Film en realiteit

Nergens zit je meer rustig. TV- en videoverslaving zijn nu opgerukt tot in de verste uithoeken van het Oosten. Een miljard mensen staart net zo gebiologeerd naar de beeldbuis als ze toegewijd offeren aan goden en geesten....

Vanwege spectaculair landschap en het oorlogsverleden is de regio ook populair als filmlocatie. Op Phuket werd ik ooit onthaald op Man with the Golden Gun die op het nabijgelegen 'James Bond Island' was opgenomen. Twintig jaar later keek ik tussen de rugzaktoeristen naar The Beach, op hetzelfde strand waar de film zich gedeeltelijk afspeelt en een uurtje varen van eilandjes die model stonden voor Leonardo diCaprio's paradijsje.

Een volksopstand had maar net een eind aan de Marcos-dictatuur gemaakt of ik verzeilde in Manilla in een oproer. Een helikopter cirkelde in de lucht, een jongen schreeuwde Shooting! Toen begreep ik dat het jaar 1975 was en de Amerikaanse ambassade in Saigon werd bestormd - Missing in Action.

Bij de brug over de River Kwai bleek de film het van de werkelijkheid te hebben gewonnen. Thais associëren de brug vooral met de beroemde film, ook al is die in Sri Lanka opgenomen en is de brug daarin van bamboe. Dat er écht veel ellende was, is nauwelijks bekend. En verderop aan de Birmaspoorweg had men geen benul van een berucht werkkamp dat er had gelegen, maar de opnamen van Deer Hunter kon men zich nog als de dag van gisteren herinneren.

Laatst fietste ik van de ruïnes van Angkor terug naar mijn guesthouse. De weg werd geblokkeerd door een menigte mensen. Een ontplofte mijn? Een volksgerecht? Nee, twee mensen op een motorfiets waren door een bus verpletterd.

Die avond bood de video Apocalypse Now. Met nog zo'n twintig budgetreizigers kreeg ik een schok van herkenning toen een mysterieus glimlachende Avalokiteshvara in beeld verscheen - de hele dag had de incarnatie van Boeddha me van alle kanten aangestaard.

Toen Marlon Brando even later The horror, the horror! eruit kreunde, verschenen de twee doden op de weg me weer voor ogen. Zijn in modern Thailand de afslachtingen in het verkeer al doodsoorzaak nummer één, in Cambodja is men hard op weg die achterstand in te halen. Maar geen films over verkeersrampen, geen basreliëfs van de lijken op de weg, zelfs geen obelisk of gedenksteen.

Bijna in trance volgt iedereen hoe de Apocalypse afloopt. Maar een kwartier later, tijdens de achtervolgingsscène in Mission Impossible II, is de sfeer weer ontspannen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden