nieuwsfilipijnen

Filipijnse clanleden na proces van 10 jaar levenslang achter de tralies voor massamoord

Een rechtbank op de Filipijnen heeft donderdag verschillende topstukken van een politieke clan tot levenslang veroordeeld voor de moord op 57 burgers, onder wie 32 journalisten, in 2009. Het is de grootste politieke moordzaak in de geschiedenis van het land.

Een poster met daarop hoofdverdachte Andal Ampatuan wordt op 23 november (10 jaar na het bloedbad op Mindanao) buiten het presidentieel paleis in hoofdstad Manilla in brand gestoken. Beeld AFP

De slachtoffers waren in november 2009 op weg om een lokale politicus kandidaat te stellen voor de gouverneursverkiezingen op het roerige eiland Mindanao. Ze werden klemgereden, meegenomen en vermoord door een privéleger van Andal Ampatuan, een telg van een van de machtigste politieke clans op de Filipijnen. Toenmalig president Gloria Macapagal Arroyo had de familie ooit als ‘trouwe bondgenoten’ bestempeld.

De gouverneurskandidaat, Ismael Mangudadatu, maakte destijds geen deel uit van het konvooi. Zijn vrouw wel, evenals enkele familieleden, advocaten en 32 journalisten. Ze werden aan de kant van de weg geëxecuteerd en met een graafmachine onder de grond gestopt.

Op de Filipijnen zijn politieke moorden tijdens verkiezingscampagnes voor burgemeesters-, gouverneurs- en zelfs parlementszetels niet ongebruikelijk. In veel provincies wordt de politiek bepaald door malafide families die gebruikmaken van eigen milities.

Normaal gesproken zorgen de clanhoofden er met behulp van connecties wel voor dat ze uit de gevangenis blijven, maar in deze zaak was het bewijs simpelweg te groot. Na een slepende rechtszaak – een aantal getuigen werd vermoord – werden donderdag drie generaties van de Ampatuan-familie veroordeeld. Nog eens tientallen andere betrokkenen kregen lange gevangenisstraffen. 55 verdachten werden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Tachtig verdachten zijn nog altijd op de vlucht.

Hoofdverdachte Andal Ampatuan in 2009, kort na de massamoord, achter de tralies in Manilla.Beeld AFP

Overwinning rechterlijke macht

De zaak, die in binnen- en buitenland veel publiciteit trok, gold als een test voor de rechterlijke macht op de Filipijnen, die vaak moet zwichten onder druk van lokale clans. ‘Dit is een zeldzame overwinning voor het recht in een land dat zo gewend is aan politici die met alles wegkomen, inclusief moord’, aldus Carlos Conde, medewerker van Human Rights Watch.

Conde noemt het vonnis ‘historisch’. ‘Ons land heeft een droevige reputatie als het gaat om eerlijke rechtspraak. Het is ook historisch omdat dit vonnis zeer machtige mensen betreft die normaal gesproken zeker vrijuit zouden zijn gegaan.’

De rechtszaak nam op de kop af tien jaar in beslag, vooral omdat er bijna tweehonderd verdachten waren aangemerkt en iedere zaak afzonderlijk moest worden behandeld. Om vaart in het proces te brengen, werd speciaal voor deze zaak een aparte rechtbank in het leven geroepen. ‘Gezien onze reguliere, stroperige rechtsgang is deze zaak relatief snel afgehandeld’, aldus Conde. ‘De uitdaging is nu om ook de tientallen andere verdachte clanleden te berechten.’

In een rapport over de Ampatuans schreef Human Rights Watch in 2010 dat de familie al voor 2009 berucht was vanwege de wrede manier waarop haar milities vijanden uitschakelden. Zo getuigde een voormalig militielid, Suwaib Upham, over een ander bloedbad in 2002. Na een moordaanslag op Saudi Ampatuan, een lokale burgemeester en telg van de Ampatuan-clan, werden twintig dorpsbewoners, inclusief vrouwen en kinderen, door militieleden vastgebonden en gedood met een kettingzaag. Upham werd vier maanden na zijn getuigenis zelf ook vermoord. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden