nieuws

Flexwerk niet ongezonder dan vast werk, wel indirect risico

Flexwerkers voelen zich niet ongezonder dan mensen met een vaste baan, blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Wel kan tijdelijk werk er indirect toe leiden dat gezondheidsklachten toenemen.

Een moeder zit achter haar computer aan de keukentafel terwijl haar zoontje aan het vingerverven is.Beeld Iris Loonen / Hollandse Hoogte

De verregaande flexibilisering van de arbeidsmarkt was de afgelopen weken weer onderwerp van discussie. Door grote arbeidsonzekerheid zouden flexwerkers wachten met het kopen van een huis en zelfs de kinderwens in de ijskast zetten, stelde oud-topambtenaar Hans Borstlap, die daarom pleitte voor een hervorming van de arbeidsmarkt. Toch heeft flexwerk op één aspect van ons leven geen directe invloed: onze gezondheid. Dat bleek maandag uit het rapport Arbeid, Flexwerk en Gezondheid van het CBS.

Onderzoek onder 112 duizend mensen tussen de 20 en 65 jaar moest uitwijzen wat de invloed is van arbeidsonzekerheid op de gezondheid. Wat bleek: van de mensen met een flexibele aanstelling rapporteerde 53 procent in die periode een achteruitgang in gezondheid, van de werknemers met een vaste aanstelling was dit 54 procent. Ook na correctie voor leeftijd (flexwerkers zijn vaak jonger) is er nauwelijks een verschil tussen vaste- en flexibele krachten waar te nemen.

Hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS is verrast door die uitkomst. Hoewel de samenhang tussen flexwerk en gezondheidsproblemen nooit zo concreet in beeld is gebracht als nu, zijn er de afgelopen jaren wel veel aannames en onderzoeken gedaan die wezen op negatieve gezondheidseffecten van flexwerk.

Psychologisch verlammend

Zo onderzocht Patricia van Echtelt voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) de samenhang tussen gezondheid en werk. Zij concludeerde dat de kenmerken van flexbanen een negatief effect kunnen hebben op de gezondheid van werknemers. ‘Zaken als waardering, carrièremogelijkheden en het gevoel dat je een eerlijk salaris verdient, hebben invloed op de werkstress die je ervaart en daarmee het ziekteverzuim’, aldus Van Echtelt. En laten flexbanen nou juist op die punten slecht scoren.

Eerder onderzoek van de WRR wees uit dat flexwerk psychologisch verlammend kan werken. Flexers ervaren onzekerheid over hun financiën en baan. ‘Dat kan tot gezondheidsproblemen leiden’, zei onderzoeker Monique Kremer daarover tegen de Volkskrant.

Hoewel die gezondheidseffecten van arbeidsonzekerheid niet zijn terug te zien in het onderzoek van het CBS, valt niet uit te sluiten dat flexwerk een indirecte invloed heeft op de gezondheid, zegt Van Mulligen. Want het rapport trekt een opvallende conclusie: werkende mensen zijn gezonder dan niet-werkenden. Van de werkenden beoordeelt 90 procent de eigen gezondheid als goed of uitstekend, bij niet-werkenden is dat 76 procent. En flexwerkers lopen een veel groter risico op werkloosheid dan werknemers met een vast contract. 

Van de ondervraagden met een vaste baan was 6 procent aan het einde van de onderzochte periode niet meer werkzaam, van degenen met een flexibele baan was dat 15 procent. Ongezonde mensen die werkloos zijn, komen vervolgens weer moeilijker aan een baan. En zo kan flexibele arbeid de gezondheid dus toch beïnvloeden.

VERDER LEZEN

Flexwerk lijkt vooral de flexwerkers zelf te verdelen
Zijn de gevolgen van flexwerk echt zo dramatisch als de commissie-Borstlap aangaf? Welk effect heeft al die flexibele arbeid op de economie en de samenleving? ‘Het kan verlammend werken.’

Kloof tussen vast en flex op arbeidsmarkt is nog groter geworden
De kloof op de arbeidsmarkt is verder gegroeid, zo kan geconcludeerd worden uit de jongste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Tussen 2007 en 2018 is het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp) gestegen met 260 duizend naar 1,3 miljoen mensen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden