Fillon wil samenwerken met Poetin en Assad

François Fillon, volgend jaar mogelijk president van Frankrijk, is een goede vriend van Vladimir Poetin. Dat is opnieuw een opsteker voor de Rus, na 'Brexit' en de zege van Donald Trump.

'Als Fillon tot president wordt gekozen, heeft Poetin een vriend in het hart van de Europese Unie.' Beeld ap

Nadat de moeder van François Fillon was overleden, bood Vladimir Poetin zijn Franse gast een fles Mouton Rothschild aan uit 1931, haar geboortejaar. Een attente geste van de Russische president. François Fillon is dan ook een vriend van Rusland. Morgen zal hij waarschijnlijk tot presidentskandidaat voor de Republikeinen worden gekozen. De kans is groot dat hij straks om het Elysée zal strijden met een andere 'russofiel', Marine Le Pen.

Het wereldnieuws is het Kremlin de laatste tijd welgezind: de Brexit, de winst van Trump, de verkiezing van pro-Russische kandidaten in Bulgarije en Moldavië, het Nederlandse 'nee' tegen het associatieverdrag met Oekraïne. Als Fillon tot president wordt gekozen, heeft Poetin een vriend in het hart van de Europese Unie. Fillon wil de sancties tegen Rusland opheffen en samen met Poetin en Assad strijden tegen IS in Syrië.

Dat is een breuk met het beleid van president Hollande, voorstander van de sancties. Na de aanslagen van 13 november zette Hollande de deur naar samenwerking met Poetin en Assad op een kiertje, maar van een 'grote coalitie' tegen IS is niets terecht gekomen. Vorige maand nog zegde Poetin een bezoek aan Parijs af, omdat de Franse president wilde protesteren tegen de bombardementen op Aleppo.

De Russische senator Aleksej Poesjkov verkneukelde zich in Le Monde al over een mogelijke president Fillon: 'De tandem Parijs-Berlijn tegen Rusland zal uit elkaar vallen. Merkel zal alleen overblijven met Warschau en de Baltische staten.'

Samenwerken

François Fillon is een man 'die zich sterk onderscheidt tussen de politici van deze planeet', zei Vladimir Poetin woensdag in een opmerkelijke verklaring, 'een groot professional', 'een hard onderhandelaar' en 'een integer mens'. In zijn verkiezingsboek Faire, geschreven in 2014, toont Fillon zich al even complimenteus over de Russische autocraat. Als premier, van 2007 tot 2012, had Fillon veel contact met Poetin. Zo mocht hij een partijtje biljarten in Poetins buitenhuis in Sotsji. 'We vonden het niet vervelend om elkaar te zien', schrijft Fillon. 'Poetin is geen gemakkelijke gesprekspartner. Hij kan bruut zijn, provocerend, immens wantrouwend. Maar als de onderhandelingen zijn afgerond, houdt hij zich aan al zijn afspraken.'

Fillon wil samenwerken met Poetin en Assad, omdat hij van de strijd tegen IS zijn eerste prioriteit heeft gemaakt. Niet alleen om het terrorisme te bestrijden, maar ook om de christenen in het Midden-Oosten te beschermen, een punt dat hoog op zijn agenda staat. Het Westen heeft zich om morele redenen vastgebeten in het vertrek van Assad, maar daardoor heeft IS terrein kunnen winnen, vindt Fillon. 'In deze context heeft maar één mogendheid blijk gegeven van realisme: Rusland', schrijft hij in zijn recent verschenen boek Vaincre le totalitarisme islamique ('overwin het islamitisch totalitarisme'). 'Om de voortgang van de fanaten in Syrië te stoppen heeft Poetin een koud, maar effectief pragmatisme getoond.'

Kritiek

Alain Juppé - morgen Fillons tegenstander in de Republikeinse voorverkiezingen - vindt dat Fillon wel erg makkelijk heenstapt over oorlogsmisdaden als het bombarderen van ziekenhuizen in Aleppo. Rusland zou moeten streven naar een duurzame politieke oplossing in Syrië, in plaats van 'de valse vrede van het kerkhof op te willen leggen'. Een alliantie met Assad is al helemaal taboe voor Juppé. Frankrijk zou zijn waarden verraden door een verbond met een dictator die 400 duizend doden op zijn geweten heeft, schreef hij in Le Monde. Bovendien is zo'n verbond onrealistisch: de burgeroorlog in Syrië zal nooit worden beëindigd zolang Assad aan de macht blijft.

Fillons toenadering tot Rusland past in een Franse traditie. In de jaren zestig flirtte generaal De Gaulle met de Sovjetunie, teneinde een zekere afstand tot de Verenigde Staten te bewaren. Ook Fillon zoekt naar ruimte voor een zelfstandig buitenlands beleid, waardoor Frankrijk zijn grandeur kan hervinden. Onder Hollande loopt het slechts aan de leiband van Washington en Brussel, vindt hij.

'Alain Juppé (foto), Fillons tegenstander in de Republikeinse voorverkiezingen, vindt dat Fillon wel erg makkelijk over Poetins oorlogsmisdaden heenstapt.' Beeld afp

Fillon erkent dat Rusland 'fouten' heeft gemaakt, bijvoorbeeld door de Krim te annexeren in strijd met alle internationale wetten en afspraken. Als hij president wordt, zal hij de annexatie van de Krim dan ook niet erkennen, kondigde hij aan. Maar Europa heeft een grote vergissing begaan door te proberen Oekraïne uit de Russische invloedssfeer los te weken, stelde hij. Het had kunnen weten dat Poetin dat nooit zou accepteren.

Zelf presenteert Fillon zijn pro-Russische houding als een vorm van realisme. Volgens de socioloog Jean-Pierre Le Goff speelt er iets heel anders mee bij rechtse 'poetinofielen' als Fillon, Le Pen en hun aanhangers. Ze zien Poetin als een krachtpatser die zijn land sterk en soeverein heeft gemaakt en de Russen hun nationale trots heeft terug gegeven. Een man die voor niemand buigt. 'Er is een fascinatie voor een sterke leider, die traditionele waarden zou belichamen', zei Hervé Mariton, afgevaardigde van de Republikeinen en medestander van Alain Juppé. 'Die positionering ten opzichte van Rusland is deel geworden van de politieke cultuur van rechts Frankrijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.