Footnote

Gewiekst hoe de film je zover krijgt de ene Shkolnik te verwisselen met de ander; de verliezer met de winnaar.

KEVIN TOMA

Al meteen aan het begin haalt Footnote een sardonische grap uit, zowel met de toeschouwer als het hoofdpersonage. Terwijl de voice-over vertelt van de fantastische prestaties die professor Shkolnik als filoloog en Talmoedwetenschapper heeft verricht, maakt een oude, norse man zich in zijn studeerkamer gereed om de deur uit te gaan. Professor Shkolnik, denk je dan - op weg naar de zoveelste prijsuitreiking die hem ten deel valt. De voice-over, zo blijkt, is de stem van de juryvoorzitter, galmend door de feestzaal; ter plekke luistert de oude man onbewogen toe hoe de lofrede zijn climax bereikt. Vervolgens, onder luid applaus, staat niet hij op om de prijs in ontvangst te nemen, maar de man naast hem. Zijn zoon, professor Uriel Shkolnik.

Erg lullig en gewiekst, hoe de film je zover krijgt de ene Shkolnik te verwisselen met de andere, de vader met de zoon, de verliezer met de winnaar. Het is ook een alleszeggende persoonsverwisseling. Shkolnik senior koestert dezelfde ambities als zijn zoon, maar is nooit verder gekomen dan een beknopte vermelding in het magnum opus van zijn idool. Een obsessieve, trieste loopbaan, die met een zeker sarcasme door de Israëlische regisseur-scenarist Joseph Cedar wordt verbeeld: Eliezers leven glijdt aan de camera voorbij. Dat hij slechts een voetnoot in de geschiedenis van de wetenschap is, illustreert de asterisk die letterlijk naast zijn hoofd verschijnt.

In de eerste helft van Footnote liggen die visuele spitsvondigheden er soms te dik bovenop. Ook de opdringerige muziek zorgt ervoor dat Elizier een meelijwekkend stripfiguur dreigt te worden. Gelukkig revancheert de film zich wanneer Eliezer hoort dat hij de buitengewoon prestigieuze Israëlprijs heeft gewonnen. De persoonsverwisseling uit de beginscène krijgt dan een bijzonder pijnlijk vervolg.

Fantastische, vlijmscherpe cinema levert dat op, waarbij Cedar zich een meester van de montage toont. Er wordt veel gepraat in Footnote, maar al die baarden, wenkbrauwen en zwaar gerimpelde voorhoofden zeggen minstens zo veel.Alle intriges monden uit in een genadeloos portret van de verstoorde relatie tussen vader en zoon Shkolnik, terwijl het in Cannes bekroonde script steeds subtieler tot Eliezers gevoelswereld doordringt. Eliezer verschuilt zich het liefst in zijn fort van cultuur en papier, en dat kluizenaarschap werkt in Footnote zeer aanstekelijk.

Met Shlomo Bar-Aba, Lior Ashkenazi. Regie Joseph Cedar. In 7 zalen

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden