Fokker loopt miljardenorder mis door dumping Boeing

Fokker loopt een miljardenorder mis. De Scandinavische luchtvaartmaatschappij SAS heeft Boeing gekozen voor de vernieuwing van haar vloot. SAS koopt 35 Boeings 737-600 en neemt een optie op nog eens 35 van deze toestellen....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Een Fokker-woordvoerder noemde het 'teleurstellend' dat de order aan Fokker is voorbijgegaan. Volgens hem was er echter geen stuiver mee te verdienen. 'We hadden een heel concurrerende offerte gedaan aan SAS. Maar daar is Boeing in de laatste weken nog een heel stuk onder gedoken. Als enige. Terwijl iedereen meedeed: British Aerospace, McDonnell Douglas, Airbus. Het kan niet dat ze er op deze order nog iets op verdienen. Natuurlijk helpt de lage dollar ze wel, maar er moeten toch andere motieven hebben gespeeld.'

Dat motief was volgens hem in ieder geval niet Fokker definitief van de kaart vegen. Als er iemand dwars gezeten moest worden, was het wel de Amerikaanse concurrent McDonnell Douglas, aldus de Fokker-woordvoerder. McDonnell was altijd de grootste leverancier van SAS, en stond op het punt om zijn nieuwe vliegtuig, de MD-95, te lanceren. Daartoe heeft het concern echter een eerste klant nodig en SAS zou daarvoor heel geschikt zijn. De Fokker-woordvoerder noemde dat voor Fokker een lichtpuntje: de MD-95 blijft nog even van de markt. Boeing zou zich met zijn lage prijs een positie bij SAS hebben verworven die in de toekomst geld kan opleveren.

Vorig jaar zei SAS-directeur U. Abrahamson nog dat er een keuze zou worden gemaakt tussen de Fokker en de MD-95. Nu heeft Boeing echter roet in het eten gegooid. Fokker-commissaris Hovers wil dat wordt onderzocht waarom Fokker deze order heeft gemist. Hij wil voorkomen dat dezelfde motieven die SAS heeft gehad om af te zien van de Fokker 100, ook een rol zullen spelen bij andere klanten.

SAS zegt zelf in een persbericht dat voor Boeing is gekozen 'om redenen als flexibiliteit, milieu-aspecten, efficiency-overwegingen en het feit dat Boeing een professionele en solide leverancier is'. Volgens Fokker is echter de Fokker 100 flexibeler en milieuvriendelijker dan het Boeing-toestel. Dat de exploitatiekosten lager komen te liggen dan bij de Fokker 100, kan uitsluitend worden verklaard uit de dumpprijs waarvoor Boeing zijn vliegtuig verkoopt; daardoor worden immers de afschrijvingskosten veel lager.

De nadrukkelijke opmerking dat Boeing 'professioneel en solide' is, is volgens hem absoluut geen verwijzing naar de wankele positie van Fokker. 'Het is gewoon waar wat daar staat, maar het betekent niet dat wij niet professioneel en solide zijn.'

De SAS-order was de belangrijkste order die Fokker hoopte binnen te krijgen. Er is jarenlang voor gezwoegd. Tot nu toe had de Amsterdamse vliegtuigfabriek slechts twee keer een grotere order: 40 vliegtuigen voor US Air en 75 voor American Airlines. Met de SAS-order zou het bedrijf over de jaren 1998 tot 2002 al voor een kwart van zijn capaciteit vol zitten. Nu heeft Fokker wel alle vijftig voor 1995 te produceren toestellen verkocht, maar is voor de jaren daarna nog lang niet zo ver.

SAS vliegt al op grote schaal met Fokker. Op zijn regionale lijnen heeft het bedrijf 22 Fokker-50-toestellen vliegen, en het heeft nog een vloot negentien Fokker-28 toestellen, die echter zullen worden vervangen. Net als de 25 DC-9 toestellen van McDonnell Douglas. De order bij Boeing is bedoeld om deze toestellen te vervangen.

Boeing ontving gisteren nog een order: Japan Airlines bestelde vier Boeings 737-400 ter waarde van in totaal 180 miljoen dollar.

SAS maakte dinsdag ook zijn jaarcijfers bekend. De winst voor belasting steeg tot 1,5 miljard kroon (317 miljoen gulden). In 1993 leed het Zweeds-Noors-Deense concern nog een verlies van 492 miljoen kroon (103 miljoen gulden). De winst werd deels bepaald door boekwinsten op verkochte vliegtuigen van 935 miljoen kroon (196 miljoen gulden).

De koers van het aandeel Fokker daalde na de bekendmaking drie dubbeltjes tot 10,30 gulden. Vanmiddag komt Fokker met zijn jaarcijfers. Dan wordt weer een verlies bekendgemaakt van ongeveer 460 miljoen gulden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden