Filmregisseur van het kleine en persoonlijke

Het eeuwige leven: René van Nie (1939-2017)

De talentvolle filmmaker René van Nie was een man van uitersten, die de mensen in zijn omgeving goed kon doorgronden.

René van Nie

In zijn omgeving dacht men dat hij wel 100 zou worden, ondanks het feit dat hij dagelijks drie pakjes sigaretten rookte en een nogal sombere levensvisie had die vaak tot conflicten leidde. Filmregisseur en schrijver René van Nie overleed op 23 mei plotseling aan de gevolgen van een hartstilstand. Hij laat een vrouw en vijf kinderen na, onder wie de actrice Nada van Nie.

Zijn in 1975 uitgebrachte film Kind van de zon, die op 19 juni in het Amsterdamse filmmuseum Eye weer wordt vertoond, geldt als een klassieker uit de hoogtijdagen van de Nederlandse film.

Volgens Raymon Hilkman, die een documentaire over Van Nie maakte, was de regisseur een vreemde eend in de bijt in vergelijking met de filmmakers van zijn generatie. Daartoe hoorden Paul Verhoeven, Wim Verstappen, Pim de la Parra, Frans Weisz en Fons Rademakers. 'In zijn films zijn bijna geen naaktscènes te zien', vertelt Hilkman. 'Het doorbreken van seksuele taboes vond René totaal niet interessant.'

Van Nie werd in Overschie geboren. Hij bracht zijn jeugd door bij een tante in Zuid-Limburg. Maar in de kolenmijnen wilde hij niet werken, daarom vertrok hij naar Amsterdam.

Hij werd loopjongen op de Wallen en raakte geïnteresseerd in foto en film. Begin jaren zestig kreeg hij een baantje bij de filmstudio van Max de Haas, waar hij assistent werd van cameraman Prosper de Keukeleirs. Die liet het meeste filmwerk over aan Van Nie. Hij had het vak snel in zijn vingers.

Omdat er weinig goede filmers en regisseurs waren in Nederland, vestigde hij zich als zelfstandig filmer en verdiende veel geld met diverse opdrachten. Voor televisiereportages en documentaires reisde hij de hele wereld over. Toen hij voor Pandora, een stichting die zich het lot aantrekt van psychiatrische patiënten, een opdrachtfilm moest maken, ontdekte hij dat juist dat verhaal geschikt zou zijn voor een speelfilm. Hij herschreef het verhaal, en koos de talentvolle actrice Josée Ruiter voor de hoofdrol. De film werd een kassucces. Bij de première was onder anderen koningin Juliana aanwezig.

Omdat de productie van deze film veel tijd in beslag nam, bracht hij kort daarvoor de film De vijf van de vierdaagse uit met Johnny Kraaijkamp en Jan Blaaser.

Hilkman: 'Zijn films kenmerkten zich door het kleine en persoonlijke, zoals Stille liefde die na Kind van de zon werd uitgebracht. Het nadeel was dat René zich niet in de positie van het grote publiek kon verplaatsen. Zijn volgende films waren om die reden geen succes.' De bijna autobiografische film Doodzonde uit 1978, over iemand met een katholiek Limburgs verleden, flopte volkomen. In 1982 maakt hij met Rijk de Gooyer zijn laatste film Sabine, die op Aruba werd opgenomen.

Van Nie had toen al twee dochters uit zijn eerste huwelijk en een zoon uit een andere relatie. In 1988 emigreerde naar Aruba, waar hij met een Arubaanse lerares nog twee kinderen kreeg. Hij werd daar vooral actief als schrijver. In boeken, zoals Kouwe kak in tropenland, stak hij de draak met de daar wonende Nederlanders. Daarnaast schreef hij columns voor de krant Amigoe. Hij richtte zelfs een eigen dagblad op, maar dat was geen lang leven beschoren.

Volgens Nada van Nie was haar vader een mens van uitersten. 'Hij kon je alle liefde van de wereld geven, maar hij maakte vaak ruzie. Soms hadden we langere tijd geen contact. Vooral toen hij ouder werd, raakte hij teleurgesteld in het leven. Ik heb gelukkig ook veel van hem geleerd. Hij kon mensen ongelooflijk goed doorgronden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.