Filmpje maken op een privéfeestje? In Zweden eerst vragen of dat mag

AMSTERDAM - Het wordt binnenkort oppassen met de camera of het mobieltje in Zweden. Het ongemerkt maken van foto's en filmpjes in de privésfeer is er vanaf 1 juli strafbaar. Beelden mogen alleen nog worden gemaakt als mensen vooraf hun toestemming hebben gegeven. Op straffe van een boete of een gevangenisstraf van maximaal twee jaar.


Zweedse journalisten en pers- fotografen zijn bang dat de wet, die woensdag door het parlement werd aangenomen, de persvrijheid aantast. De wet maakt een uitzondering voor vrije nieuwsgaring, maar doet dat volgens critici op onduidelijke gronden.


De wet is gericht tegen 'heimelijke' beelden die een inbreuk vormen op de persoonlijke integriteit van burgers. Het gaat over mensen die zonder hun medeweten in de privéomgeving worden gefotografeerd of gefilmd. Thuis, in de tuin, maar ook in de douche-ruimte van het sportcentrum of kleedhokje van een winkel.


Dit moet voorkomen dat allerlei intimiteiten zomaar in de openbaarheid komen, bijvoorbeeld via Twitter, Facebook of YouTube. Er is een precedent: op Zweedse scholen mogen om de privacy van kinderen te beschermen zonder toestemming van de directie geen beelden worden gemaakt, zelfs niet van de kerstvoorstelling.


'Wij hebben er begrip voor dat je de integriteit van mensen wilt beschermen, maar deze wet leidt tot problemen', zegt Peter Skyhag van de Zweedse journalistenbond SJF. 'De wet verbiedt het maken van beelden in de privésfeer, maar wat is privé? De badkamer thuis ja, maar hoe zit het met de toiletruimte van een restaurant?'


Een ander probleem vindt Skyhag dat waar nu de uitgever aansprakelijk is voor beelden, binnenkort de fotograaf of filmer persoonlijk aansprakelijk is. 'Dat is een aantasting van de vrijheid van meningsuiting. Het kan bovendien leiden tot zelfcensuur.'


Volgens de regering stellen uitzonderingsbepalingen in de wet de vrije nieuwsgaring veilig en zullen overtredingen per geval worden bekeken. Maar het probleem blijft dat het de rechter wordt die beslist, aldus Skyhag.


Er zit ook een ongerijmdheid in de wet, zegt Skyhag. 'De wet maakt stiekeme beelden strafbaar, maar zegt niets over openbaarmaking ervan. Dat maakt degene die de beelden maakt strafbaar, niet degene die ze verspreidt. Terwijl dat toch vooral de schending is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden