Fixusstudies populairder ondanks selectie in plaats van loting

Voor opleidingen met een studentenstop wordt niet langer meer geloot, maar geselecteerd. Gevreesd werd even dat dit de belangstelling ervoor zou schaden, maar het tegendeel blijkt het geval.

Coco de Bie (19), Amsterdam. Aangemeld voor: geneeskunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Beeld Marcel Wogram

Hoewel de deadline dit jaar flink is vervroegd, hebben veel scholieren zich ingeschreven voor een numerus-fixusopleiding. Het aantal aanmeldingen is zelfs ruim twee keer zo hoog als het aantal plekken: er zijn 46.542 aanmeldingen voor 19.608 plaatsen op universiteiten en hogescholen.

Dat blijkt uit cijfers van het ministerie van Onderwijs. De aanmeldprocedure voor numerus-fixusopleidingen zoals geneeskunde en psychologie is op de schop gegaan. Vanaf dit jaar worden aanmeldingen niet meer door centrale loting geregeld, maar selecteert elke instellingen zelf de beste studenten (de zogenoemde decentrale selectie).

Op die manier is de studie-inschrijving geen jaarlijkse loterij meer, maar worden de studenten die het best bij een opleiding passen geplaatst - is de gedachte. Door selectie op maat hopen opleidingen bovendien studie-uitval te voorkomen.

Omdat de uiterste datum dit jaar naar voren is gehaald (van 1 mei naar 15 januari), bestond de vrees dat een deel van de studenten de inschrijving zou missen. Dat blijkt niet het geval. Integendeel: voor sommige opleidingen loopt het aantal aanmeldingen tegen het viervoudige van het aantal beschikbare plekken.

Daarmee is het dringen voor dit soort opleidingen, meer nog dan in eerdere jaren. Het aantal studies met een numerus fixus is de afgelopen jaren weliswaar afgenomen: waren het er vorig studiejaar nog 172, komend jaar zijn daar 91 van over. Maar voor de overgebleven opleidingen met een studiestop melden zich meer studenten aan.

Dat komt deels doordat studenten zich vanaf dit jaar voor maximaal twee numerus-fixusstudies mogen inschrijven in plaats van één, denkt Rianne Kouwenaar van universiteitenkoepel VSNU. Ook de vroege deadline speelt mogelijk een rol. 'Er zijn ongetwijfeld studenten die nog dubben over hun studiekeus, maar zich voor de zekerheid alvast hebben aangemeld.'

Internationaal

Sommige opleidingen met een studentenstop trekken ook veel internationale studenten. De twee studies met de meeste aanmeldingen zijn allebei populair bij buitenlandse studenten. Zo zijn Nederlandse studenten bij de studie International Business Administration (IBA) aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam (2.299 aanmeldingen voor 575 plekken) inmiddels in de minderheid tussen vooral Duitse, Franse, en Italiaanse studenten. 'Wij krijgen de laatste jaren 300 Nederlandse aanmeldingen', zegt opleidingsdirecteur Adri Meijdam. Van hen worden gemiddeld 200 studenten geplaatst. 'De rest is internationaal.'

Bij de populairste hbo-opleiding 'Fashion & Textile Technologies' aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA) komt de helft van de studenten uit het buitenland. 'Studenten komen af op het internationale karakter van deze opleiding', zegt voorlichter Rolf de Wit.

Internationalisering is mooi, maar instellingen moeten om de juiste redenen buitenlandse studenten aantrekken, zegt Jarmo Berkhout, voorzitter van studentenvakbond LSVB. 'Opleidingen mogen hogere kosten rekenen voor studenten van buiten de EU. Soms worden zij als melkkoe gebruikt.'

De decentrale selectie betekent meer werk voor studenten. Niet alleen de cijfers tellen, ook naar buitenschoolse activiteiten wordt gekeken. Sommige opleidingen voeren motivatiegesprekken of nemen aanvullende toetsen af.

Bijles

Zoals vaker in het onderwijs is de bijlesindustrie daar handig op ingehaakt. Bijlesbureaus bieden inmiddels een scala aan stoomcursussen aan om studenten voor te bereiden op de selectie. Prijzen variëren van een paar tientjes voor hulp bij het opstellen van de motivatiebrief tot een paar honderd euro voor een meerdaagse trainingssessie.

Of decentrale selectie inderdaad studie-uitval weet tegen te gaan is overigens nog de vraag. Eerder deze maand bleek uit een promotieonderzoek aan de Vrije Universiteit dat selectie aan de poort geneeskundestudies weinig oplevert. De procedure is prijzig en de uitval bij deze studies is al heel laag.

Als het aan LSVB en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) ligt, moeten er meer plekken komen op numerus-fixusstudies. 'Nu krijgen nog te veel studenten de deur in hun gezicht gesmeten', zegt Jarmo Berkhout. 'Sommige opleidingen hebben al te lang niet gekeken of het maximumaantal niet eens omhoog kan', zegt Desley van der Zande van het ISO.

De komende tijd maken opleidingen hun selectie. Op 15 april horen de studenten in spe of ze geplaatst zijn.


Coco de Bie (19), Amsterdam

Aangemeld voor: geneeskunde Radboud Universiteit Nijmegen

'Op mijn vrije dagen besteed ik elke dag een paar uur aan de voorbereiding voor de decentrale selectie. Over twee weken doe ik mee aan de selectie voor geneeskunde. Voor een andere opleiding heb ik mij nog niet ingeschreven. Na de selectie ga ik naar andere studies kijken. Ik hoop dat ik geen andere opleiding hoef te doen; in april hoor ik of ik geneeskunde mag studeren.

'Op de selectiedag moet ik toetsen biologie, scheikunde en natuurkunde maken. De andere toets gaat over persoonlijke keuzes die je als arts moet maken. Er is veel concurrentie, het is een gewilde studie. Ik bereid mij voor door veel te leren.

'Vorig jaar heb ik mijn vwo-diploma behaald, daarna ben ik op reis gegaan. Een geneeskundestudent met wie ik bevriend ben, gaat mij helpen met oefenen. Ik ben bang dat ik achterloop op 6 vwo'ers van nu, de lesstof is bij mij alweer een beetje weggezakt.'

Tatum den Besten (17), Nieuw-Lekkerland

Aangemeld voor: psychobiologie Universiteit van Amsterdam en geneeskunde Erasmus Universiteit Rotterdam

'Ik heb een paar dagen de tijd genomen om weer gewoon mijn huiswerk voor school te maken. Dat was nodig, want afgelopen zaterdag was de decentrale selectie voor geneeskunde in Rotterdam. Over twee weken heb ik weer een selectie in Amsterdam. Ik moet nog beginnen met leren. Voor de selectie moet ik 120 pagina's lezen. Het is veel werk, ik zit ook midden in mijn eindexamenjaar voor 6 vwo. Het liefst ga ik geneeskunde studeren. Er zijn meer dan 900 aanmeldingen voor 410 plekken, dus het wordt spannend. Ik had het gevoel dat de toetsen goed gingen.

'Voor psychobiologie zijn mijn kansen beter. Er zijn 400 aanmeldingen voor 250 plekken; vorig jaar waren er ongeveer evenveel aanmeldingen als plaatsen. Ik denk dat die stijging komt doordat je nu voor twee numerus-fixusopleidingen selectie kunt doen. Voor mij is dat fijn, anders had ik tussen de twee opleidingen moeten kiezen.'

Tatum den Besten (17). Beeld Arie Kievit
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden