Filipijnen sluiten pardoes helft van de mijnen om milieu te beschermen

Doortastendheid van regime-Duterte strekt zich uit tot milieudossier

De Filipijnse regering komt vooral in beeld als president Rodrigo Duterte de loftrompet steekt over Donald Trump of keihard afrekent met drugscriminelen. Maar de regering pakt ook op milieugebied door. Minister Regina Lopez van milieu heeft zojuist meer dan de helft van de mijnen in het land gesloten.

Mijnwerker in een kleinschalige mijn in de Filipijnen. Beeld AFP

Lopez (63), een voormalig milieuactivist, kondigde vorige week aan dat 23 van de 41 mijnen in de Filipijnen dicht moeten omdat zij milieuregels overtreden en actief zijn in ecologisch kwetsbare waterscheidingsgebieden. Vijf andere mijnen worden tijdelijk stilgelegd. Dinsdag bekrachtigde het kabinet het besluit.

Het is een opmerkelijke stap in een land dat over een van de grootste reserves aan delfstoffen ter wereld beschikt (geschat op zeker 840 miljard euro aan goud, koper, nikkel, chroom, mangaan, zilver en ijzer, waarvan nog geen 3 procent ontsloten). De Filipijnen zijn een belangrijke nikkelproducent, en de gesloten mijnen vertegenwoordigen meer dan de helft van de productie.

Gevaar voor het land

De sluitingen hebben een geschiedenis die teruggaat tot president Dutertes voorganger Benigno Aquino. Het gaat vooral om buitenlandse mijnbedrijven in de provincie Zambales op Luzon, een rijk landbouwgebied, beroemd vanwege de mango's. Daar worden in dagbouw nikkel en chroom voor de Chinese markt gewonnen. De stortbergen produceren giftig stof dat rivieren, irrigatiekanalen en kustwateren rood kleurt en schade toebrengt aan rijstteelt en visserij.

Toen overstromingen door de tyfoon Lando in oktober 2015 de problemen verergerden, leidde dat tot protesten van boeren- en vissersorganisaties en inheemse etnische groepen. 'De regering moet ons beschermen, niet die vervuilende mijnbouwbedrijven', was de grief van de demonstranten.

Populist Duterte (die in zijn campagne had beloofd te zullen kijken of mijnbouw wel strookt met het algemeen belang en dat van de armste groepen) liet er na zijn aantreden in juni 2016 geen gras over groeien. Minister Lopez legde binnen enkele weken vier mijnen stil vanwege illegale houtkap en watervervuiling. Ze moesten alle vervuiling opruimen en de getroffen bevolking compenseren.

'Elke keer dat je een open mijn begint en elke keer dat je een stortplaats voor mijnafval maakt, breng je het land in gevaar. Hoezo is dat economisch slim? Het is krankzinnig', zei Lopez maandag tegen het persbureau Reuters. 'Ik ben niet bang te zeggen dat de Filipijnen ongeschikt zijn voor mijnbouw. Omdat we een eiland-ecosysteem hebben met een unieke inheemse biodiversiteit.'

Minister Lopez gaf het overheidsbureau voor geologie en mijnbouw vorig jaar juli opdracht de milieuschade door de mijnen te onderzoeken. Het bureau stelde voor bedrijven die de wet overtraden te beboeten en tijdelijk stil te leggen. Maar Lopez wil nu doorpakken. 'Als we ze sluiten, kunnen we het land helen', zei ze. 'We sluiten omdat je geen mijnen wilt in waterscheidingen.'

Met Lopez valt niet te spotten. Vorige maand nog keerde ze zich tegen de aanleg van een onderwaterthemapark op het eiland Palawan. Het Amerikaanse mediabedrijf Nickelodeon wilde dat opzetten rond de cartoonhelden Dora the Explorer en SpongeBob Squarepants. Lopez zei direct dat ze het zou blokkeren. 'Koraal is onze rijkdom, dat mag je niet verwoesten. Voor een themapark? No way.'

Beeld de Volkskrant

1,2 miljoen mensen getroffen

De mijnbouwers zijn intussen woedend. De mijnbouwkamer noemt Lopez' sluitingen 'onwettig en oneerlijk' en spreekt van onbehoorlijk bestuur, omdat de resultaten van het onderzoek vorig jaar niet met de sector zijn gedeeld. Volgens Artemio Disini van de kamer is Lopez vooringenomen. 'Zij wil gewoon alle mijnbouw in de Filipijnen platleggen.'

De mijnbranche waarschuwt dat de sluitingen meer dan 1,2 miljoen Filipino's zullen treffen en eist dat president Duterte ingrijpt. Maar die lijkt Lopez te steunen. Hij heeft al eens gezegd dat de Filipijnen best zonder mijnbouw kunnen (wellicht omdat de sector nog geen 1 procent van de economie uitmaakt). En Lopez houdt voet bij stuk. 'Ze vermoorden onze rivieren en beken, ze graven in waterscheidingsgebieden. Dat is tegen de mijnwet.'

Lopez is zelfs alweer met een andere sector bezig. Maandag liet ze weten dat ze nu de houtindustrie op de korrel gaat nemen. Op de London Metal Exchange steeg de nikkelprijs gisteren naar 10.330 dollar per ton.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.