Finse uitslag bedreiging noodplan EU

Het Europese reddingsplan voor Portugal staat op losse schroeven nu na een politieke aardverschuiving in Finland de eurosceptische partij Ware Finnen waarschijnlijk in de regering komt.

AMSTERDAM - De populistische partij haalde zondag tot ieders verrassing 19 procent van de stemmen, ofwel 39 van de 200 zetels in het Finse parlement. Dat is een verviervoudiging ten opzichte van 2007, toen de in 1995 opgerichte partij 5 zetels veroverde. De Ware Finnen zijn in een klap de derde partij van Finland geworden. 'Er zullen natuurlijk wel veranderingen moeten komen', zei leider Timo Soini van de Ware Finnen maandag over het Europese plan om Portugal leningen te verstrekken ter waarde van 80 miljard euro. Het noodplan voor Portugal zou Finland 1,2 miljard euro aan extra garanties kosten. 'Ons geld moet niet verspild worden via mechanismen die niet werken', zei Soini tegen de Finse radio. 'We willen voor Finland het recht behouden om over onze eigen financiën te beslissen. Finse koeien moeten in Finland gemolken worden en we moeten hun melk niet uit liefdadigheid naar het buitenland sturen.'


Afgevaardigden van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds kwamen maandag in Lissabon bijeen om te onderhandelen over het derde reddingsplan voor een EU-lidstaat, na Griekenland en Ierland. Fins verzet zou het plan kunnen torpederen. Het noodplan moet unaniem door de lidstaten worden aangenomen. Finland zou zich ook kunnen onthouden van stemming en op die manier ook niet bijdragen aan de redding. Maar dat schept volgens kenners een precedent voor andere eurolanden die niet langer wensen op te draaien voor de financiële wanorde in andere lidstaten.


Waarschijnlijk zullen de drie grootste partijen, de Nationale Coalitie Partij (44 zetels), de Sociaal Democraten (42) en de Ware Finnen (39) een regering proberen te vormen.


De Finse hoogleraar politicologie aan de universiteit van Tampere Ilkka Ruostetsaari verwacht een 'extreem moeilijke' formatie. De Nationale Coalitie Partij is pro-Europees en levert waarschijnlijk de premier: de huidige minister van Financiën Jyrki Katainen, die al toezeggingen heeft gedaan. De op een na grootste partij, de Sociaal Democraten (42 zetels), heeft Finland in 1995 de Europese Unie binnengeloodst maar is nu sceptisch en eist aanpassing van het reddingsplan. Leider Timo Soini van de Ware Finnen heeft gezegd dat hij niet in een coalitie zal stappen die een reddingsplan zal goedkeuren.


'Ik kan me niet voorstellen dat Soimi terug kan komen op zijn standpunt', zegt Ruostetsaari. 'Dat kan hij niet aan zijn kiezers verkopen.' Ruostetsaari verwacht dat de EU het reddingsplan niet zal uitstellen tot de formatie in Finland is afgerond. 'Daar kan Portugal niet op wachten. Ze zullen een alternatief verzinnen.'


Een woordvoerder van de Europese Commissie zei gisteren dat 'wat ons betreft niets is veranderd'.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden