VerslaggeverscolumnIrene de Zwaan in Oegstgeest

Flexwonen voor statushouders en singles in een dorp vol VVD-pensionado's

Het gedeelte waar gescheiden mensen en jongeren komen te wonen. Beeld Irene de Zwaan
Het gedeelte waar gescheiden mensen en jongeren komen te wonen.Beeld Irene de Zwaan

Vijf jaar lang stond het pand van de geestelijke gezondheidsinstelling Rivierduinen in Oegstgeest leeg, en dat is te zien: het gras staat hoog, de gangen zijn bedekt met een laag stof. Het desolate gevoel wordt versterkt door het geraas van de snelweg op de achtergrond.

Het is moeilijk voor te stellen dat hier over anderhalve week een bonte stoet aan nieuwbakken bewoners zal neerstrijken, bestaande uit 175 statushouders en nog eens 80 jongeren en gescheiden mensen, die in verschillende vleugels van de voormalige ggz-instelling zullen worden gehuisvest. Voor die laatste groep organiseert de overkoepelende organisatie Divorce Housing en Young Housing een reeks inloopdagen.

Waarom nu pas? ‘Omdat we vorige week van de voorzieningenrechter te horen hebben gekregen dat het door kan gaan’, zegt Divorce/Young Housing-oprichter Maickel van den Burg (33), die met een onuitputtelijke voorraad energie alle potentiële nieuwe bewoners bij de entree ontvangt.

Lang verhaal kort: de gemeente Oegstgeest (enigszins gechargeerd: een VVD-dorp met een groot aandeel gefortuneerde pensionado's) stond niet bepaald te springen om deze doelgroep te huisvesten. En daarin staat ze niet alleen.

Flexwonen, een vorm van tijdelijke en goedkope huisvesting, is een ondergeschoven kindje, vertelt Van den Burg. ‘Er is regelgeving voor, maar beleidsmedewerkers willen hun vingers er niet aan branden. Dus ja, ik heb veel discussies met gemeenten om dit mogelijk te maken.’

Het concept van Divorce/Young Housing is simpel: de organisatie huurt panden die zijn opgekocht door ontwikkelaars en beleggers. In de tijd dat alle plannen en het daarbij behorende papierwerk in gereedheid worden gebracht – dan ben je al snel vijf jaar verder – worden er voor een zacht prijsje (zo’n 600 euro voor dertig vierkante meter) spoedzoekers in gevestigd. Die krijgen vervolgens de nodige ondersteuning bij het zoeken naar een nieuwe woning en de afwikkeling van hun financiën of scheiding. Een totaalpakket dus.

In Oegstgeest zijn er tachtig kamers te verdelen, wat de interesse wekt bij een divers gezelschap, zo blijkt op deze inloopdag. Een 25-jarige vrouw die in de zorg werkt (‘mijn enige eis is een eigen wateraansluiting, zodat ik na mijn nachtdiensten een soepje kan opwarmen’) kruist in de gang met een alleenstaande vader die bij gebrek aan woonruimte al jaren bij vrienden op de bank crasht. Verder zijn er wat schuchtere studenten. En moeders. Vooral veel alleenstaande moeders.

Inloopdag van Divorce Housing en Young Housing in Oegstgeest. Beeld Irene de Zwaan
Inloopdag van Divorce Housing en Young Housing in Oegstgeest.Beeld Irene de Zwaan

Maickel van den Burg heeft wel een idee hoe dat komt. ‘De eerste maanden na een breuk verlopen in goede harmonie, totdat het over de centjes en onderdak gaat. Dan gaan de vrouwen regels opleggen en denken de mannen uit frustratie: ik betaal de hypotheek wel, zoek jij het verder zelf maar uit.’

Hij ziet schrijnende gevallen langskomen: vrouwen, bijvoorbeeld, die te maken hebben met huiselijk geweld, maar vanwege de krappe woningmarkt gedwongen bij hun ex blijven wonen.

Met het toenemende aantal scheidingen (bijna de helft van de langdurige relaties loopt stuk), is Van den Burg alvast aan het denken geslagen over de toekomst. ‘Ik werk aan een plan om permanente scheidingshotels op te zetten’, zegt hij.

Maar eerst moet dit pand in Oegstgeest als de wiedeweerga gebruiksklaar worden gemaakt. Nieuwe vloer erin, gezamenlijke keukenblokken, sanitair, een kinderhoek. Op de achtergrond klinkt het onophoudelijke geluid van een boor.

Binnen wordt flink geklust. Beeld Irene de Zwaan
Binnen wordt flink geklust.Beeld Irene de Zwaan

Zo hard als hier wordt geklust, zo stil is het aan de overkant. De gemeente voert deze week de laatste gesprekken met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) over de komst van 175 statushouders, laat een woordvoerder weten. ‘De richtlijn is 1 november, volgens de laatste berichten is dat haalbaar.’

Het vestigen van statushouders ligt gevoelig in het dorp, waar de huidige inwoners een stuk beter boeren dan de armlastige ouders van schrijver Jan Wolkers, die er een slecht lopende kruidenierszaak runden.

Een aantal maanden geleden diende de CDA-fractievoorzitter nog een motie in met het voorstel om statushouders via een alternatieve looproute naar het winkelcentrum te laten lopen. Lees: met een grote boog om de statige villawijk Wilhelminapark.

De bezoekers van de inloopdag blijken een stuk minder moeite te hebben met hun nieuwe overburen. De meesten zijn niet eens op de hoogte dat er statushouders komen te wonen. ‘Oh, is dat zo?’, merkt de vrouw die in de zorg werkt op. ‘Nou, prima toch, die mensen moeten ook ergens wonen.’

Wie weet komt dit project de ruimdenkendheid van de Oegsgeesters nog ten goede. Jan Wolkers zou trots zijn.

Het gedeelte waar de statushouders worden gevestigd. Beeld Irene de Zwaan
Het gedeelte waar de statushouders worden gevestigd.Beeld Irene de Zwaan
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden