'Fiod kan doen en laten wat ze wil'

Belastingen: De stand van zaken. Deel 1, RTL 4, 21.50 uur...

HARKO VAN DEN HENDE

Het zou Catherine Keijl niets verbazen als de Fiod, de fiscale recherche, binnenkort bij haar zou binnenvallen. 'Ik hoop wel dat onze camera's er dan bij zijn', zegt Keijl, die vanavond het eerste van vier programma's over de Fiscale Inlichtingen en Opsporingdienst (Fiod) presenteert.

Voor haar is de afgelopen weken, toen ze met de voorbereiding van het programma bezig was, één ding duidelijk geworden: Nederland is een soort fiscale politiestaat waarin de Fiod ongecontroleerd kan doen en laten wat ze wil.

Vandaar die 'angst' bij Keijl voor een Fiod-inval, hoewel ze tijdens een toelichting op de serie met haar hand op haar hart verklaart niets van zwart geld of belastingontduiking af te weten.

Een voorbeeld van de angst voor de Fiod is dat bijna niemand durft te klagen over de handelwijze van de dienst. En inderdaad, de Ombudsman heeft vorig jaar nul en het jaar daarvoor precies drie klachten over de Fiod ontvangen. Bewijs geleverd, zegt Keijl en de Ombudsman denkt daar volgens haar net zo over. Maar een woordvoerder van de Ombudsman heeft geen verklaring voor het geringe aantal klachten. 'Je kunt daar eindeloos over filosoferen, maar je we weten het gewoon niet.'

Kenmerkend voor de macht van de Fiod is volgens Keijl dat veel mensen wel hun verhaal willen vertellen, maar niet voor de camera. Toch heeft ze uiteindelijk voldoende 'slachtoffers' weten te vinden die hun vrees hebben overwonnen.

Een van hen is de voormalig penningmeester van de voetbalclub Groningen die, hij weet het zelf maar al te goed, met belastingen en premies heeft gesjoemeld. Voor dit vergrijp heeft hij zes maanden cel gekregen.

Hij en zijn vrouw krijgen in het eerste deel van de serie uitgebreid de tijd om te vertellen hoe erg het is in de gevangenis, hoe vervelend het is vrouw van een - in heel Groningen - bekende gevangene te zijn en tot welke ingrijpende persoonlijke gevolgen een veroordeling kan leiden.

Allemaal waar, maar het zijn ontboezemingen die het programma laten ontsporen. Meneer zit terecht achter tralies en zijn veroordeling zegt eerder iets over het succes van de Fiod dan dat het grove misbruik van macht door de dienst onthuld.

Bovendien is de ex-penningmeester ook niet helemaal het goede voorbeeld van iemand die, uit vrees voor de Fiod, niet in de openbaarheid wil treden als hij eerder al een interview aan een krant en aan een weekblad heeft afgegeven.

Dus wat blijft er over van de suggestie die Keijl met haar programma wekt dat zo ongeveer elke eerzame, belastingbetalende burger moet vrezen voor een inval van de Fiod? Niets.

En geeft het programma bewijzen voor de uitspraak van pr-man Hans Knoop (gespecialiseerd in begeleiding van door de Fiod belaagde bedrijven) die de Fiod vergelijkt met 'een geheime dienst in een totalitaire staat'? Misschien in de komende weken, als ook de Fiod zelf aan het woord komt, maar niet in de aflevering van vanavond.

Harko van den Hende

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden