Flexibel verzekerd tegen ziekte als zzp'er

Geld

Zelfstandigen hikken aan tegen arbeidsongeschiktheidsverzekeringen vanwege de hoge kosten. Eenvoudiger aan te passen polissen moeten hen over de streep trekken.

Beeld Peter van Hugten

Slechts een op de vijf zzp'ers heeft een arbeidsongeschikheidsverzekering (aov), terwijl werknemers via hun werkgever standaard zijn verzekerd tegen de financiële gevolgen van arbeidsongeschiktheid, veroorzaakt door ziekten en ongevallen. Bij ziekteverzuim moet de baas twee jaar blijven betalen. Daarna komt de arbeidsongeschikte eventueel in aanmerking voor een WIA-uitkering. Hoewel zzp'ers de risico's van arbeidsongeschiktheid onderkennen, is het animo voor aov's gering.

Een budget-aov, een verzekering die alleen uitkeert bij bepaalde ernstige ziekten en ongevallen, leek een paar jaar geleden een alternatief voor de traditionele aov. Toch heeft die trend naar uitgeklede polissen met lage premies niet doorgezet.

'Dat soort polissen leidt tot discussie met klanten die je niet wilt hebben', zegt Frank Romijn, directeur aov bij ASR. 'Stel dat die aov uitkeert bij algehele doofheid, dan krijg je de vraag wat dat precies betekent. Is iemand doof als hij niets kan horen zonder gehoorapparaat of pas als zo'n apparaat ook niet meer helpt? Wij voeren die verzekeringen niet meer.'

Aov's met een beperkte looptijd

Een ander groot nadeel van de budget-aov is dat psychische klachten zijn uitgesloten. Die klachten, meestal burn-outverschijnselen, zijn in eenderde van de gevallen de oorzaak van langdurige arbeidsongeschiktheid. De twee andere hoofdoorzaken zijn problemen met het bewegingsapparaat en ernstige ziekten zoals hart- en vaatziekten en kanker. Beide zijn ook goed voor eenderde van de arbeidsongeschikten.

Verzekeraars hebben andere stappen gezet om aov's binnen het bereik te brengen van grotere groepen zelfstandigen. 'De polissen zijn duidelijker en logischer dan pakweg vijf jaar geleden', zegt Marco Pettinga van onderzoeksbureau MoneyView. 'De polisvoorwaarden zijn verbeterd. Zo zijn er minder beperkingen als je het verzekerd bedrag wilt aanpassen. Ook is de maximumleeftijd waarop een aov kan worden afgesloten verhoogd en wordt steeds vaker alleen een medische keuring geëist als daar aanleiding toe is en niet vanwege je leeftijd.'

Een aantal verzekeraars heeft aov's met een beperkte looptijd op de markt gebracht. 'We hebben aov's met looptijden van twee en vijf jaar geïntroduceerd op verzoek van zelfstandigenorganisaties', zegt Romijn. 'Ze bieden zelfstandigen die arbeidsongeschikt zijn geraakt de ruimte om hun werkzaamheden aan te passen aan de nieuwe situatie.'

Volgens Romijn is de interesse nog gering. 'De meeste zelfstandigen sluiten een traditionele aov af. Die heeft een wachttijd van dertig dagen en een uitkering tot pensionering.'

Broodfonds

Naast de aov's met een beperkte uitkeringsduur kunnen zelfstandigen het heft in eigen hand nemen door een zogeheten broodfonds op te richten. Bij deze fondsen leggen ten minste twintig zelfstandigen maandelijks geld in. Als een van de deelnemers langer dan een maand ziek is, ontvangt hij schenkingen uit de pot van de andere deelnemers.

Het aantal broodfondsen groeit gestaag. De teller staat op 180 fondsen waarbij zo'n 7.500 zelfstandigen zijn aangesloten. 'Er komen ongeveer vijf fondsen per maand bij', zegt André Jonkers van Broodfondsmakers, het bedrijf dat broodfondsen ondersteunt. 'We zien meer spreiding over het land en de soorten beroepen.'

Zelfstandigen aangesloten bij broodfondsen melden zich minder vaak ziek dan werknemers. 'Het ziekteverzuim is slechts 1,3 procent', aldus Jonkers. Bij bedrijven varieert het ziekteverzuim tussen de 3 en 4 procent. 'Ziek zijn betekent geen inkomsten en verlies van klanten voor een zelfstandige. Hierdoor zullen ze minder snel thuis gaan zitten als ze zich niet lekker voelen', zegt Jonkers.

Vooral interessant is voor mensen in zware beroepen

Bij een broodfonds stopt de uitkering na twee jaar. Jonkers: 'We hebben gekozen voor die termijn omdat de meeste mensen binnen die termijn weer aan het werk kunnen.' Wie dat een te groot risico vindt, kan het broodfonds combineren met een aov die pas begint uit te keren na een wachttijd van twee jaar. De premie van een aov met een wachttijd van twee jaar is aanzienlijk lager bij een wachttijd van een maand. 'De verklaring is dat 1 procent van de zieken langer dan twee jaar uit de roulatie is', aldus Jonkers. MoneyView heeft uitgezocht hoe de combinatie van een broodfonds met een aov uitpakt.

Conclusie: het is vooral interessant is voor mensen in zware beroepen. De kosten (premie plus inleg broodfonds) zijn lager dan wanneer was gekozen voor een aov met een wachttijd van een maand. Voor zzp'ers die meer met hun hoofd werken, is het pas na drie jaar voordeliger. Als rekening wordt gehouden met fiscale aspecten is de terugverdientijd langer.

Jonkers ziet dat sommige deelnemers van broodfondsen interesse hebben in deze combinatie. 'Het is dan wel zaak advies in te winnen bij een gespecialiseerde adviseur. Een adviseur die alleen de wachttijd van de aov verlengt van één maand naar twee jaar, doet te weinig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.