Commentaar

Flitsleden zijn een staaltje moedige partijvernieuwing

De PvdA hoopt met open voorverkiezingen het initiatief terug te pakken. Als dat maar goed gaat.

Beeld anp

Is het politieke moed of waaghalzerij die de PvdA ertoe drijft de lijsttrekkersverkiezing open te stellen voor 'flitsleden': in ruil voor 2 euro en het invullen van een steunverklaring aan de PvdA kan iedereen tijdelijk lid worden om mee te beslissen wie de partij gaat leiden.

Dat is zonder meer een staaltje moedige partijvernieuwing, zeggen Spekmans medestanders niet zonder argumenten. Het partijenstelsel kraakt immers in z'n voegen. Jaar in jaar uit verliezen de partijen leden. Een steeds kleinere groep mensen beslist over de scouting en selectie van onze belangrijkste bestuurders. Elke serieuze poging om weer wat leven in dat proces te blazen, is de moeite waard.

Ook is niet uitgesloten dat het een heilzaam effect heeft op de partij. De media-aandacht, de mogelijke ledenaanwas, de test die alle kandidaten moeten doorstaan, de wind in de rug voor de winnaar: het is niet moeilijk te bedenken waarom dit experiment aantrekkingskracht uitoefent op een partij in nood.

Beeld Bas van der Schot

Maar daarin ligt ook de waaghalzerij: wat als er een coup komt van buiten? Het ergste dat de PvdA kan overkomen is een lijsttrekker die niet de steun heeft van de echte trouwe leden en het partijkader. Dat zou tot grote spanningen kunnen leiden tussen de leider en de partij. Bij de VVD ging dit in 2006 al bijna mis tussen Mark Rutte en Rita Verdonk, zelfs zonder inmenging van buitenaf. Voor de PvdA kan het de doodklap worden.

Er zijn wel veiligheidskleppen. Een partijcommissie bepaalt welke kandidaten worden toegelaten tot de race. Zij dienen de partijstandpunten te onderschrijven. Nieuwe leden machtigen de partij om maandelijks contributie af te schrijven. Wie daar na een maand weer vanaf wil, zal zelf in actie moeten komen. Voorts moet elk lid een steunverklaring aan de PvdA tekenen. En mocht er echt een groot ongeluk dreigen, dan kan het partijcongres na afloop nog altijd met tweederde meerderheid ingrijpen.

Spekman zal hopen dat dit genoeg is om belletjestrekkers te ontmoedigen. En hij niet alleen. Want als dit een succes wordt en er volwassen, eerlijke, wervende verkiezingen komen, is het wel degelijk een kansrijke stap op weg naar vernieuwing van ons vermolmde partijenstelsel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden