Fiscus bedreigt co-ouders

Een co-ouderschap ga je niet aan omdat het zo gemakkelijk is. Het regelwerk is omvangrijk. Bovendien dreigt het nieuwe belastingplan co-ouders financieel te benadelen....

Beurtelings een paar dagen of een week voor de kinderen zorgen: steeds meer gescheiden ouders maken die keuze. Het verschijnsel van het 'co-ouderschap' stamt uit de jaren tachtig en heeft onder meer als voordelen dat de kinderen niet hoeven te kiezen voor een ouder. Bovendien gaan de co-ouders, ondanks de onderlinge problemen, redelijk met elkaar om.

Nadelen zijn er ook: de kinderen kunnen problemen ervaren bij het overschakelen tussen twee gezinnen of een ouder ervaart de afwezigheid van de kinderen als ze bij de andere co-ouder zijn als een gemis. Nadelen zijn er ook van meer praktische aard: werk-, school- en woonomstandigheden moeten met elkaar te combineren zijn. Daarnaast beschouwen niet alle instanties co-ouders als twee gezinnen.

Over deze alledaagse consequenties van co-ouderschap heeft het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) een brochure uitgegeven, de Geldwijzer Co-ouderschap. Het is een nuttige handleiding geworden, die overigens geen misverstand laat bestaan over de belangrijkste factor voor een geslaagde regeling: de communicatie tussen de ouders.

Gechargeerd: je vraagt je af hoe twee mensen die in staat zijn samen een dergelijke regeling te maken ooit tot een scheiding kwamen. Want ze moeten overleggen en besluiten over de verdeling van de tijd met de kinderen, de beste woonafstand, de taakverdeling tussen de co-ouders, de huisregels in de twee huishoudens, de viering van verjaardagen, de voorwaarden waaronder de regeling gewijzigd of eventueel beëindigd kan worden, et cetera.

En ze moeten niet te vergeten praten over geld, want co-ouderschap brengt extra kosten met zich mee en over de verdeling van die kosten moeten goede afspraken gemaakt worden, liefst vastgelegd (samen met de andere afspraken) in een notariële akte. In de NIBUD-brochure staan lijstjes met kostenposten vermeld. Beide ouders kunnen zo uitrekenen wat ze aan de verzorging van de kinderen uitgeven en eventuele verschillen aan elkaar vergoeden.

Uit de zorg voor kinderen volgen ook inkomsten en die moeten eveneens in deze berekeningen worden betrokken. Zo valt een eventuele huursubsidie hoger uit bij een groter gezin en krijgen gezinnen kinderbijslag. Bovendien vallen alleenstaande ouders in andere, gunstiger tariefgroepen voor de inkomstenbelasting.

Het resulterende 'financiële plaatje' is vooral door de laatstgenoemde twee onderwerpen niet eenvoudig. Voor de kinderbijslag geldt dat de uitvoerder van de wet, de Sociale Verzekeringsbank, zich goed aanpast bij de regeling tussen de ouders. De kwartaalbedragen worden desgewenst verdeeld over twee rekeningen. Co-ouders kunnen ook om de beurt kinderbijslag aanvragen.

De Belastingdienst doet echter moeilijker. Een alleenstaande ouder komt in aanmerking voor een extra aftrek (van 6704 gulden) als er 'gedurende meer dan zes maanden van het jaar een huishouding gevoerd is met ten minste één kind'. Dat zou dus betekenen dat maar een van de twee co-ouders voor deze aftrek in aanmerking komt. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën klopt dat, behalve als men voor de rechter heeft kunnen aantonen dat men de zorg voor kinderen werkelijk gelijk verdeelt. Dan krijgen beide ouders de status van alleenstaande ouder en het bijbehorende fiscale voordeel.

Aan deze situatie komt echter een einde in het nieuwe belastingplan. Daarin wordt als extra eis voor de zogenoemde alleenstaande-ouderkorting gesteld, dat het kind op hetzelfde woonadres als de belastingplichtige staat ingeschreven. 'De andere co-ouder zal dan gebruik moeten maken van de mogelijkheid om de kosten van het levensonderhoud van de kinderen als buitengewone lasten af te trekken', stelt Financiën. Dat is nu ook al een begaanbare weg (voor co-ouders die geen alleenstaande-ouderaftrek krijgen), met dien verstande dat er dan geen recht op kinderbijslag mag zijn. En het is die bepaling die voor problemen zorgt, want dat recht is er vaak wel, ook al is er een regeling met de Sociale Verzekeringsbank getroffen dat de kinderbijslag naar de andere co-ouder wordt overgemaakt.

Een en ander kan in de toekomst co-ouders twee- tot drieduizend gulden netto inkomen schelen, of men moet wederom de gang naar de rechter maken en deze onrechtvaardigheid aanvechten.

De Geldwijzer Co-ouderschap geeft over deze fiscale kwesties alleen (summiere) informatie, gebaseerd op de huidige wetgeving, en dat is jammer. Ook op andere terreinen is de informatie in het boekje niet erg diepgravend. Maar voor ouders die willen uitzoeken of co-ouderschap na de scheiding een werkbare optie is, biedt het een bruikbaar startpunt. Adressen en telefoonnummers van instanties die meer informatie kunnen verschaffen, staan achterin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden