Filmrecensies

Regisseur Francis Lawrence worstelt met de combinatie van meeslepende romance en drama. Water for Elephants Sympathieke maar weinig prikkelende tragikomedieThe Human Resources manager

Drama: Water for Elephants

De prachtige decors compenseren het gebrek aan romantiek wel, zeker in het strijklicht van cameraman Rodrigo Prieto.


Zo magisch als het lijkt voor het minderjarige publiek, zo weinig sprookjesachtig gaat het er bij een circus achter de schermen aan toe. Tenminste, als je de twee circusfilms moet geloven die nu in de bioscopen te zien zijn: de horror-komedie Balada triste de trompeta en kostuumdrama Water for Elephants.


Ze kunnen haast niet méér van elkaar verschillen, maar het idee over het circus is hetzelfde: buiten de piste is het een submaatschappij met eigen wetten. Nieuwkomers kunnen maar beter zo snel mogelijk die regels en machtsverhoudingen leren. Maar dat doen ze natuurlijk niet.


In Water for Elephants is de nieuwkomer Jacob (Robert Pattinson, na de Twilight-vampierserie met een verfrissende blos op de wangen), een gesjeesde student diergeneeskunde die in 1931 op een circustrein belandt en zijn begerige oog meteen laat vallen op de vrouw (Reese Witherspoon) van de hardvochtige circusdirecteur (Christoph Waltz).


Je hoeft niet de gelijknamige bestseller van Sara Gruen te hebben gelezen om te weten hoe dat afloopt.


Maar regisseur Francis Lawrence (I Am Legend) worstelt met de combinatie van meeslepende romance en drama. Alleen een heel welwillend oog ziet chemie tussen Witherspoon en Pattinson. De werkelijk prachtige decors compenseren het gebrek aan romantiek wel, zeker in het strijklicht dat cameraman Rodrigo Prieto maar al te graag vangt. Maar een beetje afbladderende verf en maden in het leeuwenvoer zijn niet voldoende vergane glorie voor een circus dat op de rand van faillissement balanceert.


Aan de andere kant: ellende overheerst toch al. Lawrence kan met tragedie veel beter uit de voeten. En Waltz is met zijn bekende combinatie van charme, sadisme en zieligheid opnieuw beklemmend goed. Een scène waarin deze met misselijkmakend fanatisme een olifant mishandelt, is daardoor stukken indrukwekkender dan het om elkaar heen gedraai van Pattinson en Witherspoon. En dan moet de finale, al aan het begin van de film aangekondigd als 'een van de grootste rampen in de circusgeschiedenis', nog komen.


Water for Elephants is meeslepend als drama, maar wel omdat je meer voelt voor die arme dieren dan om de belangrijkste personages.


En dat was vast niet helemaal de bedoeling.


Roadmovie: The human resources manager

Je gaat vanzelf metaforen zoeken bij regisseur Eran Riklis, die met zijn eerdere werk (The Syrian Bride, Lemon Tree) de spanningen tussen Israël en de Arabische wereld inkrimpte tot allegorische, min of meer alledaagse verhalen over gewone mensen.


Hij is een naamloos personage en werkt voor een niet nader genoemde broodfabriek in Jeruzalem. Als human resources manager krijgt hij de overlijdensakte van voormalig werkneemster Yulia op zijn bord, omgekomen bij een bomaanslag. Zijn bazin, 'De Weduwe', gebiedt de HRM om Yulia's lijk naar haar Oost-Europese vaderland te brengen; ook dat land blijft anoniem, al is Roemeens de voertaal.


Als zoveel namen niet genoemd worden, gaat een film als The Human Resources Manager al snel symbolisch werken. Misschien staat in deze bewerking van Abraham B. Yehoshua's roman De missie van de human-resourcesmanager de broodfabriek symbool voor Israël, en zegt het beleid van de HRM iets over de manier waarop Israël met haar burgers omgaat. Je gaat ook vanzelf zulke metaforen zoeken bij regisseur Eran Riklis, die met zijn eerdere werk (The Syrian Bride, Lemon Tree) de spanningen tussen Israël en de Arabische wereld inkrimpte tot allegorische, min of meer alledaagse verhalen over gewone mensen.


Wat de metaforische bedoelingen ook verder mogen zijn, eenmaal in de Balkan wordt The Human Resources Manager een gemoedelijke, ietwat absurdistische roadmovie. De HRM, vergezeld door een journalist en de Israëlische vice-consul, raakt de lijkkist maar niet kwijt: de ex-echtgenoot kan niet voor vrijgave tekenen, de minderjarige zoon evenmin. Dus moet de hele handel naar Yulia's moeder; het begin van een reis van duizend kilometer in een gammel busje, met de lijkkist op het dak. Emir Kusturica light, lijkt het wel, zeker door de zigeuner-achtige muziek op de geluidsband.


Riklis creërt mooie beelden, wat treffende scènes en enkele aardige personages; mensen die je het gunt dat ze in elkaars gezelschap gelukkigere, betere individuen worden. En dan vooral de HRM natuurlijk, die zijn werk zo goed mogelijk probeert te doen maar zijn eigen vrouw en kind hopeloos verwaarloost.


Maar dat neemt niet weg dat The Human Resources Manager nogal flauw is in zijn clichékijk op het voormaligd Oostblok, en te weinig risico's neemt om echt te kunnen prikkelen. Aangenaam, verantwoord en keurig gefotografeerd amusement, veel meer is het niet.


Documentaire: Autumn Gold

Autumn Gold was een van de publieksfavorieten op het documentairefestival IDFA, en dat is niet zo vreemd: met hoogtepunten als het hoogspringen voor 80-plussers en de 100 meter sprint voor 90-plussers.


Vlak voordat hij mee moet doen aan het wereldkampioenschap discuswerpen, krijgt Alfred Proksch nog even een nieuwe knie. Niet zo handig, maar geen nood: met een looprek belandt de Oostenrijker toch aan de start. En hij wint nog goud ook - al moet gezegd dat hij de enige deelnemer is in de categorie 'mannen boven de honderd jaar'.


Proksch is een van de vijf bejaarde atleten die geportretteerd worden in de documentaire Autumn Gold. Alle vijf doen ze mee aan het WK atletiek voor senioren in Finland. Het blessureleed onder de bejaarde sporters is groot, maar, zegt één van hen: 'Zonder sport zou het leven te saai en makkelijk zijn.'


Alfred Proksch gaat zelfs nog een stap verder. 'Als ik nu zou stoppen, ben ik binnen een maand dood', denkt hij.


Autumn Gold was een van de publieksfavorieten op het documentairefestival IDFA, en dat is niet zo vreemd: met hoogtepunten als het hoogspringen voor 80-plussers en de 100 meter sprint voor 90-plussers (de winnaar klokt 17.82 seconden) kent de film veel geestige momenten.


Regisseur Tenhaven respecteert de sporters, maar blijft steken in oppervlakkige observaties over hun leven en het gevecht tegen de ouderdom.


Horror: Mother's Day

Mother's Day is een soort remake van de gelijknamige horror-culthit uit 1980, maar ook de zoveelste film waarin een stel brave borsten in hun huis door sadistische criminelen wordt afgemaakt. Hoewel, zo braaf zijn ze nu ook weer niet; het is aan hun eigen hebzucht en opportunisme te danken dat ze stuk voor stuk in nare martel- en snijscènes het loodje leggen, zoals dat ook in de Saw-films gebeurde die regisseur Bousman eerder maakte. In Mother's Day zit opnieuw veel misselijkmakend geweld - komt dat zien: een man die een liter kokend water over zijn gezicht gegoten krijgt! - maar wel met beter acteerwerk en sterkere dialogen dan je van zulke producties zou verwachten. Ster is natuurlijk de voormalige vedette Rebecca de Mornay, als de beschaafde maar über-boosaardige moeder van het bloeddorstige schorriemorrie. KT


Komedie: Aarthur

Wie tegenwoordig iemand zoekt voor de rol van verveelde miljonair met voorliefde voor verdovende middelen, komt snel uit bij de Britse komiek Russell Brand, wiens publieke imago en filmcarrière rondom deze karaktereigenschappen is gebouwd. Geen wonder dus, dat hij de hoofdrol kreeg in de remake van Arthur uit 1981 met Dudley Moore.


Ook hier moet de onvolwassen playboy trouwen met een meisje (een pijnlijk onleuke Jennifer Garner) om te voorkomen dat zijn moeder de geldkraan dichtdraait. Maar hij valt natuurlijk voor een ander (Greta Gerwig), terwijl zijn nanny (Helen Mirren) hem in het gareel moet houden. Het grootste probleem is dat Brand (die dit na Forgetting Sarah Marshall en Get Him To The Greek op routine zou moeten kunnen) op een paar momenten met Helen Mirren na, niet grappig is. De combinatie van regie, scenario en Brand zelf zorgt ervoor dat Arthur nooit meer wordt dan een kinderachtige alcoholist. En dat is vervelend gezelschap. FS


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden