Financiën daalt af van de berg Olympus

Ex-LPF-minister Heinsbroek wond zich erover op. Oud-PvdA-leider Melkert liep er tegenaan. Maar pas na hun vertrek komt hun gedeelde wens uit: het ministerie van Financiën is niet langer het centrum van de macht in politiek Den Haag....

Van onze verslaggever Ferry Haan

Het beste bewijs van de tanende invloed van het ministerie van Financiën is de totale afwezigheid bij de vorming van het nieuwe kabinet.

De ambtenaren die bij de vorming van het vorige kabinet nog overuren draaiden, plannetjes meegaven aan hun minister Gerrit Zalm, voorstellen van de onderhandelende partijen uitrekenden en met jaloezie werden bekeken door hun ambtelijke collega's, zitten nu achter hun bureaus duimen te draaien.

De informateurs Donner en Leijnse doen nauwelijks een beroep op de vlijtige financiële ambtenaren. De informateurs stellen liever hun vragen aan het onpartijdige Centraal Planbureau of aan ambtenaren van ministeries in CDA-handen, melden bronnen dicht bij de formatie.

En dat doet pijn. Vooral omdat Financiën decennialang oppermachtig was bij de vorming van alle kabinetten. Ex-minister Zalm was onderhandelaar namens de VVD en dat bracht Financiën op de Olympus van de ambtelijke macht. Zalm nam onder zijn arm dagelijks stapels ambtelijke plannetjes mee en zette de formatie van Balkenende I naar zijn hand.

Ook bij de vorming van Paars I bracht Wim Kok als ex-minister van Financiën zijn ambtenaren grote invloed. Tijdens de vorming van de kabinetten Lubbers I, II en III beleefden de ambtenaren veel plezier aan hun CDA-minister Onno Ruding.

De ambtenaren van Financiën hebben één troost. Het volgende kabinet wordt een bezuinigingskabinet. Dat maakt ministeries weer afhankelijk van de toorn van Financiën, de beheerder van de schatkist. De wraak van een verloren kabinetsformatie zal daarom zoet zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden