Flink minder salaris voor werklozen die weer baan vinden

Oudere werknemers

Werklozen die weer een baan vinden, leveren bijna allemaal salaris in. Gemiddeld verdienen de oud-werklozen 5 procent minder dan toen ze nog aan het werk waren. Ouderen gaan er meer op achteruit, zij verdienen gemiddeld 9 procent minder. In sommige beroepsgroepen leveren hoogopgeleide ouderen bijna een kwart in.

Een werkzoekende bekijkt vacatures bij een vestiging van UWV Werkbedrijf in Rotterdam. Beeld ANP

Het UWV heeft op verzoek van de Volkskrant van enkele tienduizenden werklozen hun inkomens voor en na de WW vergeleken uit de jaren 2012 en 2013, het hoogtepunt van de crisis. Daarbij is gekeken naar degenen die vanuit de WW of binnen een half jaar daarna weer werk hadden gevonden voor nagenoeg hetzelfde aantal uren. Het UWV beschikt over alle inkomensgegevens van werknemers, omdat de uitkeringsinstantie op basis daarvan de WW of ziektewetuitkering uitbetaalt.

Het inkomensverschil is het kleinst bij jongeren en laagopgeleiden. De verschillen zijn het grootst bij ouderen en hoogopgeleiden. Vooral hoger opgeleide 55-plussers in administratieve beroepen (-20 procent), en de zorg en dienstverlening (-23) en de ict (-24) gaan er fiks op achteruit. Vanuit de WW kunnen werklozen er wel op vooruitgaan, omdat ze in de uitkering terugvallen tot 70 procent van hun salaris, tot een maximum van ongeveer 3.000 euro bruto per maand.

Ouderen hebben vooral last van concurrentie van jongere werkzoekenden en van verouderde kennis. 'Dat zie je bij ouderen die een economisch-administratieve baan zoeken. Daar zijn veel meer werkzoekenden dan er banen zijn', zegt Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie van het UWV. 'In de ict daarentegen gaat het om een kwalitatieve mismatch. De ontwikkelingen daar gaan razendsnel. Het is al een hell of a job om je kennis actueel te houden als je een baan in de ict hebt, laat staan als je al een tijdje werkloos bent.'

Frank Mertens (60), Petra van Buchem (50) en Hans Jongman (55) zijn oud-werklozen die nieuw werk vonden, maar er financieel op achteruit gingen. Lees hier hun verhaal.

Ouderen zijn in de ogen van veel werkgevers te duur in verhouding tot wat ze presteren. Dat zit ingebakken in het Nederlandse systeem van belonen. Jongeren worden onderbetaald, ouderen overbetaald. Door de gestage loonstijging zouden werknemers zo hun best blijven doen. Ook maatregelen om ouderen te ontzien, zoals seniorendagen, maken 50-plussers duurder, zegt Piet Vessies van werkgeversvereniging AWVN. 'Maar je kunt ook zeggen dat ouderen die weer werk vinden een nieuw salaris krijgen dat beter is afgestemd op de prestatie die ze leveren.'

Ouderen staan op de arbeidsmarkt achter in de rij omdat ze op meer punten een slecht imago bij werkgevers hebben, zegt arbeidseconoom Ronald Dekker van de Universiteit van Tilburg. 'Werkgevers denken dat jongeren plooibaarder zijn en meer leervermogen hebben. Als je als oudere dan ook nog werkloos bent geweest heb je er nog een nadeel bij.'

Ouderen werken vaker in beroepen waar de werkgelegenheid krimpt, zegt Bas ter Weel van het Centraal Planbureau. 'Als ze elders een baan vinden, moeten ze een lager loon incasseren omdat hun kennis en vaardigheden minder goed passen in een ander beroep. Jongeren werken vaker in jongere sectoren als de ict. Daarmee hebben ze meer mogelijkheden en ook hogere lonen.'

Jongeren tot 25 gaan er wel in loon op vooruit, van 3 tot 10 procent. Dit komt vooral omdat ze nog aan het begin van hun carrière staan en vanuit hun prille arbeidsverleden nog geen hoger loon hebben opgebouwd, zegt Witjes van het UWV. 'Vooral hoogopgeleide twintigers hebben de beste kans om er in een nieuwe baan op vooruit te gaan ten opzichte van de baan van waaruit zij werkloos werden.'

Beeld de Volkskrant

Hoewel de werkloosheid licht is gedaald, profiteren ouderen daar niet van. Halverwege 2015 waren er 123 duizend 55-plussers werkloos, 14 duizend meer dan het jaar ervoor, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het UWV heeft dit jaar tot en met augustus 390.300 nieuwe WW-uitkeringen verstrekt, een daling van 3,4 procent vergeleken met vorig jaar. De daling komt vooral voor rekening van de jongeren tot 25 jaar (-12,7 procent). Het aantal 55-plussers dat in de WW kwam, steeg met 11 procent.

Van de ouderen die werkloos worden, vindt slechts iets meer dan de helft uiteindelijk weer een baan als werknemer. In 2014 had 54 procent van de werkloze 50-plussers een baan als werknemer gevonden, blijkt uit andere gegevens van het UWV. Ze komen dan meestal terecht in flexibele banen, bijvoorbeeld via het uitzendbureau. Ook zijn er veel ouderen die als zzp'er aan de slag proberen te komen. Bijna 600 duizend van de 1 miljoen zzp'ers zijn ouder dan 45 jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.