Film Fidan Ekiz: een genuanceerde aansporing tot discussie

Er is een dooddoener waarmee mijn vader, een timmerman uit Boxtel, elke keukentafeldiscussie afkapt zodra we het niet eens dreigen te worden: 'Ieder mens is anders.' Ik dacht eraan tijdens Alles komt goed?, de documentaire van Fidan Ekiz die op Tweede Paasdag werd uitgezonden door De Wereld Draait Door.

Fidan Ekiz. Beeld ANP Kippa

De film van Ekiz ontstond in januari 2015 aan de talkshowtafel, na de aanslag op Charlie Hebdo. Ze riep moslims in Nederland op zich uit te spreken tegen terreur en kreeg bijval, maar ook een hoop kritiek. Wie was zij om moslims te zeggen wat ze moesten doen? Waarom zouden moslims zich verontschuldigen voor de daden en ideeën van extremisten?

Door de reacties twijfelde Ekiz of het wel zulke wijze woorden waren die ze in het vluchtige DWDD had uitgesproken, naar eigen zeggen 'emotioneel en zonder veel nuance'. Nu kreeg ze ruim vijftig minuten om moslims en niet-moslims, veelal uit het dichtbevolkte centrum van het zwijgende, maar daarmee niet toestemmende midden, te vragen naar hun ervaringen en gedachten.

'Sinds de aanslagen is het zo dat de buitenwereld met andere ogen naar ons kijkt', beet haar in Turkije geboren vader het spits af. 'Ze scheren iedereen over een kam. Maar dat is natuurlijk helemaal verkeerd. Als de mensen zo argwanend naar ons blijven kijken dan heeft het volgens mij geen zin om hier nog langer te blijven.'

'Ze', 'ons'; filmmaker Abdelkarim El-Fassi vond dat Ekiz met haar oproep in DWDD bijdroeg aan de polarisatie die ze juist zei te willen bestrijden. Haar jeugdvriend Hakan, een praktiserende moslim, voelde er ook niks voor. 'Hoe wil je dat andere mensen zich uitspreken? Moeten ze allemaal voor de deur bij de VARA gaan staan en zeggen van: mag ik ook twee minuten zendtijd?' Los daarvan: 'Het is niet de Islam die fout is. Het is de man, het is de vrouw die de fout begaat.'

Boze burger Erik stuurde Ekiz een kwaaie mail, maar legde haar nu op vriendelijke toon zijn zorgen voor. 'Ik denk dat heel veel Nederlanders het zo voelen dat ze steeds meer van hun eigen cultuur moeten inleveren ten faveure van de nieuwkomers.'

Ekiz dacht aanvankelijk dat ze met de documentaire op zoek was naar een oplossing, maar bij nader inzien bewandelde ze met het maken van de film vooral 'een weg naar zelfreflectie.'

Alles komt goed? werd zo een genuanceerde aansporing tot discussie en het tonen van belangstelling voor andermans zienswijze. 'Het enige waar ik me aan kan vasthouden na alle ontmoetingen en gesprekken is het besef dat we ondanks onze verschillen, angst, twijfels en onzekerheden wel hetzelfde nastreven', besloot Ekiz. 'Niemand wil dat zijn kind opgroeit in een gespleten, angstige samenleving.'

En de viraalgangers die vrijdag in Oss een PowNews-microfoon aangeboden kregen dan? Ze protesteerden tegen de komst van vier asielzoekers c.q. vrouw- en kinderverkrachters naar hun wijk. 'Ongedierte!'

'Ieder mens is anders,' zou een groot gelijkhebber zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden