Reportage

Flyers bij de erwtensoep: met CDA-Kamerlid Martijn van Helvert op jacht naar voorkeursstemmen in Zuid-Limburg

CDA-Kamerlid Martijn van Helvert staat voor de Tweede Kamerverkiezingen op een onverkiesbare 25ste plek. Met een kleine campagne hoopt hij in ‘zijn’ Zuid-Limburg zich alsnog met voorkeursstemmen de Kamer in te vechten. 

Martijn van Helvert helpt mee in de keuken bij ’t Kirkske in Geleen. Beeld Aurélie Geurts
Martijn van Helvert helpt mee in de keuken bij ’t Kirkske in Geleen.Beeld Aurélie Geurts

‘Hoeveel Limburgers er nu in de Kamer zitten?’ CDA-Kamerlid Martijn van Helvert moet even nadenken. ‘Ik denk twaalf of veertien, maar je hebt natuurlijk ook veel nep-Limburgers die al jaren in de Randstad wonen.’

‘Zoals Ploumen!’, kraait Joep Peters te midden van het gelach dat de kleine studio vult.

Het is 11 uur en bij Falcon Radio, bereik Valkenburg en omstreken, is het tijd voor het politieke uurtje, Valkenburg actueel. In de studio in een huisje in Berg en Terblijt laat Van Helvert zich ondervragen door oud-burgemeester Constant Nuijtens (78) en Peters (75), erelid van de carnavalsvereniging. Van Helvert is bij het CDA op een onverkiesbare 25ste plek beland en vecht nu om met voorkeurstemmen terug te komen in de Tweede Kamer.

Maar campagne voeren, kan dat wel in coronatijden? Sommige burgemeesters en Haagse politici twijfelen eraan, maar volgens Van Helvert kan het wél, rekening houdend met de coronaregels. Geen volle zaaltjes, maar kleinschalige bijeenkomsten en die verspreiden via lokale media en sociale media. ‘Het lokale raadslid geef je dan een reden om de eigen achterban weer aan te spreken.’ 

Uitstel van de verkiezingen vindt hij een slecht idee. ‘In de VS gingen ze door, in Irak gingen ze destijds door terwijl stembussen werden beschoten. En wij kunnen dat niet voor 17 miljoen mensen organiseren? Kijk naar al die ondernemers die er alles aan doen om iets te laten doorgaan. Wie zijn wij dan als politici om te zeggen ‘nee, alles stoppen’? Dat gaat echt niet.’

CDA-Kamerlid Martijn van Helvert. Beeld Aurélie Geurts
CDA-Kamerlid Martijn van Helvert.Beeld Aurélie Geurts

Voorkeursstemmen

In de studio ligt ondertussen een delicate kwestie op tafel. ‘Nou wordt die weg langs Valkenburg gerenoveerd, maar er is nog steeds geen geluidsscherm. Heb jij je werk wel goed gedaan, Martijn?’, vraagt Nuijtens. Van Helvert zegt dat hij er juist voor heeft gezorgd dat dit project eindelijk in beeld is bij de minister.

En dat geldt voor meer zaken. ‘Wij hebben deze vier jaar meer extra agenten gekregen dan welke regio ook. Als je dat verhaal daar (in Den Haag, red.) niet vertelt, vertelt niemand het. Want de meeste ambtenaren, de meeste ministers, de meeste Kamerleden wonen gewoon in de Randstad en denken dat Nederland net iets achter Utrecht ophoudt. En dat is niet het geval.’

Trekken de Limburgse parlementariërs weleens gezamenlijk op, wil Nuijtens weten. ‘Soms wel, bijvoorbeeld als het gaat om steun voor de Limburgse taal, hebben we daar samen – van Wilders tot Ploumen en Öztürk – vragen over gesteld.’

Veel Kamerleden worden verkozen zonder ooit ook maar één kiezer persoonlijk te hoeven overtuigen. Maar een klein groepje, waarvan Pieter Omtzigt het bekendste voorbeeld is, doet dat wel, in een poging met voorkeursstemmen de Kamer in te komen.

Erwtensoep

Na Radio Falcon stapt Van Helvert snel de auto in met campagneleider Ger Hindriks, door naar ’t Kirkske in Geleen, een voormalig kerkje, nu gemeenschapshuis. Uitbaters John en Harry hebben het door corona moeilijk. 75 liter erwtensoep moet een beetje helpen, die verkopen ze vandaag aan mensen die hebben gereserveerd en langskomen met hun pannetje.

Een voor een komen klanten binnen, vaak goedgemutst, want het is altijd gezellig bij John en Harry. ‘Het is de gunfactor’, zegt John, waarom ze die soep voor 5 euro per liter komen halen. Als Bennie binnenkomt, brengt Van Helvert zijn pan naar Annemie en Lucie in de keuken. Terwijl zij hem vullen, stelt hij zich voor. ‘Ik ben Martijn van Helvert en ik zit in de Tweede Kamer.’ ‘O’, tikt Bennie gevat terug, ‘ik heb maar één kamer!’

Van Helvert, met zijn mondkapje in Limburgse kleuren, geeft alle soephalers een folder met zijn programma, de ‘tien B’s’. ‘En stem op Martijn, hè!’, geeft John de klanten mee als ze vertrekken. ‘Groeten, hè!’ ‘Hoi!’, ‘Hoi!’, weerklinkt het bij elk afscheid. Van Helvert is in Den Haag weliswaar woordvoerder buitenland maar, zegt hij, het is ook heel belangrijk ‘het Limburgse geluid’ in Den Haag te laten horen. ‘O, dat zou goed zijn’, reageert Alice, terwijl ze haar pan met 3 liter soep aanpakt. 

Jachtgebied

‘Ik ben hier een stemmenkanon’, zegt Peter Henssen, CDA-raadslid uit Sittard-Geleen. Hij is erbij om Van Helvert te helpen met zijn campagne, andersom gebeurt ook – al jaren. Alle hulp is trouwens welkom. Voor lokale Limburgse partijen die Van Helvert willen steunen maar niet het CDA, is er een aparte poster met ‘Stem Martijn van Helvert, Lijst 3’.

Al maanden geleden hing op Van Helverts werkkamer in Den Haag een kaart met het aantal stemmen dat hij in 2017 in elke Zuid-Limburgse gemeente – zijn jachtgebied – haalde. Meer dan 18 duizend van de 19 duizend stemmen kwamen uit Limburg, in Zeeland stemden 9 mensen op hem. Het noorden van de provincie is aan mede-Limburger Mustafa Amhaouch. Staatssecretaris Raymond Knops hangt daar een beetje boven. ‘Vorige keer waren 17.500 voorkeurstemmen genoeg, nu kan het iets meer zijn, dus we zetten in op 25 duizend.’

Na ’t Kirkske maakt Van Helvert nog een stop in Brunssum, waar hij een paar hard getroffen kleine ondernemers ontmoet. Zoals Anja Janssen van boetiek Stairway Fashion, ze heeft nog nul hulp gehad en voor tienduizenden euro’s geïnvesteerd. Ze is wanhopig. ‘Het gevoel van onmacht wordt steeds groter’, zegt ze. Het vertrouwen in de politiek heeft ze ‘helemaal verloren’. Van Helvert luistert geduldig en erkent dat hij het ‘nu helaas niet gelijk kan oplossen’. Bij het vertrek geeft hij zijn 06-nummer, zodat Anja hem direct kan bereiken.

Op weg naar kapper Smeets, die hem zal uitleggen dat ‘mensen pas geld krijgen als het kalf verzopen is’, valt Van Helverts oog op een verkiezingsbord waar alleen Wopke Hoekstra hangt. ‘Ruben’, zegt hij tegen Ruben Claus van CDJA-Limburg die inmiddels ook meeloopt, ‘gaan we hier ook nog onze regionale kandidaat toevoegen? Ik zie alleen de schaatskandidaat.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden