Filipijnen voeren oorlog tegen drugs op: 60 doden in 48 uur

In korte tijd hebben de Filipijnen hun 'war on drugs' geïntensiveerd. En als het aan president Duterte ligt zijn mensenrechtenactivisten het volgende doelwit.

Beeld EPA

De geweldscampagne van de Filipijnse politie is deze week opnieuw in volle hevigheid losgebarsten. President Rodrigo Dutertes 'oorlog tegen drugs' leek te zijn geluwd, maar dat bleek schijn. Begin deze week werden in twee nachten in totaal zestig drugsverdachten en andere criminelen doodgeschoten 'omdat zij zich verzetten tegen arrestatie', zegt de politie.

'Andere drugsdealers zullen zich nu wel twee keer bedenken voordat zij met hun handel doorgaan', zegt een woordvoerder van de politie, die openlijk trots is op het geweld.

Waar de plotselinge opleving vandaan komt, is niet duidelijk. Volgens de politiechef van Manilla, Oscar Albayalde, was er geen specifieke aanleiding en geen bevel van hogerhand om toe te slaan. De acties waren volgens hem onderdeel van de lopende campagne die de pakkende naam one-time big-time heeft gekregen.

President Duterte heeft de 32 doden van de eerste nacht openlijk toegejuicht: 'Het is goed dat die 32 zijn doodgeschoten. Als we er elke dag 32 kunnen doden, kunnen we misschien de ziekten verlichten waaraan dit land lijdt.' In de tweede nacht schoot de politie 28 personen dood.

De oorlog tegen drugs die al aan duizenden mensen het leven heeft gekost, lijkt niet meer op te houden. Ze lijkt zelfs te worden uitgebreid. In plaats van over een war on drugs wordt nu gesproken van een war on drugs and crime, een 'oorlog tegen drugs en misdaad'. De helft van alle doodgeschoten verdachten werd niet gezocht voor drugshandel maar voor zaken als berovingen, zegt de politie, 'al gebruikten zij vermoedelijk wel drugs'.

De politie beroept zich steevast op noodweer, en steevast vertellen getuigen een ander verhaal. De internationale mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch onderzocht een flink aantal gevallen en concludeerde dat de verdachten vrijwel zonder uitzondering in koelen bloede waren vermoord, waarna de politie een pistool en wat drugs bij het lichaam legde.

Ook dit keer doet weer zo'n verhaal de ronde: in Sampaloc zou een verdachte op de politie hebben geschoten, waarna hij werd gedood. Een getuige vertelt echter dat de verdachte smeekte om zijn leven: 'Hij zei: 'Meneer, wacht even, eventjes maar...' alsof hij smeekte. Hij werd van dichtbij doodgeschoten.'

Een naam vermeldt het bericht niet. De tijd dat de doden in de media nog een naam kregen, is zo goed als voorbij. Het verhaal is daarvoor al te vaak geschreven, en het is altijd hetzelfde verhaal.

Niemand weet precies hoeveel slachtoffers de oorlog tegen drugs al heeft gemaakt. De politie zegt ruim 3.400 verdachten te hebben doodgeschoten. Meer dan tweeduizend personen zouden zijn gedood door anonieme doodseskaders. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk hoger.

Sinds Dutertes aantreden, ruim een jaar geleden, zijn volgens politiecijfers 13.500 mensen vermoord. Het gros zou slachtoffer zijn geworden van 'gewone' moorden, afrekeningen of ruzies, maar in de huidige Filipijnen kunnen ook die aanduidingen net zo goed alleen maar andere benamingen zijn voor hetzelfde.

De moordcampagne onder criminelen was een van de verkiezingsbeloften van president Duterte in 2016. Na zijn verkiezing zette hij de politie meteen aan het werk. Hij gaf het startsein voor de genadeloze aanpak en hij heeft die aanpak vervolgens volmondig aangemoedigd en verdedigd. Ook nu weer heeft hij niets dan lof voor de agenten die tientallen verdachten uit de weg hebben geruimd. Donderdag zei hij dat hij politiemannen die drugsverdachten doden niet alleen gratie zal verlenen, maar ze bovendien een promotie zal geven.

Duterte: ook activisten mogen dood

Ook tegenover zijn tegenstanders neemt de Filipijnse president Rodrigo Duterte een steeds dreigender houding aan. Deze week bedreigde hij mensenrechtenactivisten zelfs rechtstreeks met de dood. 'Jullie onderzoeken mij, maar er komt een dag dat ik jullie ga onderzoeken, wegens samenzwering. Of ik vraag de politie jullie dood te schieten.' Hij richtte vervolgens het woord tot de politie: 'Als zij het recht dwarsbomen, schiet ze dood. Zodat ze kunnen zien wat mensenrechten echt zijn.'

Human Rights Watch reageerde meteen: 'Met dit dreigement schildert Duterte een schietschijf op de ruggen van dappere mensen die werken om de rechten te beschermen en de waardigheid te bewaren van alle Filipino's.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden