Financiële sector minder stabiel

Amsterdam De stabiliteit van het internationale financiële systeem is door de opgelopen staatsschulden de afgelopen maanden verslechterd. Dat is volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) een probleem omdat de financiële sector de achilleshiel is bij het economisch herstel. Dit staat in een dinsdag gepresenteerd IMF-rapport.

Frank van Alphen

Het IMF publiceert zijn bevindingen aan de vooravond van de G20 in Washington. Op deze top bespreken regeringsleiders van twintig grote industrielanden de bestrijding van de economische malaise die het gevolg is van de kredietcrisis. Volgens het IMF worden er stappen in de goede richting gezet, maar kan de coördinatie beter. Bovendien moet het sneller volgens de IMF-economen. De Griekse schuldencrisis heeft laten zien hoe snel financiële markten weer van slag kunnen raken.


Banken hebben volgens de schattingen van het IMF driekwart van de schade van de financiële crisis verwerkt. Het IMF verwacht dat er internationaal nog 550 miljard dollar op bezittingen moet worden afgeschreven. De totale verliezen in de periode van 2007 tot en met 2010 komen daarmee naar verwachting uit op 2.200 miljard dollar. Dat is 100 miljard minder dan het IMF zes maanden geleden voorspelde.


Het IMF maakt zich met name zorgen over de verwevenheid van overheden met de financiële sector. Zo is Nederland eigenaar van ABN Amro en heeft de Britse staat forse belangen in enkele grote banken. Hierdoor zijn die instellingen volgens het IMF 'too important to fail'. Overheden zullen te allen tijde voorkomen dat deze banken omvallen omdat de schade niet te overzien is en omdat een faillissement de economie zou verlammen.


De banksector is nog steeds erg dominant in de VS en de Europese Unie als de grootte van de bankbalans wordt vergeleken met het bruto binnenlands product (bbp).


Landen met een relatief grote financiële sector, zoals Nederland en Zwitserland, vragen volgens het IMF extra aandacht. Als daar een bank in de problemen komt, wordt het oplossen complex omdat er veel andere landen bij betrokken zijn. Het IMF pleit voor draaiboeken die beschrijven hoe te handelen als een bank in de gevarenzone komt.


IJsland, waar gisteren is geprotesteerd tegen bezuinigingen, is een voorbeeld van een klein land dat bijna ten onder is gegaan aan zijn uit de kluiten gegroeide banksector. Het eiland worstelt nog steeds met de naweeën van het faillissement van Landsbanki en Kaupthing. Zo moeten de IJslanders opdraaien voor de spaargaranties in Nederland en Groot-Brittannië die waren afgegeven aan Landsbanki-dochter Icesave.


Het verhogen van de bankbuffers, zodat banken zelf meer klappen kunnen opvangen, vindt het IMF een goede ontwikkeling. De zogeheten Basel III-regels schrijven banken voor hun eigen vermogen te verhogen de komende jaren. Banken zeggen dat dit niet te snel moet gebeuren, omdat dit de capaciteit geld uit te lenen zou aantasten. Het IMF stelt dat die effecten wel zullen meevallen.


Het instituut uit Washington waarschuwt verder voor de opkomst van niet-banken, zoals hedgefondsen, die taken van banken overnemen en niet hoeven te voldoen aan de eisen die aan banken worden gesteld. Als risico's zo ontsnappen aan de aandacht van de toezichthouders hebben strengere regels weinig impact.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden