Financiële markten willen ferme taal over euro

Ferme taal om de koers van de euro te steunen, kwam afgelopen weekende niet van de Europese ministers van Financiën....

Moeten we al spijt hebben van het onherroepelijke besluit om de gulden in te ruilen voor de euro? De voortdurende waardevermindering van de nieuwe munt tegenover de spijkerharde dollar en yen duidt daar wel op. Maandag bereikte de euro alweer een nieuw dieptepunt en niets wijst op een spoedig herstel.

Reikhalzend zagen de financiële markten uit naar de bijeenkomst van de Europese ministers van Financiën, afgelopen weekend in Versailles. Mogelijk zou hun vergadering de prikkel opleveren die de euro zo hard nodig heeft. Maar de bewindslieden volstonden met een slappe melding over de 'sterke economische basis' van de eurozone. Zij zullen 'de situatie nauwgezet volgen'. En 'een sterke euro is in het belang van de eurozone'.

Dat is niet het soort teksten waarop de markt zat te wachten, zeker niet na de boodschap die kanselier Schröder vorige week had. Hij vond een zwakke euro 'niet zorgwekkend', want 'goed voor de export'. Meteen dook de euro verder weg na een toch al slappe week. De markt maakte uit Schröders uitspraak op dat de politiek en de Europese Centrale Bank (ECB) weinig zullen doen om de verdere neergang van de eenheidsmunt te keren.

De ministers van Financiën bleken niet bij machte om dat sentiment weg te nemen. Daarbij bleek opnieuw dat de financiële markten eerder letten op wat politici bij dergelijke gelegenheden níet zeggen dan wat er wél wordt beweerd. Dat de eurolanden een sterke euro belangrijk vinden, geloven ze wel: die geloofsbelijdenis maakt een vast deel uit van de euro-liturgie. Er was een sterkere verklaring nodig. Die bleef uit.

Kennelijk konden de ministers het niet eens worden over een tekst waarin zou worden gezinspeeld op een interventie van de centrale banken om de euro te ondersteunen. De handel interpreteert dat als een teken aan de wand en stelt zelfs de vraag of sommige ministers het wellicht zelfs eens zijn met Schröder.

Het probleem is ook dat niemand verantwoordelijk is voor de externe waarde (de waarde van de euro tegenover andere munten zoals pond of dollar) van de euro. De ECB moet volgens haar statuten vooral letten op de interne waarde: kun je met een euro volgend jaar nog hetzelfde kopen als nu? Anders gezegd: blijft de inflatie binnen de perken? Die mag de 2 procent per jaar niet te boven gaan.

Formeel hebben de ministers van Financiën geen enkele rol in het bewaken van de euro. Hun enige taak bestaat formeel uit de benoeming van de ECB-bestuurders. Voor het overige worden zij geacht zorg te dragen voor de samenhang van het economisch beleid in de eurozone. En juist daar zit de crux van het verhaal.

De neergang van de euro is vooral een psychologisch fenomeen. Er is geen onderliggende, economische reden. De inflatie ligt nog altijd onder de norm, de groeivooruitzichten zijn goed, de eurolanden hebben hun begroting en schuldenpositie onder controle. Maar de markten zien niet deze harde economische data, ze zien een verdeelde Europese Unie die in economisch opzicht een hopeloze achterstand heeft op de wondereconomie, de Amerikaanse.

Dááraan wordt de eurozone afgemeten. Hoeveel eenheid de ministers ook proberen te demonstreren, zo lang ze het oneens blijven over kleine maar cruciale aspecten van het economisch beleid, zal van hen in elk geval niet de pschychologische stimulans komen die de munt nodig heeft. Wat voor nut heeft een verklaring over de euro als in dezelfde vergadering de bewindslieden vechtend over straat rollen over het Franse beleid om slachtoffers van de hoge dieselprijs te compenseren?

Dat betekent niet dat er voor de euro pas verbetering in het vat zit als de Unie eindelijk meer politieke eenheid toont. Als dat het geval was, zou de eenheidsmunt ten dode zijn opgeschreven. Maar als de oorzaken van de zwakte psychologisch zijn, is een positief sentiment nodig om de munt weer overeind te helpen. En daar ontbreekt het weliswaar nog aan, maar het is nog te vroeg voor spijtgevoelens over het afscheid van de gulden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.