Fonds prinses is alleen fiscaal adres

Met een trust op Guernsey moesten de geldzaken voor prinses Christina zo goed mogelijk worden geregeld...

Op zoek gaan naar een trust of postbusfirma in een belastingparadijs is onbegonnen werk. Dat is voor de vanuit Paleis Noordeinde bestuurde Daffodil Trust niet anders. Verwacht niet dat deze op Guernsey geregistreerde vennootschap een eigen bedrijfsgebouw heeft in een van de schilderachtige straatjes van St. Peter Port, het havenstadje van dit één na grootste Kanaaleiland.

De Daffodil Trust is niet meer dan een fiscaal adres, dat door een administratiekantoor ter plekke wordt beheerd. Een belangrijk doel – of op zijn minst een prettig neveneffect – van de constructie via Guernsey is dat de belastingdienst kan worden omzeild. Daarom zoeken vele vermogenden en bedrijven vanuit Nederland en andere landen fiscaal onderkomen in Guernsey, of een van de vele andere belastingparadijzen. Vermogensbelasting, successierechten en bronbelasting hoeven op dit Kanaaleiland niet te worden betaald.

Op 4 februari 2005 werd de Stichting Protector Daffodil Trust bij de Kamer van Koophandel in Den Haag opgericht. Het advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek en de oud-topman van de bank voor vermogenden MeesPierson (de huisbank van de Oranjes) kwamen eraan te pas om deze stichting op te tuigen.

De stichting waakt over een royaal vermogen dat wordt beheerd door een administratiekantoor op Guernsey. Daar is, volgens de Rijksvoorlichtingsdienst, niets geheimzinnigs of geheims aan. De opzet zou zijn geweest om de geldzaken zo goed mogelijk voor prinses Christina te regelen, fiscaal én juridisch.

De trust beheert het vermogen van de in Engeland woonachtige Christina, die geen lid is van het Koninklijk Huis. Haar geld is voor een groot deel afkomstig uit de erfenis van haar in 2004 overleden ouders, prinses Juliana en prins Bernhard. Volgens de laatste bedroeg het familievermogen in 2003 ruim 200 miljoen euro.

Vanuit de trust krijgt Christina jaarlijks toelagen. Die vallen in Engeland onder de inkomstenbelasting. Maar over het vermogen dat in Guernsey is gestald, hoeft geen belasting te worden betaald. Had de prinses het geld naar Engeland gehaald, dan was dat wel het geval geweest.

Wie er achter Daffodil zit, is op Guernsey niet te achterhalen. Trusts worden zelden ingeschreven in de lokale Kamer van Koophandel. En zou zo’n rechtspersoon al worden gevonden, dan leidt die naar een postbusfirma, die weer in verbinding staat met een keten van andere firma’s. De directeuren zijn niet meer dan de anonieme employés van een lokaal administratiekantoor.

Kern van de trustconstructie is dat het ingebrachte geld niet meer van prinses Christina is, noch van haar erfgenamen. Het is eigendom van het administratiekantoor in Guernsey, dat het vermogen voor haar beschikbaar houdt.

Om de voor Christina cruciale trust zo goed mogelijk te controleren, werd in Nederland een speciale stichting opgericht: de Protector Daffodil Trust. Die heeft als adres het werkpaleis van koningin Beatrix: Noordeinde 68 in Den Haag. De oprichters, topbankier Chris baron van Boetzelaer van Oosterhout en advocaat Pierre Nijnens, verdwenen na een maand uit het bestuur.

Zij maakten onder meer plaats voor een van de vertrouwelingen van de familie Van Oranje, ex-ABN Amro-kopstuk Jaap Rost Onnes. Die had zijn sporen voor de familie al verdiend. In 1998 kreeg hij het Erekruis in de Huisorde van Oranje vanwege werkzaamheden ‘die verder reiken dan van hem verwacht mag worden in het kader van zijn werkzaamheden bij de bank’.

Rost Onnes is de penningmeester. Hij wordt in het bestuur bijgestaan door de jurist W.J.W.J van Roijen en een al jaren in het buitenland woonachtige vriend van prinses Christina, W.H. van Leeuwen.

Pas bij het opvragen van de oprichtingsakte van de stichting, wordt duidelijk voor wie deze constructie is bedoeld: M.C. van Lippe-Biesterfeld, oftewel prinses (Maria) Christina. In de statuten wordt zij herhaaldelijk genoemd als degene die bestuursbesluiten ‘voorafgaand’ schriftelijk moet goedkeuren.

Zo’n trust op Guernsey, of een ander belastingparadijs, is niet uitzonderlijk of illegaal. Velen zijn prinses Christina voorgegaan, met name vermogende particulieren en ondernemers. Nationaal en internationaal groeit echter de weerstand tegen dit soort constructies. Naar aanleiding van een schandaal in Liechtenstein spraken de Europese ministers van Financiën vorig jaar af harder op te treden tegen belastingontwijking.

Voor leden van het huis Van Oranje speelt bovendien het aspect van de beeldvorming en de voorbeeldfunctie. Maar de Rijksvoorlichtingsdienst, verantwoordelijk voor de publiciteit van het koningshuis, wil daar niet op ingaan.