Files beginnen steeds eerder en duren langer, maar schrikken automobilist nog niet af

Wie voor de file wil uitrijden, moet nog eerder zijn bed uit. De ochtend- en avondspits beginnen steeds vroeger en houden ook steeds langer aan. Dat constateert de Verkeersinformatiedienst VID in zijn jaarlijkse berekening van de filedruk. Die wordt bepaald door de lengte met de duur van de files te vermenigvuldigen.

Files door regenval op de A4 nabij Schiphol.Beeld anp

Automobilisten ervaren de files nog steeds niet als afschrikwekkend genoeg, stelt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen vast. 'De diehards in de files vinden de alternatieven voor autorijden nog veel gruwelijker.'

De filedruk steeg dit jaar met 10 procent, in 2015 was dat 23 procent. Er waren toen wel meer neerslagspitsen, waarbij het weer doorslaggevend was. Doordat de economie en de werkgelegenheid aantrekken, gaan meer mensen de weg op. 'De aanleiding voor de toegenomen filedruk is dus eigenlijk heel vrolijk', zegt VID-woordvoerder Patrick Potgraven.

Het wordt steeds moeilijker om nog filevrij te kunnen reizen, constateert de dienst. 'Het verkeer moet zich opnieuw 'zetten', zoals wij dat noemen. Dat wil zeggen: de automobilist moet eerst zijn neus stoten aan de files, ervaren hoe druk het is. Daarna gaat hij vanzelf op zoek naar tijden waarop het minder druk is.'

De ochtendspits begint tegenwoordig al rond zessen, de eerste tekenen van de avondspits dienen zich om 16.00 uur aan. De economische voorspoed zet volgend jaar naar verwachting door. Dus zullen volgens de VID nog meer mensen de 'randen' van de files opzoeken om zo min mogelijk stil te hoeven staan.

De dienst ziet vier maatregelen om de filedruk te lijf te gaan, alle met een b. Beprijzen kan een probaat middel zijn, maar de invoering van rekeningrijden laat al jaren op zich wachten. Het bouwen van nieuwe wegen kan acute problemen oplossen, maar verlegt de file vaak naar een volgend knelpunt. Bij benutten draait het erom de wegen zo efficiënt mogelijk te gebruiken, bijvoorbeeld door dichter op elkaar te rijden.

Tekst gaat verder onder de grafiek

Balen

De laatste b, die van balen, is volgens de VID het meest effectief. Daarbij bepaalt de filepijngrens hoeveel langzaam rijdend en stilstaand verkeer een automobilist kan verdragen tot het genoeg is. Potgraven: 'Dan is het tijd voor radicale maatregelen die echt helpen, zoals thuiswerken of verhuizen.'

Tertoolen promoveerde op de raakvlakken tussen psychologie en mobiliteit en werkte jarenlang voor het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Hij zag hoe deelnemers aan filemijdende projecten na twee maanden fietsen toch weer kozen voor de auto - en daarmee voor de spits.

Ergens is het misschien ook wel fijn om letterlijk even bij de dingen stil te staan: een rustpunt tussen de krijsende kinderen en de zeurende collega's. Tertoolen: 'In de file kun je een mailtje beantwoorden, muziek luisteren, helemaal nergens aan denken. Je probeert er het beste van te maken.'

Op donderdagmiddag tussen 17.00 en 18.00 uur staan de wegen het vaakst vast, op de voet gevolgd door hetzelfde uur op dinsdag. De grootste filedruk is er in beide richtingen op de A1 tussen Amersfoort en Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden