Filmrecensies

DRAMA / Club Zeus * * *

Regie David Verbeek.


Met Zheng Qi, Ray Zhao.


In 5 zalen.


Shanghai ziet er even betoverend als duister uit in dit oppervlakkige, maar stemmige drama over een nachtclub vol betaalde gesprekken.


Duizenden dollars spenderen de vrouwen in de Shanghaise Club Zeus aan een goed, intiem of suggestief gesprek met de gigolo van hun gading. Hoe meer alcohol ze achterover slaan - drank wordt per fles verkocht - hoe meer ze de mooie woorden van hun gehuurde gesprekspartner gaan geloven.


'De club is geen plek, geen werkelijkheid, maar een ruimte waar vrouwen zichzelf kunnen zijn', zegt gastheer Leonardo in de voice-over. Ook voor deze wat zielloze jongen - erg populair vanwege zijn combinatie van babyface en rookstem - zijn de spelregels duidelijk: hij mag flirten wat hij wil, zolang de afspraakjes zich maar in de club afspelen. Dat verandert wanneer hij privé begint te scharrelen met een bezoekster, die bovendien zelf een host is in een sprookjeskasteel-achtige club. Hoe weet Leonardo dan nog wat gespeeld is en wat echt - ook wat zijn eigen emoties betreft?


Een interessant gegeven, maar regisseur David Verbeek (Shanghai Trance, R U There) pakt het in Club Zeus te oppervlakkig aan. De personages blijven ook voor de toeschouwer lege hulzen, en al met al kan het je weinig schelen in hoeverre ze elkaar iets wijs maken. Daar kan de vriendschap tussen Leonardo en de mateloos door hem bewonderde, maar ongrijpbare Sly niets aan veranderen; ook die relatie blijft steken in wat broederlijk gestoei en gestrubbel. Dan wist Verbeek met de geestelijk verdwaalde videogamer uit R U There (2010) een interessantere, meer complexe worsteling tussen virtuele en fysieke werelden te vangen - ook dankzij het intelligente scenario van die film van Rogier de Blok.


Het scenario voor Club Zeus schreef Verbeek zelf. Hij draaide de film in tien dagen in de tijd dat hij aan het wachten was op het geld voor R U There. Dat kan verklaren waarom dit slechts 75 minuten durende drama als een stap terug aanvoelt. Net als Verbeeks doorbraak Shanghai Trance (2008) is Club Zeus, in sfeer, stijl en thematiek, net iets te schatplichtig aan de moderne Aziatische art-cinema. Je zou willen dat er vaker wat kleur door al die in blauw en wit gedrenkte, statische shots prikte.


Toch is Club Zeus zeker geen matige film. Verbeeks muzikale gevoel voor film blijkt duidelijk uit de versmelting van Ranko Paukovic' duistere geluidsontwerp en de even betoverende als vervreemdende uitzichten op Shanghai; de metropool verschijnt als een pulserend organisme van glas en kunstlicht, tunnels, wegen en nachtclubs, waarin je vanzelf kopje onder gaat.


Het shot van de skyline bij nacht, terwijl een sleepboot een gigantisch videoscherm voorbij trekt, is op zichzelf het kijken waard. Jammer dat de personages het tegen zulke krachtige beelden moeten afleggen.


Kevin Toma


-------------------------


DRAMA / Post Mortem * * * *

Regie Pablo Larraín.


Met Alfredo Castro, Marcelo Alonso, Amparo Noguera, Jaime Vadell, Antonia Zegers.


In 6 zalen.


De staatsgreep in Chili, gezien door de ogen van een nogal sukkelige lijkschouwer. Grimmiger en absurder kan een film niet worden.


Je zult maar in het mortuarium werken ten tijde van een bloedige staatsgreep. Wanneer Augusto Pinochet in het Chili van 1973 de macht heeft overgenomen, wordt het ziekenhuis waar Mario assistent-lijkschouwer is, letterlijk overspoeld door doden. Met tienen tegelijk worden ze naar binnen gebracht, tot de gangen en trappenhuizen uitpuilen. Of Mario en zijn collega aan elk lijk een labeltje willen hangen, met daarop netjes vermeld: geslacht, leeftijd en aantal kogelgaten.


Dat de film zo gruwelijk wordt, kun je niet vermoeden. Post Mortem lijkt vooral een tragikomedie te worden over een eenzame ziel met een rotbaan, die ook nog eens verliefd wordt op een vrouw die hij nooit zal kunnen krijgen; overbuurvrouw Nancy, danseres in een varietétheater, maakt vooral misbruik van hem.


Lange tijd speelt de politieke situatie slechts op de achtergrond van het verhaal, ook wanneer Mario met Nancy in een demonstratie belandt, of wanneer hij ontdekt dat bij haar thuis geheime politieke bijeenkomsten plaatsvinden. Geen wonder dat hoofdrolspeler Alfredo Castro ook dan alle aandacht naar zich toe blijft trekken. Net als in het gelauwerde Tony Manero (2008) profiteert Larraín optimaal van Castro's ietwat sinistere uitstraling, terwijl Mario misschien wel net zo kruiperig, maar toch ook een stuk menselijker is dan de seriemoordenaar annex discodanser uit de vorige film. Iemand die elke avond in zijn eentje eet en niettemin de rijst in een keurig hoopje op zijn bord doet, moet je wel een beetje sympathiek vinden.


Larraín houdt zijn film traag, streng en kleinschalig, volop drijvend op de kracht van de suggestie. Als de bom barst, staat Mario net onder de douche, en hoort hij niets van wat zich buitenshuis afspeelt. Als hij frisgewassen zijn appartement verlaat, zijn de straten uitgestorven, bezaaid met wrakken en puin, en is Nancy's huis veranderd in een ruïne.


Het heeft natuurlijk iets absurds dat Mario op dat cruciale moment staat te douchen, en zo lijkt Larraín de situatie telkens nog onwerkelijker te maken dan hij sowieso al is - tot en met het verslag van de autopsie van het lijk van president Salvador Allende, dat Mario dreigt te verprutsen omdat hij niet met een elektrische typemachine kan omgaan.


En zo blijft Post Mortem zich als een komedie gedragen terwijl er bitter weinig te lachen valt - tot de lijkenstapels alle humor definitief uit de film gewrongen hebben. Dan blijft een meesterlijk bespeeld gevoel van beklemming over, en een film die je nog dagen als een klamme jas om je heen voelt hangen.


, met nieuw werk van jonge Chileense filmmakers zoals Pablo Larraín, tot en met 15 juni in EYE Film Instituut, Amsterdam. Zie www.eyefilm.nl/cinema-chile


Kevin Toma


-------------------------


HORROR / Claustro-Fobia * *

Regie Bobby Boermans.


Met Carolien Spoor, Dragan Bakema, Thijs Römer, Peter Faber. Alleen te zien via claustrofobia.nl


Flashback. Een jongen en een meisje klimmen 's nachts stiekem over het hek van een verlaten mortuarium. Zij sluit hem op in een koellade, hij blijft alleen achter. Zijn ijselijke schreeuw wordt door niemand gehoord. Hoe het met de jongen afloopt, vertelt de openingsscène van Claustrofobia niet, maar het meisje verbindt zich direct aan de onherroepelijke wet van de horrorfilm; vroeg of laat wordt ze gestraft voor haar uit de hand gelopen grap.


In de negentig minuten die volgen wordt die verwachting keurig ingelost. Claustrofobia pakt de draad op bij de Amsterdamse diergeneeskundestudent Eva (Carolien Spoor), die tijdens de eerste nacht in haar nieuwe appartement wordt ontvoerd. Ze ontwaakt in een grijze kelder vol knipperend tl-licht.


Vragen blijven in dit speelfilmdebuut van Bobby Boermans nooit te lang onbeantwoord. Het tempo ligt hoog. Heden en verleden rijgt de 29-jarige zoon van theatermaker Theu Boermans vakkundig aan elkaar. Al zijn halve leven timmert Boermans junior aan de weg als maker van videoclips, commercials en korte films - en dat is te zien.


Het resultaat laat zich bekijken als een gelikte, maar ook brave en ietwat voorspelbare horrorfilm. En toch is Claustrofobia uniek. Omdat het de eerste Nederlandse speelfilm is die voorlopig alleen online in première gaat, zonder tussenkomst van een distributeur. Het tempo, de korte, afgebakende scènes; ze hebben allemaal een reden, net als de vele close-ups en binnenscènes, waarbij de camera gretig door luxaflex en gaten in muren gluurt. Claustrofobia moet het immers vooral goed doen op de pc, laptop of iPhone.


Niets mis mee, uiteraard. Het is vooral de belangrijkste producent, de Maag Lever Darm Stichting, die zich inkocht op een bizarre plotlijn omtrent orgaandiefstal, en daarmee de geloofwaardigheid van de film stevig de das om doet.


Een integratie van entertainment en reclame, noemen de makers hun James Bond-achtige product. Boermans maakt deel uit van een generatie jonge filmmakers die nadrukkelijk hun eigen plan trekken, maar zijn vindingrijke kijk op de toekomst van de filmwereld had een betere film verdiend. Helaas ontaardt Claustrofobia in de horrorequivalent van De Grote Donorshow.


Berend Jan Bockting


-------------------------


DVD / Waiting for Superman * * *

Regie Davis Guggenheim.


Het Centraal Planbureau kwam afgelopen dinsdag met een alarmerend rapport. De prestaties van de beste Nederlandse schoolkinderen blijven consequent achter bij die uit andere ontwikkelde landen - en dat is funest voor de economie.


Precies zo'n redenering volgt een aantal sprekers in de documentaire Waiting for Superman, over het Amerikaanse onderwijs. Het is daar helemaal dramatisch gesteld - in Washington scoorde slechts 12 procent van de schoolkinderen voldoende op leesvaardigheid.


Met dit soort cijfers, inzichtelijk gemaakt met vrolijke animaties, wil regisseur Davis Guggenheim zijn pleidooi voor een beter schoolsysteem onderstrepen. Het is een activerende documentaire - net als met zijn Oscarwinnende An Inconvenient Truth wil hij zijn publiek aan het werk zetten. Zo zit er bij de Amerikaanse dvd een 'giftcard' voor 25 dollar die je aan een lokale school kunt geven.


Wie oorzaken en oplossingen zoekt voor het Nederlandse probleem heeft echter weinig aan de documentaire - daarvoor zijn beide te Amerikaans. Vandaar waarschijnlijk ook dat deze film die op het Amerikaanse Sundance Festival de publieksprijs won niet in de Nederlandse bioscoop is verschenen.


Daardoor wordt Waiting for Superman soms wat saaiig, behalve als Guggenheim toont dat het echte drama ligt bij de kinderen die door gebrek aan goed onderwijs kansen ontzegd worden. Hij portretteert er een aantal - leergierig, hoopvol - die naar een 'dropout-factory' dreigen door te stromen, een school waarvan ongeveer 40 procent de eindstreep niet haalt, en nog veel minder scholieren kunnen doorstromen naar een universiteit.


Hun enige kans is een loting voor een van de schaarse goede publieke scholen en het is die wrede eindscène die meer indruk maakt dan alle cijfertjes bij elkaar. Machteloos kijken de kinderen toe terwijl bingoballetjes - letterlijk - hun toekomst bepalen. Met elk vallend balletje en juichende leeftijdsgenoot zien zij een prettige toekomst steeds verder buiten hun bereik dobberen.


Floortje Smit


-------------------------


JEUGD / Penny's Shadow * * *

Regie Steven de Jong.


Met Liza Sips, Levi van Kempen, Rick Engelkes, Tanja Jess


In 100 zalen.


De driehoeksverhouding mooi meisje-mooie jongen-paard: voor paardenmeisjes zou dat genoeg moeten zijn voor een geslaagde film. Penny's Shadow biedt meer en dat is eigenlijk jammer. Het scala aan bijfiguren en zijlijntjes in het verhaal leidt eigenlijk alleen maar af. Op het scenario van Lars Boom valt wel meer af te dingen: waarom lijkt elke scène te eindigen met een boos weglopende hoofdpersoon? Had het allemaal niet wat sneller of minder voorspelbaar gekund? Voor iedereen buiten de doelgroep is het bovendien weinig subtiel en zal de muziek hoe langer hoe irritanter worden. Maar regisseur Steven de Jong (De Schippers van De Kameleon, De Hel van '63) weet wat hij doet. Op een ongemakkelijke Baywatch-achtige scene na is Penny's Shadow een vooral een ouderwetse meidenfilm waar zijn beoogde publiek veilig plezier aan kan beleven.


Personages blijven lege hulzen in betoverend en vervreemdend ShanghaiCLUB ZEUSAls een komedie, tot de lijkenstapels definitief alle humor eruit wringenPOST MORTEMGelikte, maar ook brave en voorspelbare horror claustrofobia


Claustrofobia, het speelfilmdebuut van Bobby Boermans, gaat voorlopig alleen via www.claustrofobia.nl in première. Wie zich via de website registreert bij de Maag Lever Darm Stichting, die de film deels financierde, kan de film op zijn of haar pc, laptop of smartphone gratis bekijken. Anders kost een digitaal filmkaartje 2,39 euro.


Floortje Smit


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden