Fiscaal voordeel geeft consumptie klein zetje

Door fiscale voordelen is de consumptie van Nederlandse huishoudens in november voor het eerst sinds 2011 opgeveerd. Van een structurele verandering is nog geen sprake. Consumenten kochten vooral meer auto's, kleding en schoenen.

AMSTERDAM - Dat blijkt uit de laatste maandcijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag publiceerde. Consumenten deden in november 0,2 procent meer aankopen dan in dezelfde maand een jaar eerder.


Consumenten kochten in de laatste maanden van 2013 nog snel een nieuwe auto omdat de belastingtarieven voor CO2-uitstoot per 1 januari 2014 flink omhoog gingen. Die opleving had nog een tweede fiscale reden. Een jaar eerder was de autoverkoop juist gedaald door de invoering van een hoger btw-tarief.


Ook andere sectoren hadden in het jaar ervoor een moeilijk kwartaal door de fiscale maatregelen, zegt CBS. Per 1 oktober 2012 ging de btw van 19 naar 21 procent. 'Daardoor bleven uitgaven toen achter, en vallen de cijfers nu al gauw goed uit', zegt CBS-econoom Senne Janssen. 'Zonder de extra verkochte auto's blijft er bovendien nauwelijks groei over.' Naast de 30 procent meer verkochte auto's werden ook meer schoenen en kleding verkocht, maar minder huishoudelijke apparaten en elektronica.


Wel vlakte de krimp in huishoudelijke uitgaven af. Bestedingen aan energie en diensten daalden eveneens, net als aan voedings- en genotsmiddelen. Consumenten kochten vooral veel minder genotsmiddelen, zoals alcohol en tabak. De tabaksindustrie gaat mede door de accijnsverhoging van begin 2013 uit van een omzetdaling van 12 procent.


Ondanks de positieve economische geluiden is er volgens Janssen geen permanente verandering in het koopgedrag van consumenten zichtbaar. Het CBS verwacht magere consumptiecijfers voor december en januari en wil daarom na deze opleving niet spreken van een trendbreuk. 'Eén maand groei is daarvoor veel te incidenteel', meent Janssen. 'Maar dit is in ieder geval beter dan krimp.'


Hoewel de opleving van de autoverkoop goed nieuws was, betekent dat ook dat consumenten hun aanschaf naar voren hebben geschoven, zegt Tom Huyskens van de BOVAG. Hij verwacht dat de eerste maanden van 2014 daardoor juist tegen zullen vallen. 'Dit is meer jojoën dan groeien', aldus Huyskens.


In een vrijdag verschenen rapport spreekt het Economisch Bureau Nederland van ABN Amro de verwachting uit het nog minstens tot 2015 duurt voordat consumenten daadwerkelijk meer gaan besteden, en dat die groei bovendien tot 2018 laag blijft. Het bureau wijst op het lage consumptieniveau van het laatste kwartaal, en rekent ook voor dit jaar op een krimp van 0,3 procent. De uitgaven worden volgens de onderzoekers vooral tegengehouden door de hoge schuldenlast van veel huishoudens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.