Flexwet verscherpt tweedeling

Vooral flexwerkers met weinig opleiding worden de dupe van de nieuwe flexwet, die per 1 januari van kracht wordt. Ze worden op grote schaal ontslagen, omdat de uitzendbureaus en andere werkgevers geen zin hebben hen in vaste dienst te nemen....

Van onze redactie economie

AMSTERDAM

Werkgevers zijn net mensen. Ze reageren pas op het laatste moment op veranderingen, ook al zijn die lang tevoren aangekondigd.

Negen maanden hebben werkgevers de tijd gehad zichzelf en hun werknemers voor te bereiden op de gevolgen van de Wet Flexibiliteit en Zekerheid. Toch wordt pas op het laatste moment overhaast gereageerd, nu de flexwet op 1 januari van kracht wordt.

Op stel en sprong krijgen uitzendkrachten van hun uitzendbureau te horen dat op hun diensten geen prijs meer wordt gesteld, ook al verdwijnt de baan die ze al jaren hebben niet. Die baan wordt nu gewoon aan een ander gegund.

De werkgevers vinden veelal gemakkelijk nieuwe uitzendkrachten, want het betreft vrijwel steeds relatief eenvoudig werk: het inpakken van chips bij Smiths, het verpakken van salades bij Johma, of horecawerk. Voor dat soort werk zijn volgens de uitzendbureaus genoeg kandidaten te vinden. Uitgerekend laagopgeleide werknemers voor wie uitzendwerk een uitkomst was, vallen nu buiten de boot.

In deze sectoren doen grote groepen mensen al jaren hetzelfde werk. Het voordeel voor het bedrijf was dat de uitzendkrachten konden worden bedankt als er even geen werk meer was. Voor de uitzendbureaus gold hetzelfde. Zij leverden zo de smeerolie voor de Nederlandse economie en verdienden er goed aan.

Door de nieuwe flexwet krijgen uitzendkrachten na verloop van tijd recht op scholing en pensioenopbouw, vervolgens recht op doorbetaling van het loon als er een tijdje geen werk is, en uiteindelijk een vaste aanstelling bij het uitzendbureau. Oproepkrachten krijgen uitzicht op een vaste aanstelling, als zij stelselmatig voor een vast aantal uren worden ingezet.

Vlak voor het van kracht worden van de nieuwe wet zijn de werkgevers zich een hoedje geschrokken. De leveranciers van uizendkrachten voor het simpele inpakken, sjouwen of lopendebandwerk zitten er helemaal niet op te wachten om hen in vaste dienst te nemen. Tevergeefs vroegen sectoren met veel tijdelijke krachten, zoals het basisonderwijs, de voetbalclubs en de orkestwereld om een ontheffing van de flexwet.

Voor gespecialiseerde flexwerkers staan bedrijven en uitzendbureaus wel in de rij. Vrachtwagenchauffeurs, secretaresses, artsen, verplegend personeel of automatiseerders hebben hun werkgever voor het uitkiezen. Sommige werkgevers met gespecialieerd personeel proberen de flexwet op de valreep te omzeilen: zeven spelers van Roda JC kregen deze week nog snel een meerjarig contract.

Toch is de angst van de werkgevers voor de flexwet onterecht. Als de conjunctuur omslaat en de uitzendbureaus geen emplooi hebben voor hun vaste werknemers, dan biedt een speciale ontslagrichtlijn voor uitzendkrachten-in-vaste-dienst uitkomst.

Daar schieten de inpakkers van Smiths niets mee op. Zij zijn hun uitzendbaan kwijt. Duizenden andere, laagopgeleide uitzendkrachten wacht hetzelfde lot. Zij konden altijd al van de ene dag op de andere hun werk verliezen. Het is wrang dat dit nu gebeurt door een wet die is ingevoerd om hun juist meer zekerheid te verschaffen. Er zijn domweg genoeg mensen die dit werk ook willen doen.

De komende maanden zal het door de flexwet onrustig blijven op de arbeidsmarkt.

Pas als uitzendbureaus en andere werkgevers gewend zijn aan de nieuwe omgangsvormen in het arbeidsrecht, kan de balans worden opgemaakt van de nieuwe, scherpere tweedeling op de arbeidsmarkt.

Gijs Herderscheê

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden