Financiën en DNB faalden bij aanpak SNS

 De Tweede Kamer en minister Dijsselbloem van Financiën kunnen zich vinden in de zware kritiek van de Evaluatiecommissie Nationalisatie SNS Reaal op het ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank (DNB). Die hebben volgens de commissie tussen 2006 en eind 2012 niet tijdig en niet effectief gereageerd op de steeds grotere problemen bij bank-verzekeraar SNS Reaal.

DEN HAAG - 'Het ministerie had veel harder moeten ingrijpen', zei Dijsselbloem. 'Dan was het waarschijnlijk anders gegaan.' Hij doelde op de kritiek van commissie dat SNS Reaal in 2008 wel 750 miljoen euro staatssteun kreeg, maar dat het ministerie daar nauwelijks voorwaarden aan verbond, alleen een bonusverbod.


Die inertie kwam volgens Dijsselbloem doordat Financiën en DNB in de praktijk vooral op elkaar zaten te wachten omdat ze geen juridische mogelijkheden hadden om in te grijpen. 'Dat zou nu niet weer zo gebeuren', denkt de bewindsman. 'Ministerie en DNB zijn nu veel alerter en scherper.'


De Tweede Kamer wil met Dijsselbloem in debat over het rapport van de evaluatiecommissie. 'We zagen bij ABN Amro al dat het toezicht niet voldeed', zegt D66-Kamerlid en tot 2010 medewerker van Financiën, Wouter Koolmees. 'Het is pijnlijk dat dit beeld weer wordt bevestigd.' Ook hij meent dat Financiën na 2008 'steken heeft laten vallen'. Het liet het initiatief immers aan DNB. 'Maar die vond dat ze als toezichthouder terughoudend moest zijn.'


SP-Kamerlid Arnold Merkies is vooral verbijsterd over wat er op 19 oktober 2006 is gebeurd. Toen gaf DNB goedkeuring aan de aanschaf door SNS van een riskante vastgoedpoot, Property Finance. 'Onvoorstelbaar', vindt Merkies, 'want de goedkeuringstoets moest nog beginnen.'


Volgens Merkies heeft Financiën ook nog eind 2011 de cruciale fout gemaakt niet in te grijpen. 'Hoewel DNB er toen achter was gekomen dat de overheid moest ingrijpen bij SNS.' Het ministerie, vindt de SP'er, modderde nog een jaar voort.


VVD en PvdA reppen in hun reactie niet over het ministerie van Financiën, maar richten hun pijlen op DNB. En vooral de 'oude' DNB, dus voor de door de huidige president Klaas Knot ingezette cultuurverandering. 'Eigenlijk heeft DNB in die tijd gefaald', stelt Kamerlid Aukje de Vries van de VVD.


PvdA'er Henk Nijboer vindt dat DNB 'te gemakkelijk en zonder zelf goed onderzoek te doen een verklaring van geen bezwaar heeft afgegeven'. Nijboer ondersteunt de lessen voor de toekomst die de evaluatiecommissie trekt. Vooral dat de Interventiewet, die het mogelijk maakt in te grijpen bij probleembanken, wordt aangescherpt.


Die wet komt voort uit de eerste parlementaire commissie onder leiding van SP'er Jan de Wit. Dat was een van de drie onderzoekscommissies die de 'SNS-commissie' voorgingen. Alle drie onderzochten de financiële sector tijdens de crises vanaf 2008 en alle leverden dezelfde felle kritiek op DNB en Financiën. Zo stelde 'De Wit' ook al vast dat SNS Reaal wel staatssteun kreeg, maar dat het ontbrak aan afspraken om 'schoon schip te maken' om de bank-verzekeraar weer gezond te krijgen.


Veel van de aanbevelingen voor verbetering van de drie eerdere commissies lijken op die welke Hoekstra en Frijns gisteren presenteerden. Volgens D66'er Koolmees wil dit niet zeggen dat de politiek zich steeds maar weer aan dezelfde steen stoot. 'Want die onderzoeken gingen allemaal over dezelfde periode. Daarom zijn de conclusies ook vergelijkbaar.'


Pagina's 20 en 21: De fouten van DNB


Pagina 25 Commentaar: Politiek worstelt met toezicht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden