Flessentrekkers

Waarom pleit Nederland-Schoon niet voor méér statiegeld?

Tussen de rozen in mijn stadse geveltuin belandt regelmatig troep. Lege sigarettenpakjes, blikjes energiedrank en halve liters cola in plastic flesjes. Als ik die niet opruim, komt er snel meer bij. Dat heet de Broken Windows Theory: als de omgeving een rommeltje is, gaan mensen zich slechter gedragen. Het signaal is 'hier mag alles'. Daarom haal ik stoïcijns de rotzooi weg. Het zijn altijd kleine verpakkingen, van grote plastic flessen in Nederland wordt 95 procent hoogwaardig hergebruikt, dankzij statiegeld. Wij smijten geen euro's in andermans geveltuin.

Dus: vraag ook statiegeld voor kleine petflessen. Minder zwerfvuil, minder CO2 door recycling en minder plastic in milieu en water. Stomverbaasd las ik laatst dat precies het omgekeerde gebeurt: statiegeld voor petflessen wordt afgeschaft, want het kost grootgrutters, suikerwaterproducenten en plasticbrouwers een paar centen. Die gaan van de winst af. De korte termijn regeert in Den Haag, dus ze krijgen - onvoorstelbaar maar waar - in 2015 hun zin.

Ik zocht onlinemedestanders om deze waanzin terug te draaien. Kwam terecht bij de stichting NederlandSchoon, die zich profileert met mensen als ik: brave types die niet te beroerd zijn andermans troep op te ruimen. Nederlandschoon.nl staat vol ludiek bedoelde pr-gebbetjes, maar het woord statiegeld komt - ben ik nou gek? - op de hele site niet voor. Nergens! Toch eens kijken wie er in de raad van toezicht zitten. Een bierbrouwer, de voorzitter van de supermarktvereniging, een voorzitter van de vereniging van blik- en plasticproducenten, plus een horecabobo: allemaal partijen die mordicus tegen statiegeld zijn.

Deze schattige stichting blijkt de witwas-winkel van plastic-flessentrekkers. Ze pretenderen voorlichting te geven, maar tonen de halve waarheid. Niks eerlijk debat: het 'kenniscentrum' vertelt scholieren of bezoekers niets over statiegeld, het enige systeem dat fantastisch werkt. Daar kunnen Plastic-Heroescontainertjes niet tegenop.

Weten die blije NederlandSchoon-vrijwilligers dat ze dankzij hun antistatiegeldclubje straks nog meer moeten opruimen? Dat ze bezig zijn de bonussen voor hun eigen raad van advies te verdienen? Moderne slavernij op vrijwilligersbasis. En wie niet zelf veegt, betaalt via de gemeentebelasting mee aan de groeiende berg geprivatiseerd zwerfvuil.

NederlandSchoon is Aandeelhouders Rijk met een dun groen sausje, geraffineerd opgediend: NederlandSchoon weet al sinds 1991 z'n verborgen agenda met deze cynische dekmantel te verkopen. Naar buitenlands voorbeeld: Coca-Cola's 'Keep America Beautiful' (1953) en Evians 'Vacances Propres' (1971) worden al respectievelijk zestig en veertig jaar gebruikt om de introductie van statiegeld politiek te saboteren. Supporters van de schone schijn.

Om Nederland echt schoon te houden, moeten dubieuze lobbyclubs als NederlandSchoon bij het grofvuil: 92 procent van de Nederlanders is positief of neutraal over statiegeld. Ik stel voor dat we collectief onze flesjes en blikjes in de riante tuinen van de raad-van-toezichtleden deponeren. Misschien dat ze dan eindelijk het statiegeld omarmen. Ook op die 600 miljoen petflesjes.

Conceptmaker Scato van Opstall bespreekt om de week geslaagde en minder geslaagde communicatiepogingen van merken en instanties

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden