Reportage Shortstaywoningen

Fiod onderzoekt misbruik fiscale regeling voor shortstaywoningen

Na een tip van de Belastingdienst is de Fiod binnengevallen bij een van de grootste shortstaybemiddelaars van Nederland. Een speciale btw-regeling voor huisbazen heeft mogelijk tot gesjoemel met huurcontracten geleid.

The Lee Towers, Rotterdam. De eigenaren van de afgebeelde panden zijn geen verdachten in deze zaak. Beeld Waldthausen Marlena

Begin april klopte de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (Fiod) in Eindhoven en Den Bosch aan bij Holland2Stay, specialist in de verhuur shortstay-appartementen. De administratie werd in beslag genomen. Drie personen werden aangehouden. De verdenking: gesjoemel met huurcontracten.

Holland2Stay verhuurt gemeubileerde appartementen en studio’s aan internationale studenten en kenniswerkers. Daarbij gaat het om periodes van enkele weken tot vaak zes, maar maximaal twaalf maanden. Elf jaar geleden begon het bedrijf in Brainport Eindhoven. Inmiddels beheert Holland2Stay meer dan tweeduizend appartementen in de gemeente. Eenzelfde aantal shortstaywoningen wordt aangeboden in acht andere steden, van Rotterdam en Delft tot Amsterdam en Arnhem.

Steden als Eindhoven en Amsterdam waren lang voorstander van extra aanbod van tijdelijke huurhuizen. Wil een stad aantrekkelijk zijn als vestigingslocatie van bedrijven, dan moeten buitenlandse werknemers immers ook snel kunnen worden gehuisvest. Hoeveel shortstaywoningen inmiddels in gebruik zijn genomen, is onbekend. Ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft geen landelijk beeld. ‘Wij weten wel dat de groei van het aantal shortstaywoningen in enkele steden uit de hand loopt’, zegt een woordvoerder. Eindhoven werkt inmiddels aan nieuw beleid voor huurwoningen, in Amsterdam is het aantal vergunningen voor shortstayverhuur begrensd op 1.200.

Fiscale regeling

Vaak is het nieuwe shortstay gevestigd in voormalige kantoorgebouwen, die geschikt werden gemaakt voor bewoning. Daarbij geldt een bijzondere fiscale regeling, die bijdroeg aan de bloei van het fenomeen. Over gewone huur wordt geen btw gerekend, maar op tijdelijk huur van gemeubileerde woningen wel. Dat was de afgelopen jaren 6 procent en sinds de jaarwisseling 9 procent. Maar daar staat een flink fiscaal voordeel tegenover.

Wie een kantoor ombouwt tot shortstaywoningen, mag de btw van 21 procent die wordt geheven over de kosten van verbouwing aftrekken van de belasting op de inkomsten uit verhuur. Voorwaarde is dat er niet langer wordt verhuurd dan de limiet die de Belastingdienst voorschrijft; maximaal circa zes maanden.

Cornelis Paradise, Eindhoven. De eigenaren van de afgebeelde panden zijn geen verdachten in deze zaak. Beeld Raymond Rutting / De Volkskrant

In Eindhoven kwamen de Fiod-rechercheurs in actie na een tip van de Belastingdienst. De huurbemiddelaar zou valse ‘korte’ huurcontracten hebben opgemaakt. Op papier werden de woonruimtes voor maximaal zes maanden verhuurd, maar de appartementen werden vermoedelijk voor langere perioden verhuurd, meldde de Fiod begin april. Voor dat doel zouden nieuwe huurcontracten zijn opgemaakt op naam van ‘een derde’. In werkelijkheid veranderde de situatie van de feitelijke huursituatie niet en werden de appartementen verhuurd aan ‘één en dezelfde persoon.’

Er was dus geen recht op teruggave van 21 procent btw. De Belastingdienst zou op die manier tenminste 350 duizend euro aan btw zijn misgelopen, een bedrag dat door de eigenaar van de betreffende panden is teruggevraagd van de fiscus. Welke eigenaar dat is, is niet bekend. Volgens goed ingevoerde bronnen rond het onderzoek richt het strafrechtelijk onderzoek zich op huurwoningen ‘in het zuiden des lands’. De Belastingdienst onderzoekt ook de verhuur in andere delen van Nederland, als onderdeel van een groter onderzoek naar de fiscale handel en wandel in de shortstaysector.

Ten onrechte verlengd

Oprichter Zjef Bogers van Holland2Stay ontkent fel dat hij of een van zijn circa vijftig medewerkers valse huurcontracten heeft opgemaakt. ‘Waarom zouden wij dat doen? Wij zijn woningbemiddelaar en geen ontvanger van de btw. Voor ons maakt die btw helemaal niks uit. Wij krijgen een vaste vergoeding voor onze diensten van iedere eigenaar van een pand dat wij verhuren.’

Holland2Stay is van geen enkel verhuurd pand eigenaar, beklemtoont Bogers, dus kan het ook geen btw terugvragen. ‘Wij zijn van geen enkel gebouw eigenaar en huurbemiddelaar tegelijk. Dat is een bewuste keuze. Wij zijn compleet onafhankelijk. Niemand heeft een belang in ons en wij hebben nergens andere belangen.’

Mogelijk dat een lokale manager weleens een contract ten onrechte heeft verlengd, oppert de mede-eigenaar van Holland2Stay. Dat kan gebeuren als je te maken hebt met meer dan vierduizend lopende huurcontracten en veel wisseling van bewoners. ‘Misschien dat bijvoorbeeld een jongen een keer een nieuw contract regelt op naam van zijn vriendin. Maar je kunt niet voor de deur van een appartement gaan liggen om te kijken wie daar gaat slapen. Dat is een brug te ver. De praktijk is dat wij aan de lopende band mensen afwijzen: ‘Nee, jij hebt al een periode bij ons gewoond, dus je krijgt geen nieuw contract.’’

Pand Den Bosch. De eigenaren van de afgebeelde panden zijn geen verdachten in deze zaak. Beeld Raymond Rutting / De Volkskrant

Tot de vastgoedeigenaren waarvoor Holland2Stay werkt, behoort het eveneens Eindhovense Foolen & Reijs, dat in die stad onder meer het shortstaycomplex Cornelis Paradise bezit met 157 woningen. In Eindhoven blazen zij nieuw leven in het voormalig technologiemuseum Evoluon. In Rotterdam bouwden zij twee kantoren van het Havenbedrijf om tot de appartementenflats ‘Lee Towers’, waarvan de verhuur eveneens wordt geregeld door Holland2Stay. Directeur Tom Foolen laat in een e-mail weten dat ‘wij uiteraard op de hoogte zijn van hetgeen is voorgevallen. Maar wij zijn geen betrokkene in het onderzoek. De Fiod heeft zich ook niet bij ons gemeld.’

Met de Belastingdienst zijn volgens Foolen afspraken gemaakt over de fiscale aspecten van de omzetting van kantoren naar woningen. ‘Voor alle projecten wordt gehandeld conform de met de Belastingdienst gemaakte afspraken.’ Ook werden volgens hem ruim tweeduizend huurcontracten aan de Belastingdienst overlegd, die werden opgesteld door Holland2Stay. ‘Bij de beoordeling hiervan door de Belastingdienst zijn geen onregelmatigheden geconstateerd.’

Misbruik

De overheid heeft al langer zorgen over het fiscale voordeel bij de ombouw van kantoren naar shortstaywoningen. In 2017 opperde het kabinet al dat bedrijven die aanspraak maakten op de teruggave van btw misbruik maakten van de regeling. Zij zouden direct na de verbouwing wel beginnen met verhuur voor korte duur. Na het innen van het belastingvoordeel zouden zij daar al snel weer mee stoppen. Zij besparen dan ook nog eens de 6 procent btw die wordt geheven op shortstay.

In de fiscale wereld was de verwachting dat het voordeel snel zou worden gekoppeld aan een termijn van tien jaar verplicht verhuren in shortstayverband. Maar zo’n dwingende voorwaarde is vooralsnog uitgebleven.

De niche in de huurmarkt wordt al vaker in verband gebracht met het oprekken van haar grenzen. Critici zien bijvoorbeeld dat sommige woningen worden verhuurd per nacht, als hotel, met overlast voor buren tot gevolg. Shortstaypanden die overgaan in langdurige huur zouden juist het gemeentelijk shortstaybeleid aantasten – het tijdelijk huisvesten van werknemers. Ook zijn er zorgen over de stevige huurprijzen. De VNG pleit er bij het Rijk voor dat het woningwaarderingsstelsel, het puntensysteem voor een redelijke huur, ook van toepassing wordt op deze woningen.

Wanneer de zaak rondom Holland2Stay voor de rechter komt, is onbekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden