Flexwerker vindt vaak rechter aan zijn zijde

Rechters kiezen in juridische conflicten over flexibele arbeidscontracten vaak de kant van de flexwerker. Door diverse uitspraken hebben alfahulpen, werknemers met een nul-urencontract en werkenden in dienst van payrollbedrijven meer rechten gekregen. In vier zaken ligt er belangrijke jurisprudentie in het voordeel van de flexwerker, blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant.

Actievoerende leden van FNV-Bondgenoten hebben dinsdagmorgen de kantongerechten in Maastricht en Eindhoven symbolisch gesloten Beeld ANP

Deze nieuwe trend wordt bevestigd door de Kring van Kantonrechters. 'Arbeidsrechters kijken naar de werkelijkheid. Die is belangrijker dan de juridische constructie', zegt Kees Wallis namens de kantonrechters. De rechters zijn zich ervan bewust dat de opvattingen over flexwerk op het Binnenhof zijn veranderd, zegt Wallis. 'In het sociaal akkoord heeft minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid afgesproken dat hij de mogelijkheden van flexibel werken gaat inperken. Dat moet nog worden uitgewerkt, maar rechters weten dat dit er aankomt.'

Flexibel werken is in opkomst. Bijna 30 procent van de werkenden, 2 miljoen mensen, heeft een tijdelijk contract of werkt als zzp'er. Ruim een half miljoen mensen werken als oproepkracht op een nulurencontract. Er zijn ruim 150 duizend payrollers en 60 duizend alfahulpen. Flexwerkers verdienen gemiddeld 15 tot 30 procent minder en zijn vaker werkloos.

Individuele zaken
Onbekend is of meer flexwerkers naar de rechter stappen. Omdat het bijna altijd om individuele zaken gaat, houden de rechtbanken dat niet bij, zegt Wallis. 'Maar het zou kunnen dat mensen zich sneller gedwongen voelen naar de rechter te stappen. De vangnetten verdwijnen. Wie kort werkt, heeft nauwelijks WW-rechten en voor de bijstand gelden scherpere criteria.'

Rechters houden rekening met de maatschappelijke trend, signaleert ook Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. 'Werkgevers zoeken steeds meer de grenzen op. En de rechters merken dat de samenleving protesteert tegen de doorgeschoten flexibilisering.'

Groot zoeklicht
De werkgevers vinden dat er met een groot zoeklicht naar kleine problemen wordt gezocht, zegt Hans van der Steen, directeur arbeidsvoorwaardenbeleid van werkgeversvereniging AWVN. 'De markt van flexibel werk is niet alleen gegroeid omdat werkgevers daar behoefte aan hebben, maar ook omdat werknemers dat willen. In deze voorbeelden gaat het om de rafelrandjes van een overigens goed functionerende flexmarkt. Die problemen doen zich vooral voor bij laagbetaald ongeschoold werk. Het is goed dat daartegen wordt opgetreden.'

Flexwerk staat hoog op de agenda van de vakbeweging, zegt Mariëtte Patijn van de FNV. 'Steeds meer risico's zijn vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt terechtgekomen. Tegelijkertijd worden de overtredingen steeds erger. Het gaat niet meer om werkgevers die meer flexibiliteit nodig hebben, er worden trucs uitgevoerd om arbeid steeds goedkoper te maken. Dat maakt flexwerk onsympatieker en rechters prikken daar doorheen.'

Vandaag in de Volkskrant: 'Je verkeert jaren in onzekerheid'

 
Werkgevers zoeken steeds meer de grenzen op. En de rechters merken dat de samenleving protesteert tegen de doorgeschoten flexibilisering
Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden