Flitsprocedure en tijdelijke vergunning voor aanleg van megazonnepark

De aanleg van zonneparken wordt gemakkelijker, omdat alleen een tijdelijke vergunning nodig is. Dat geldt zelfs voor de aanleg van een zonnepark van tientallen hectares. 

Geldermalsen - Een groot zonnepark op een oude vuilstort langs de A15. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Op basis van een vergunning voor maximaal tien jaar heeft de Raad van State de bouw goedgekeurd van een zonnepark in Drenthe, dat zo’n 25 jaar moet blijven staan. Met dezelfde tijdelijke vergunning kon ook een subsidie van 12,9 miljoen euro worden aangevraagd.

De tijdelijke vergunning voor zonnepark De Watering in Coevorden werd in februari nog vernietigd door de rechtbank Noord-Nederland. Een buurman had bezwaar aangetekend tegen het project van de bedrijven Solarfields en Ecotec. Volgens de rechters was het niet aannemelijk dat het zonnepark na de vergunningstermijn ‘kan en zal’ verdwijnen. Tien jaar is immers te kort om de geïnvesteerde miljoenen terug te verdienen. Ook gaven de initiatiefnemers en de gemeente Coevorden onomwonden aan dat het park na tien jaar gewoon zal blijven staan.

De Raad van State gaat echter niet mee in de eis dat het zonnepark na tien jaar ‘kan en zal’ verdwijnen. Voor een tijdelijke vergunning is het voor de hoogste bestuursrechter voldoende dat het park ‘kan’ verdwijnen. Stellages met zonnepanelen kunnen vrij eenvoudig worden verplaatst.

In Coevorden werd creatief gebruik gemaakt van een uitzonderingslijstje in een bijlage van het Besluit Omgevingsrecht. In een beperkt aantal gevallen is het mogelijk om voor initiatieven die in strijd zijn met een bestemmingsplan toch toestemming te geven. Het gaat hierbij meestal om kleinschalige ingrepen zoals een dakkapel of bewoning van een vakantiehuis. Zo’n ‘kruimelvergunning’ mag ook worden afgegeven voor ‘ander gebruik van gronden voor een maximumtermijn van tien jaar.’ Onder ‘ander gebruik’ valt nu dus ook een groot zonnepark.

Voor het verlenen van een kruimelvergunning hoeft een gemeentebestuur geen toestemming te vragen aan de gemeenteraad. Ook is de inspraak van omwonenden beperkt. De procedure kost niet meer dan twee tot vier maanden. De procedure voor een definitieve vergunning duurt minimaal een half jaar, maar meestal langer.

Alle zonneparken in Nederland, gereed dan wel in aanbouw.

Volgens juristen is de uitspraak goed nieuws voor bedrijven die zonneparken ontwikkelen. Advocaat Jasper Molenaar denkt dat de Raad met die soepele opstelling ‘op zijn manier een bijdrage levert aan de energietransitie’. Met een kruimelvergunning kan op een ‘hele waslijst’ aan onderzoek worden bespaard. Daarbij gaat het om diepgaand onderzoek naar archeologische resten, beschermde diersoorten en ruimtelijke inpassing.

‘Deze uitspraak van de Raad van State helpt de verduurzaming wel een stukje verder’, beaamt hoogleraar bouwrecht Arjan Bregman. De burger die bezwaar wil maken tegen de vergunning staat volgens hem niet buitenspel: ‘Er is nog steeds de mogelijkheid tot bezwaar en beroep en dus voldoende rechtsbescherming.’

De voorbereidingen voor het zonnepark in Coevorden begonnen zo’n vijf jaar geleden. Een tijdelijke vergunning is logisch, zegt verantwoordelijk wethouder Jeroen Huizing (CDA) van Coevorden. ‘De procedure is minder kostbaar en de ontwikkelaar kan eerder subsidie aanvragen. Dat is ook voor de gemeente die wil verduurzamen een voordeel.’ 

Eric van den Broek van initiatiefnemer Ecotec noemt de kruimelprocedure ‘gewoon praktisch’, maar ook zakelijk van belang. ‘Je doorloopt anders een heel lange procedure.’

Bij de Rijksdienst voor Ondernemingen (RVO) is de tijdelijke vergunning niet populair meer, onder meer uit angst dat geld wordt gereserveerd voor projecten die toch niet doorgaan. De dienst verdeelt jaarlijks meer dan 10 miljard euro aan subsidie voor duurzame energieopwekking. Aan het park in Coevorden werd ruim een jaar geleden 12,9 miljoen euro toegezegd, boven op de ongeveer 1,5 miljoen euro van de deelnemende bedrijven. ‘In dit geval heeft de aanvrager aannemelijk gemaakt dat hij alsnog een permanente vergunning zal aanvragen’, meldt een woordvoerder.

De gemeente Coevorden en de betrokken bedrijven hebben inmiddels afgesproken met de aanleg van het park te wachten op die permanente vergunning.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.