FNV houdt redenen om pensioenakkoord te willen

AMSTERDAM - Het pensioenakkoord komt er niet en toch komt er een akkoord. Dat is de stand van zaken bij de maandenlange onderhandelingen tussen vakbonden en werkgevers over een pensioenstelsel dat de stijgende levensverwachting en de kuren van de financiële markten beter moet kunnen opvangen.


Ondernemersbelangenclub VNO-NCW en FNV dachten een paar weken geleden dat de zaak op een haar na was gevild. Pensioenuitvoerder APG had zelfs al een bijeenkomst gepland die afgelopen vrijdag zou plaatsvinden. Daar zouden werkgeversbaas Bernard Wientjes en FNV-voorzitter Agnus Jongerius een gloedvolle toelichting geven op een nieuw staaltje polderoverleg. Een week geleden moest APG het evenement afblazen.


Zeggenschap

Onenigheid binnen vakcentrale FNV heeft roet in het eten gegooid. FNV Bondgenoten vindt dat er niet te veel mag worden gemorreld aan de oude pensioenrechten. 'Laat er geen misverstand over bestaan dat wat ons betreft geen enkel model aan de orde kan zijn waarin risico's eenzijdig bij de deelnemers worden gelegd', schrijft voorzitter Henk van der Kolk, wiens achterban bestaat uit vijftigplussers met veel pensioenrechten.


Dat klinkt stevig. Waarom trekt Van der Kolk niet gewoon de stekker uit het overleg en gaat hij verder zonder pensioenakkoord? De pensioensector kan immers al jaren zonder. Er zijn twee redenen waarom ook FNV Bondgenoten toch weer aan de onderhandelingstafel gaat zitten.


Ten eerste is er de dreiging van het verlies van zeggenschap. Pensioen is uitgesteld loon, dus daar gaat de politiek niet over, is de redenering van werkgevers en bonden. Als Wientjes en Jongerius er niet uitkomen, is de kans groot dat minister Kamp van Sociale Zaken de knopen doorhakt.


De tweede reden is dat Henk van der Kolk ook wel ziet dat de oude rechten een immens blok aan het been zijn. Dit zijn alle opgebouwde pensioenrechten van werkenden en gepensioneerden. Samen staan die in de boeken voor 800 miljard euro.


Schijnzekerheid

Als het rendement op het pensioenvermogen tegenvalt of de levensverwachting nog harder stijgt, is er onvoldoende in kas om die pensioenen te laten meegroeien met de inflatie. Vorig jaar en dit jaar is dat al het geval. In een nog somberder scenario moeten ze worden gekort. Het toont dat de huidige gegarandeerde pensioenaanspraken schijnzekerheid bieden. Daar schiet de achterban van Van der Kolk ook weinig mee op.


Ondertussen tellen de werkgevers hun zegeningen. Die zijn dolblij als ze straks niet meer worden achtervolgd door die oude rechten. Van der Kolk vindt dat de werkgevers betrokken moeten blijven. Hij wil geen akkoord tekenen dat alle risico's naar de werknemers en de gepensioneerden verschuift.


Toch heeft Van der Kolk een kier opengelaten. De pensioenrechten mogen iets minder zeker worden, maar dat moet door de regels te versoepelen. De Nederlandsche Bank moet volgens de vakbondsbestuurder fondsen minder snel dwingen de pensioenen te korten. Het is een moeizame route: de politiek wil juist strenger toezicht dat het nemen van risico's inperkt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden