NIEUWSPENSIOENSTELSEL

FNV akkoord met pensioenhervorming; meeste partijen tevreden, SP spreekt van ‘gokpensioen’

Het kabinet kan aan de slag met de grote hervorming van het pensioenstelsel. De FNV is als laatste akkoord gegaan met de plannen. Daardoor wordt de stijging van de AOW-leeftijd vertraagd en komen er een vroegpensioen voor zware beroepen en een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen.

Een van de boze FNV-leden die protesteren voorafgaand aan de vergadering van het ledenparlement tegen de hervorming van het pensioenstelsel.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Het zogenoemde ledenparlement van de FNV stemde zaterdag in met de uitwerking van het pensioenakkoord. Twee weken geleden werd een stemming door de 105 leden van dat ‘parlement’ nog gefrustreerd door een paar kritische leden. Bij de online vergadering logden zij niet in waardoor het minimaal vereiste aantal aanwezige ‘FNV-parlementariërs’, het quorum, niet werd gehaald. 

Dankzij de versoepeling van de coronaregels kon het 105-koppige gezelschap zaterdag live bij elkaar komen in Bunnik om te stemmen. Bij deze tweede vergadering was geen quorum meer nodig bij de stemming.

De instemming van de FNV is belangrijk omdat zij met werkgevers de pensioenfondsen bestuurt die de vernieuwingen moeten doorvoeren. De overheid stelt de spelregels voor pensioenfondsen vast.

Het gaat om een uitwerking van het pensioenakkoord dat vakbeweging, werkgevers en kabinet vorig jaar sloten. Het kabinet gaat die nu omzetten in wetgeving. Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken hoopt de wetgeving volgend jaar door het parlement te loodsen. Hij constateerde  opgelucht dat nu sprake is van ‘een breed draagvlak voor deze belangrijke hervorming’.

Ruime meerderheid

Na de Tweede Kamerverkiezingen is het kabinet weliswaar demissionair en dan worden geen grootse plannen behandeld teneinde het komende kabinet niet voor de voeten te lopen. Maar niet alleen de huidige vier regeringspartijen – VVD, CDA, D66, CU – steunen het pensioenakkoord, ook PvdA en GroenLinks. Het is de verwachting dat deze zes partijen ook na de verkiezingen een ruime meerderheid in de Tweede Kamer hebben, zodat die toch kan beslissen over deze wetgeving.

Als de wetgeving door het parlement is, moeten de pensioenfondsen hun regelingen veranderen en de uitvoering op poten zetten. De hervorming moet uiterlijk in 2026 zijn afgerond.

Het akkoord kon dit weekend algemeen op instemming rekenen. Jacco Vonhof van MKB-Nederland toonde zich vooral tevreden met de 200 miljoen euro extra die is uitgetrokken voor het midden- en kleinbedrijf en voor mensen met zware beroepen. 

Het akkoord leidt volgens Vonhof tot stabiele en voorspelbare pensioenpremies. ‘Dat is winst.’ Hans de Boer van ondernemersorganisatie VNO-NCW stelt dat het pensioen eerlijker wordt voor jongeren, omdat premies onafhankelijk worden van de leeftijd. 

Levensverwachting

Bij het pensioenakkoord horen ook beloften van het kabinet om de AOW-leeftijd minder snel te laten stijgen. Nu gaat de AOW-leeftijd een jaar omhoog als de levensverwachting van 65-plussers een jaar stijgt. Per 2026 wordt dat acht maanden later AOW bij een jaar extra levensverwachting. Deze wetswijziging moet nog dit jaar door het parlement worden goedgekeurd. 

Dat geldt ook de mogelijkheid voor werkgevers om werknemers de laatste drie jaar voor pensionering een uitkering op AOW-niveau te betalen. Dit kan per 2021 ingaan als het parlement dat dit najaar goedkeurt. 

PvdA en GroenLinks vroegen voor hun steun  een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Wetgeving daarover wordt ook binnenkort ingediend. De Tweede Kamer komt terug van reces en debatteert op 14 juli over de uitwerking van het pensioenakkoord.

In het nieuwe pensioenstelsel verdwijnt het directe verband tussen de hoogte van het pensioen en het eerder verdiende salaris. Het pensioen wordt afhankelijk van de ingelegde premie en daarop gehaalde beleggingsresultaten. Dat is nu in principe ook al zo maar doordat de werkenden een pensioen wordt voorgespiegeld gekoppeld aan het gemiddeld verdiende salaris gelden strenge regels

Soepeler regels

In het nieuwe systeem gelden soepeler regels waardoor de pensioenen van ouderen en de pensioenopbouw van werkenden eerder verhoogd kunnen worden. Maar vallen de beleggingen tegen, dan gaan ze ook eerder omlaag.

De overgang van het huidige pensioensysteem naar het nieuwe viel de FNV, en ook de veel kleinere bond VCP, zwaar. In het nieuwe systeem bouwen jongeren meer pensioen op dan ouderen. Ieder betaalt voortaan premie voor zichzelf. Dat is nadelig voor werknemers van 45 jaar en ouder. Per pensioenfonds moet een regeling worden getroffen om hen te compenseren.

Ontevredenheid is er ook bij de SP: ‘We gaan van het beste pensioenstelsel ter wereld naar een gokpensioen dat afhankelijk wordt van de dagkoersen op de financiële markten’, aldus SP-Kamerlid Bart van Kent. Zijn partij noemt het spijtig dat de FNV ermee heeft ingestemd. 

De meeste andere partijen zijn wel tevreden. PvdA’er Gijs van Dijk zegt dat onder anderen flexwerkers kunnen profiteren, omdat het akkoord hen aan een betere pensioenopbouw helpt.  

WAT GAAT ER VERANDEREN AAN UW PENSIOEN?

-Iedere werknemer krijgt een persoonlijke rekening bij zijn pensioenfonds.

- Op die rekening staat hoeveel premie is ingelegd en hoeveel winst of verlies daarmee met beleggingen is gemaakt. De premie wordt, net zoals nu, collectief belegd. Een aandeel in winst of verlies wordt bijgeschreven op de persoonlijke rekening.

-Bij de persoonlijke rekening staat hoeveel pensioen het geld kan gaan opleveren op basis van verdere premiebetaling plus ‘projectierendement’. Dat is niet één bedrag maar varieert van ‘slecht weer’ via ‘neutraal’ naar ‘mooi weer’.

-Omdat het een raming is van en geen toezegging, zoals nu, over het te behalen pensioen op basis van het gemiddeld verdiende loon, vervalt het belang van de rekenrente. Die was belangrijk omdat sprake was van een toezegging. Door de lage rente staan pensioenfondsen er al jaren slecht voor en kunnen pensioenen van ouderen en de opgebouwde pensioenen van werkenden vaak al jaren niet verhoogd.

-Als het meezit met de beleggingen gaan de pensioenen van ouderen omhoog, als het tegenzit omlaag. Beleggingswinst of -verlies wordt niet in een keer verrekend, maar gespreid over een paar jaar. Daardoor kunnen winst en verlies tegen elkaar wegvallen.

-Er komt per pensioenfonds een solidariteitsfonds van maximaal 15 procent van het totaal belegde vermogen. Dit fonds wordt gevuld met een deel van de betaalde premie en met een deel van de beleggingswinst. Met dat fonds kunnen grote schokken in beleggingen worden opgevangen.

-Voor iedere werknemer wordt de premie op zijn eigen rekening bijgeschreven. Dat is voordelig voor jongeren, maar een nadeel voor 45-plussers. Die middelbare werknemers moeten per pensioenfonds voor dat nadeel gecompenseerd.

-Bij pensionering kunnen werknemers ervoor kiezen 10 procent van het opgebouwde vermogen op de persoonlijke rekening in één keer op te nemen voor bijvoorbeeld afbetaling van het huis, een verbouwing, een grote reis of een gift aan kinderen. Het pensioen wordt dan 10 procent lager.

- Het nabestaandenpensioen voor verweduwden en wezen van werknemers wordt gemoderniseerd, zodat nabestaanden niet voor financiële verrassingen komen te staan, hetgeen nu vaak het geval is. Het nabestaandenpensioen voor partners van gepensioneerden blijft zoals het is.

Verder lezen
Het nieuwe pensioenstelsel kent kansen maar ook onzekerheden. We zetten ze voor u op een rij.

Wat vinden de mensen die het betreft er zelf van?  ‘Het is allemaal ingewikkeld geworden’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden