslaap’ in.

De twee kandidaten die tot voor kort nog hoge ogen gooiden om in een nieuw kabinet te komen, maar inmiddels op het reservebankje lijken te zitten, zijn ook getergd door de trage voortgang van de formatie. ‘Alsof er geen problemen zijn om op te lossen’, zegt PvdA-leider Ploumen. ‘Er is haast geboden.’ Klaver wijst op de urgente hulp die 70 duizend gedupeerde kinderen in de toeslagenaffaire nodig hebben. ‘Het is van het grootste belang dat er snel weer een missionair kabinet komt.’

Verder weinig kritiek

Maar afgezien van de flankpartijen en de korte oprisping van PvdA en GroenLinks is er opvallend weinig kritiek in de Kamer op het 109 pagina's tellende eindrapport over de kabinetsformatie, dat Hamer dinsdag naar het parlement stuurde. Geen ophef op sociale media toen het rapport verscheen, in de wandelgangen klonken evenmin grote woorden van protest, en ook woensdag tijdens het Kamerdebat hielden de meeste partijleiders zich gedeisd. Zelfs PvdA en GroenLinks steunen gewoon het voorstel van Hamer.

Terwijl er toch wel wat op te merken zou zijn. De zoektocht naar een nieuw kabinet zit muurvast en de kans dat er alsnog snel een nieuwe regering komt is zeer klein. Er zijn wat schijnbewegingen gemaakt, maar de kiezer is niets opgeschoten sinds de stembusgang van 17 maart.

Dit slakkentempo staat in schril contrast met beloftes in verkiezingscampagnes van vrijwel alle partijen, waarin werd gesteld dat er snel een nieuwe regering moet komen, om te zorgen dat Nederland goed uit het coronajaar zou komen.

Intussen vindt het demissionaire kabinet het wel prima om door de regeren. Het krijgt voorlopig geen strobreed in de weg gelegd door de Kamer, bleek woensdag wederom tijdens het debat. Alleen D66 lijkt haast te hebben, omdat deze partij zijn kiezers heeft beloofd een progressieve agenda door te voeren. Maar VVD en CDA gedragen zich alsof ze niet in een afgetreden kabinet zitten. Ze geven miljarden uit en hebben ook al afspraken gemaakt voor een beleidsrijke begroting voor volgend jaar. Rutte sprak begin juni al van een ‘zittend’ kabinet dat alle noodzakelijke besluiten neemt.

In de Kamer is inmiddels het besef ingedaald dat het weliswaar nog wel even kan duren, maar dat een kabinet-Rutte IV slechts een kwestie van tijd is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden