Filmrecensies

Een strenge, tot in de puntjes uitgevoerde film waarin gave, geserreerde beelden kristalhelder worden gepresenteerd.

Drama: Unter dir die Stadt

Ze draagt precies hetzelfde truitje, hetzelfde kapsel, ongeveer hetzelfde rokje én een schoudertas. Zonder aarzeling loopt de jonge Svenja achter haar dubbelgangster aan, tot ze bij de bakker naast het meisje staat. En dan, natuurlijk, niets meer te zeggen weet.


En zo gaat Svenja, een van de verweesde hoofdpersonages uit het Duitse psychodrama Unter dir die Stadt, voortdurend door het leven alsof ze geen wilskracht bezit. Liever laat ze het toeval keuzes maken. Van een wildvreemde vrouw neemt ze op het toilet een pilletje aan 'waar je je beter van gaat voelen', en ze biedt al net zo weinig weerstand wanneer de baas van haar echtgenoot haar het hof maakt. Van zindering of sprankels is geen sprake als ze met deze Roland Cordes, een succesvolle bankier van middelbare leeftijd, in een hotelkamer eindigt; het lijkt vooral een saai, bedachtzaam spel dat hoe dan ook uitgevoerd moet worden.


In Unter dir die Stadt, zowel amour fou als een omfloerste kritische kijk op de zakenwereld, draait alles om dergelijke schijnvertoningen: een recital met modern klassieke muziek dat verveeld maar beschaafd wordt uitgezeten, een cv dat met wat fictieve baantjes wordt opgevijzeld, een gruwelijke moord die in de doofpot wordt gestopt, het overspelige echtpaar dat onder valse namen een hotelkamer huurt.


Regisseur Christoph Hochhäusler (Milchwald, Falscher Bekenner) blijkt daarbij andermaal een man van geserreerde, gave beelden. Elk kader is kristalhelder, schoon en koud als water in een keurig gepoleerd glas. Zakenstad Frankfurt krijgt er de allures van een spookstad van - hoezeer die wolkenkrabbers ook hun best doen om de skyline van New York op te roepen.


In die gebouwen is alles al net zo strak. De kleuren van het behang in de kantoorruimtes, de bijna zwoel-blauwe vloerbedekking in het hotel waar Svenja en Roland met elkaar vreemd gaan - elke ruimte voorziet meteen in de gewenste emotionele beleving.


Het is dan niet meer dan passend dat acteurs Nicolette Krebitz en Robert Hunger-Bühler flink wat stijfsel in hun spel mengen, terwijl het spiegelende camerawerk ervoor zorgt dat ze soms zelf op projecties en fantomen gaan lijken. Een strenge, tot in de puntjes doorgevoerde aanpak is het, die van Unter dir die Stadt een onderkoelde, maar zeer fascinerende en bewonderenswaardige film maakt.


Jeugdfilm: Winnie de Poeh

'De eerste Winnie de Poeh-film in 35 jaar.' Dat is een verwarrende claim van Disney, dezelfde animatiestudio die in de laatste 35 jaar toch echt tientallen Poeh-tekenfilms over de wereld uitstortte. De meeste daarvan belandden direct op video of dvd, maar er waren ook bioscoopfilms bij.


Wat Disney bedoelt, is dat dit keer eindelijk de speelfilmdivisie van de studio weer eens aan het werk werd gezet, in plaats van de dvd-afdeling. Dat is goed nieuws: meer tijd, geld en creatieve aandacht voor Poeh, Knorretje, Iejoor en de andere bewoners van het Honderd-Bunder-Bos.


Bovendien beloofde de studio terug te gaan naar de roots van Winnie de Poeh: het literaire werk van A. A. Milne. En dat is mooi, want Milnes' simpele verhalen over de knuffelbeer met maar een klein beetje verstand (en een enorme, onstilbare trek in honing) zijn na ruim tachtig jaar nog altijd charmant.


Winnie de Poeh is een mooie en lieve tekenfilm geworden, met fraaie ouderwetse 2D-animatie en een verhaal dat ook kleinere kinderen niet op stang zal jagen. Het enige gevaar voor de dieren bestaat uit een denkbeeldig monster of een zwerm bijen.


Aardige liedjes (een paar gezongen door Zooey Deschanel) en leuke visuele vondsten maken het plezier compleet.


Komedie: Henry's crime

Amusante genremix in de traditie van Woody Allen mist gaandeweg de nodige snelheid.


Henry is een inerte tolpoort-beambte uit Buffalo. Hij krijgt onverwacht bezoek van een oude schoolvriend, die hem op slinkse wijze ronselt als chauffeur voor een bankoveral. Een en ander loopt mis en Henry belandt als enige van het clubje achter de tralies. Zijn echtgenote verruilt hem voor een nieuwe man; een van de overvallers. Al met al voldoende onrecht voor een wraakfilm, maar Henry is het type niet om in wrok om te zien. Kalm zit hij zijn tijd uit, optrekkend met zijn sympathieke celmaat: de op leeftijd geraakte oplichter Max (James Caan). Eenmaal vrij, smeden de twee een plan om de bewuste bank nu écht te overvallen. Immers: wie al bestraft is, kan de misdaad maar beter ook plegen.


Keanu Reeves als Henry oogt de film lang volkomen stoïcijns. Het is speuren naar emotie in het gelaat van de acteur, die zijn sterrenstatus dankt aan eendimensionale rollen in uitstekende genrefilms als Point Break, Speed en The Matrix.


Het wonderlijke is: dat beperkte spelpalet van Reeves (die een carrière bouwde op de ene emotie die hem wel makkelijk afgaat: verbazing), wordt in Henry's Crime handig ingepast in de vertelling. Aanvankelijk als een licht vervreemdend element; gaat er überhaupt iets in Henry om? En later als komische noot, wanneer regisseur Malcom Venville (44 Inch Chest) het droste-effect toepast en ex-gedetineerde Henry laat klungelen als amateuracteur in een toneelopvoering van Tsjechovs De Kersentuin. Reeves - vertrouwd houterig, maar nu met opplak-Russensnor - neemt dan een geestig loopje met zichzelf, en laat zich beschimpen door de opgewonden theaterregisseur.


Naast komisch, is dat ook functioneel voor de plot van Henry's Crime, waarin de ene na de andere onwaarschijnlijkheid figureert. Henry móet wel acteren in het toneelstuk, daar de kleedkamer in het theatertje toegang verschaft tot een geheime tunnel, die dan weer naar de bank leidt. Ook raakt hij verliefd op zijn tegenspeelster Julie (een rol van de meer verfijnd acterende Vera Farmiga), die onbedoeld onderdeel wordt van de geplande overval.


Henry's Crime bungelt, net als De Kersentuin, ergens tussen komedie, farce en (romantisch) drama. Een film zoals Woody Allen ze nu al decennialang jaarlijks aflevert, maar dan met wat minder raffinement bijeen geregisseerd.


Hoe amusant veel afzonderlijke scènes ook zijn, de Brit Venville krijgt zijn genremix uiteindelijk niet in de benodigde hogere versnelling. Snijden in de 111 minuten had ongetwijfeld enig soelaas kunnen bieden. Met zo veel tijd om handen weet Reeves zijn spel ook niet te behoeden voor momenten van échte apathie, waarin zijn personage Henry al te flets wordt. Dat kan niet de bedoeling zijn.


Drama: Shahada

Ze worstelen alledrie met het geloof: het tienermeisje Maryam, de politieagent Ismail en de rustige, vrome Sammi. Drie jonge moslims in Berlijn. Grotestadsproblemen en westerse waarden spelen een rol in hun leven, net als religie en traditie. Haast onvermijdelijk leidt dat tot botsingen.


Neem Maryam: ze was altijd een feestbeest, ieder weekend op stap met haar vriendin. Nadat ze zwanger is geraakt van haar vriendje en abortus heeft laten plegen, slaat het schuldgevoel toe. God zal haar straffen - ze weet het zeker. Ze vlucht in strenge devotie; zelfs haar vader, een imam, is in haar ogen niet religieus genoeg.


Ook Ismail, getrouwd met een Duitse vrouw en vader van een zoontje, probeert met zichzelf in het reine te komen. Hij heeft ooit een vrouw per ongeluk neergeschoten en kan zichzelf daarvoor niet vergeven.


Voor Sammi, afkomstig uit Nigeria, hoort het geloof simpelweg bij zijn leven. Hij had nooit verwacht ermee in de problemen te komen. Maar verliefd worden op een jongen, dat kan volgens zijn moeder echt niet: homoseksualiteit is verboden.


De Duits-Afghaanse regisseur en scenarioschrijver Burhan Qurbani haalt in zijn debuutfilm veel overhoop. De drie verhaallijnen worden fragmentarisch opgediend, en de hele film is ingedeeld in vijf hoofdstukken, gebaseerd op de vijf zuilen van de islam. Eén van die zuilen - vaak gezien als de belangrijkste - is de shahada, de geloofsbetuigenis. Je kunt wel beweren dat je gelooft, stelt Qurbani in zijn film, maar wat betekent dat eigenlijk? Waar geloof je precies in, en wie bepaalt dat?


Shahada is een heftig, bloedserieus drama, dat in toon en ambities doet denken aan de eerste films van Alejandro González Iñárritu (Amores perros, Babel). Maar Qurbani mist de flair van zijn Mexicaanse, katholieke tegenhanger, waardoor het drama af en toe vastloopt. En ondanks de goede acteerprestaties lijkt Shahada soms meer een traktaat dan een verhaal over echte mensen.


Toch is het een bewonderenswaardig debuut. Qurbani's zoektocht naar de vraag wat geloven inhoudt, is niet alleen actueel. Zijn betrokkenheid bij het onderwerp straalt van de film af, en dat maakt het drama gedreven en integer.


Drama: Contre toi

Ze heeft geen man of kinderen en weinig vrienden. En ze zou net op vakantie gaan. Dat verklaart waarom de gynaecologe Anna Cooper (Kristin Scott Thomas) door niemand wordt gemist, wanneer een man haar ontvoert en dagenlang vasthoudt in een kale kamer.


Maar hoezeer Lola Doillon in het scenario van haar tweede speelfilm ook probeert voor alles een verklaring te bieden, het gevoel knaagt dat er iets niet klopt. De verhouding tussen ontvoerder en ontvoerde blijft een constructie. En hoewel het verhaal daar voldoende aanleiding voor zou moeten geven, is de film niet spannend. Wel boeiend en indrukwekkend is het spel van Scott Thomas. Hard en koel is ze, en ongenadig eenzaam.


Docu: Dancing dreams

Documentair portret van tieners in Wuppertal die worden klaargestoomd voor de dansopvoering Kontakthof, van de in 2009 overleden Duitse choreografe Pina Bausch. Dancing Dreams werkt tweeledig: de jonge dansstudenten, die aanvankelijk maar met moeite onderling lichamelijk contact aangaan, worden gevolgd in hun ontwikkeling, en onderwijl leert de kijker ook iets over de achtergrond van de deelnemers. Uiteenlopende milieus dienen zich aan, zoals die van een Bosnisch-Duitse Roma-moslim, en een meisje met een oorlogstrauma. Dans helpt in het sociale contact, is de boodschap. Dat valt te zien in de aanstekelijke dansrepetities, maar wordt te weinig uitgediept in de obligate vraaggesprekjes.


Van cinéma vérité is ook al geen sprake: als de camera per ongeluk de dansleraressen vangt wanneer die probleemgevallen binnen de groep bespreken, lopen de juffen subiet uit beeld. Zo dichtbij mochten de filmmakers niet komen. Een gemis.


Alles draait om schijnvertoningen, zoals een gruwelijke moord die in de doofpot wordt gestopt unter dir die StadtHet beperkte spelpalet van Keanu Reeves wordt in Henry's Crime handig ingepast in de vertelling HenRy's Crime


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden