Flitsende monorail eindigt in de berm

De eerste twintig palen zijn geheid. Maar verder dan dat dreigt de aanleg van een monorail in Jakarta niet te komen....

Van onze correspondent Michel Maas

Twintig palen zijn de boterzachte bodem in gejaagd en steken met hun betonijzer boven de grond uit, als een belofte van meer. De kans is echter aanwezig dat dit het enige is wat Jakarta ooit van de monorail te zien krijgt. Het werk ligt stil.

Ook in het trendy kantoor van de Jakarta Monorail heerst diepe rust. De wanden zijn beschilderd met flitsende treinstellen die hoog boven op hun rails over een blinked schone stad suizen. 'Fast Line, Fine Living' is de leus die de marketingafdeling de lijn heeft meegegeven. Vier jonge mannen op badslippers liggen te roken op de bankstellen in de wachtruimte. Zij vertrekken haastig als er een gast verschijnt. Het mag een wonder zijn dat de directeur, Sukmawati Syukur, in huis is.

Ibu Sukma, zoals ze kortweg heet, is een zakenvrouw; en als zakenvrouw laat zij zich niet vertellen dat haar project gedoemd is te mislukken, zoals de belangrijkste kranten van Indonesië suggereren.

Struikelblok is de stad, zegt Syukur. Niet de gouverneur van Jakarta, Sutiyoso. Die steunt het project van harte, en heeft alle medewerking beloofd. Vroeger was de belofte van de gouverneur genoeg. Als Sutiyoso iets steunde, werd het wel geregeld. Die tijd lijkt voorbij. Vorig jaar is een heel nieuw gemeentebestuur gekozen . 'Er zitten nu nieuwe mensen, die hier een mooie kans ruiken om Sutiyoso pootje te lichten', zucht Sukmawati.

De berichten over problemen rond het project hebben de concurrentie wakkergeschud. 'Koreanen en Chinezen beweren dat zij de lijn goedkoper kunnen bouwen dan onze Japanse partner Hitachi, en zij zetten nu het stadsbestuur onder druk.'

Dat stadsbestuur reageert uiterst sceptisch op alles wat de PT Monorail Jakarta vraagt. Sukmawati Syukur wil dat Jakarta garant staat voor de grond die nodig is voor de aanleg van de monorail. Dat vraagt zij niet zomaar: grote wegenprojecten in Jakarta zijn vele jaren vertraagd door weigerachtige grondeigenaren die kapitalen vroegen - en uiteindelijk ook kregen . Dat risico wil de PT Monorail Jakarta niet lopen, maar het stadsbestuur ook niet.

Sukmawati heeft de stad gevraagd met zestig miljoen dollar in het project te stappen, als bewijs van vertrouwen voor de investeerders. Jakarta weigert: de monorail is een particulier project en moet dat vooral ook blijven. De stadsbestuurders weigeren bovendien de treinkaartjes te subsidiëren, die onbetaalbaar dreigen te worden.

De PT Monorail Jakarta wordt door het stadsbestuur langzaam met de rug tegen de muur gemanoeuvreerd. Vroeger betekende dat, dat er wat geld toegeschoven moest worden. Maar dat, zegt Syukur, doet de PT Monorail Jakarta onder geen beding. 'Wij staan onder controle van een internationale auditoraccountant', zegt zij. 'Wij zijn serieuze zakenmensen.'

Syukur heeft al haar hoop op de gouverneur gevestigd. De eigenmachtige ex-generaal heeft al eerder bewezen dat hij zijn zin kan doordrukken. Hij heeft Jakarta een Busway gegeven, een snelle busverbinding waar ook niemand in geloofde totdat hij er lag. Maar dat was onder het vorige stadsbestuur. Uiteindelijk geeft zelfs Ibu Sukma toe dat er een gerede kans is dat de monorail niet doorgaat.

Als het inderdaad misloopt, worden de paalstompen op de Asia-Afrika-boulevard een monument van onvermogen, zoals er zoveel staan in Jakarta: pilaren van nooit gebouwde wegen en bruggen, staketsels van nooit voltooide wolkenkrabbers.

'Als ze dat laten gebeuren', zegt Sukmawati Syukur, 'zal niemand ooit meer wat dan ook in Jakarta willen investeren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden