Filibusteren kan niet in Nederlands parlement

Uw politieke nieuwsbrief

Martin van Rooijen (50Plus) Foto ANP/Martijn Beekman

Goedemiddag.
Hoewel van oorsprong een Nederlands woord, werkt filibusteren niet in Nederland. Komt door een specifieke parlementaire afspraak, zo bleek in de eerste uren van deze dag. De dag ook waarop duidelijk wordt dat het nogal meevalt met dat extra geld voor Ontwikkelingssamenwerking. En de dag van een omvangrijke peiling: ruim 300 duizend kiezers mogen naar een stembus.

Hier zijn uw Dagkoersen. U kunt hier een vinkje zetten om ze elke dag in uw mailbox te krijgen.


Foto de Volkskrant

LES VAN DE DAG
Geen Amerikaanse toestanden

Het mag dan van oorsprong een Nederlands woord zijn, filibusteren werkt niet in het Nederlandse parlement. Dat maakten de Tweede Kamerleden Martin van Rooijen (50Plus) en Edgar Mulder (PVV) in de nacht van dinsdag op woensdag ongewild duidelijk. Ze wilden, door samen 35 uur lang het woord te voeren, voorkomen dat morgen gestemd wordt over de afschaffing van het belastingvoordeel voor mensen die hun hypotheek (bijna) helemaal hebben afgelost. Bij succes zou de Belastingdienst genoodzaakt zijn het geleidelijke einde van de zogenoemde Wet Hillen een jaar uit te stellen.

Het plan mislukte, want anders dan in het Amerikaanse parlement waar desnoods het telefoonboek mag worden voorgelezen, moet in de Tweede Kamer elke minuut over het onderwerp gaan. Dat, 2100 minuten lang, konden de twee mannen niet opbrengen. Samen haalden ze 6,5 uur.

Van Rooijen, met 75 jaar het oudste Kamerlid, hield het tot ieders bewondering nog het langste vol: 4,5 uur. Totdat hij wéér begon over Hans Wiegel, schor werd en een geleende lichttherapiebril opzette. Van Rooijen capituleerde en zijn filibuster - uiteindelijk terug te voeren op het Nederlandse woord 'vrijbuiter' - was mislukt.

Met PVV'er Edgar Mulder hadden Kamervoorzitter en leden van de coalitiefracties veel minder geduld. Ze daagden Mulder meteen uit de relatie te leggen met het debatonderwerp. 'Het is hier geen theater', beet vice-voorzitter Vera Bergkamp Mulder toe. 'U moet nu echt to the point komen.'

Om een uur of 4 's morgens ging de Kamer akkoord met een VVD-voorstel het debat om 5 uur af te ronden. Daarover wilde Mulder hoofdelijk stemmen. Pijnlijk, want hij was de enige PVV'er in het Kamergebouw waar de coalitiefracties juist bleken te zijn voorbereid op zo'n stemming. Ook Van Rooijen stemde voor het 'afrond-voorstel' van de VVD dat met 78 stemmen voor en één tegen van Mulder werd aangenomen. Om 4 uur 39 hamerde Kamervoorzitter Arib na ruim acht uur debatteren af.

Martin van Rooijen Foto ANP

DEBAT VAN DE DAG
Geld voor Kaag

Het houdt verslaggever Natalie Righton bezig sinds het uitkomen van het regeerakkoord van Rutte III: wat is eigenlijk het budget van minister Sigrid Kaag (+) voor Ontwikkelingssamenwerking?
De passages in dat regeerakkoord over het geld dat het nieuwe kabinet uittrekt voor Kaags portefeuille zijn zo ingewikkeld en het geld is over zoveel potjes verdeeld, dat het zelfs experts duizelt. Vandaag debatteerde de Kamer erover. Morgen reageert Kaag.

Een lastig debat, taxeert Righton, want bijna niemand weet precies hoeveel geld beschikbaar is voor de allerarmsten in de rest van de wereld. Vooral ChristenUnie jubelde toen het kabinet op het bordes stond: er komt heel veel geld bij. Als het aan de CU ligt, gaat Nederland weer bij de mondiale kopgroep qua vrijgevigheid behoren. Dat betekent een ontwikkelingsbudget van minstens 0,7 procent van de omvang van de Nederlandse economie. 'Maar na het laatste kabinetsjaar blijft het percentage toch weer steken op 0,56 procent', becijferde Righton.

Tijdens het debat woensdag leken partijen zich hier bijna bij te hebben neergelegd. De meest prangende vraag was: waaraan gaat Kaag de nog resterende 4,5 miljard euro uitgeven? Regeringspartij VVD zei zuinigjes 'niet tegen' ontwikkelingshulp te zijn. Maar Nederland hoeft echt niet vooraan te staan als het geld wordt uitgedeeld. Ook andere rijke landen moeten bijspringen als een humanitaire ramp dreigt. En vluchtelingen moeten zoveel mogelijk 'in de regio' worden opgevangen, vindt de VVD. Lees: Irak, Libanon, Jordanië en Noord-Afrikaanse landen.

Linkse partijen vallen vooral over die 'opvang in de regio'. Als je een kurk aan het uiteinde stopt, dan betekent dit niet dat de toestroom van oorlogsvluchtelingen of kansarme jonge Afrikanen ophoudt, denken partijen als GroenLinks, SP en CDA. De grondoorzaken van migratie neem je dus niet weg door vluchtelingenkampen te bouwen. GroenLinks oppert het plan om te investeren in innovatieve projecten die de randen van de Sahara weer vruchtbaar maken. Dit zorgt voor voedsel, werk en toekomstperspectief voor Afrikaanse jongeren die nu nog naar Europa willen. Kamerlid Isabelle Diks: 'We slaan zo misschien wel acht vliegen in één klap.'

Minister Sigrid Kaag Foto ANP

PEILING VAN DE DAG
Kiezers mogen alweer

Vandaag mogen 309.121 Friese, Groningse en Gelderse stemgerechtigden naar de stembus voor herindelingsverkiezingen. Die zijn nodig omdat op 1 januari allerlei gemeenten worden samengevoegd. Dit jaar zullen 8 van de 388 Nederlandse gemeenten 'verdwijnen', meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Vooral in Friesland gaat het los vandaag. Reden waarom de provincie door vrijwel alle landelijke kopstukken is bezocht. Want hoewel deze tussentijdse verkiezingen per definitie om lokale onderwerpen gaan - dreigende tekorten op de gemeentebegroting door rijkskortingen op de zorg (Leeuwarden), meer sociale huurwoningen (Midden-Groningen) en Duitse les op school (Westerwolde) - ze vormen tegelijk een peiling onder bijna 2,4 procent van alle stemgerechtigden.

Een peiling rondom de vraag: wat vindt de kiezer van het regeerakkoord dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben gesmeed? En voor GroenLinks is de herindelingsverkiezing de eerste kans om de kater van het mislopen van kabinetsdeelname weg te spoelen. 'De verandering begint in Leeuwarden', zei landelijk voorman Jesse Klaver maandagavond tijdens een drukbezochte 'meet-up' in de Friese hoofdstad.

Lutz Jacobi (PvdA) brengt haar stem uit Foto ANP

WAAR GAAN WE HEEN?
Over GroenLinks-meetups gesproken: vanavond is er weer een. Met die massale bijeenkomsten in poptempels maakte Jesse Klaver en GroenLinks in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen furore. Daarmee werd de basis gelegd voor de verkiezingsoverwinning, van vier naar veertien zetels. Sindsdien is het wat stil, hoewel er na de breuk in de formatieonderhandelingen met VVD, CDA en D66 nog wel kleinere happenings in Den Haag zijn geweest. Vanavond 'doet' Klaver poppodium Annabel in Rotterdam.

Jesse Klaver in Leeuwarden Foto ANP

OOK DAT NOG
In een 'onthullend interview' met Elsevier neemt PVV-leider Geert Wilders het op voor Rusland. Hij wil 'tegenwicht bieden aan de hysterische russofobie die her en der heerst'. Wilders is van plan volgend jaar het Russische parlement, de Doema, te vertellen dat niet iedereen in Nederland afkerig is van de Russen. De PVV'er ziet gedeelde belangen tussen Rusland en Nederland en ontkent leningen of giften vanuit Rusland te hebben aangenomen.

Poetin ontmoet Assad Foto ANP

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.