File is voor veel automobilisten vooral rustpunt

Veel automobilisten vinden het helemaal niet onaangenaam om dagelijks in de file te staan. Voor de forens is de stroperige trek over de snelweg een rustpunt, een overgang tussen de drukte van kantoor en de eisen van het moderne gezinsleven, waar man en vrouw beiden het huishouden doen....

Van onze verslaggever

Peter Giesen

GRONINGEN

Dit blijkt uit een onderzoek naar de maatschappelijke acceptatie van 'telewerken', door het Verkeerskundige Studiecentrum van de Rijksuniversiteit Groningen. De files in de ochtendspits worden voor 90 procent veroorzaakt door mensen die naar hun werk gaan. Door telewerken, waarbij de werknemer thuis via de computer zijn werk doet, zou althans een deel van deze dagelijkse congestie verholpen kunnen worden.

Maar automobilisten hebben geen hekel aan de file, blijkt uit het onderzoek. In de regio Amsterdam staat 46 procent van de forensen altijd in de file, 9 procent vaak en 11 procent regelmatig, in totaal 66 procent. Toch is slechts 6 procent 'zeer ontevreden' over het woon-werkverkeer, en 20 procent 'ontevreden'.

'Na huis en werk is de auto de ''derde verblijfplaats'' in een mensenleven', zegt onderzoeker H. Spittje. De auto is een verlengstuk van de huiskamer, compleet met een flinke stereo die veel harder mag dan thuis. In Duitsland heeft de markt al ingespeeld op het file-gevoel, aldus Spittje. Op de Autobahn worden broodjes en kranten aangeboden, teneinde het filerijden verder te veraangenamen.

Spittje veronderstelt dat de mens een 'latente behoefte' heeft aan zo'n overgangsfase tussen werk en thuis. 'Het is merkwaardig, maar al decennia lang is de gemiddelde reistijd zo'n 35 minuten. Dat was al zo toen de meeste mensen op hun fiets naar het werk gingen. Daarna haalden de industrieën hun werknemers op met een busje. Vervolgens kreeg bijna iedereen een auto, en gingen veel mensen in plaatsen als Purmerend wonen. Bij elke verbetering van het vervoer is de afstand tussen wonen en werken toegenomen', zegt de onderzoeker. 'Als er in de toekomst een supersnel transportmiddel wordt geïntroduceerd, gaan werknemers waarschijnlijk nog verder weg wonen.'

Uiteraard speelt goedkope woonruimte hier ook een rol. Hoe verder van de stad, hoe groter de huizen en groener de omgeving. 'Toch geloof ik ook in de behoefte aan een overgang. Dat blijkt ook uit onderzoek naar telewerken. Mensen vinden het afschuwelijk om meteen van hun werkkamer naar de woonkamer te lopen', zegt Spittje.

Door de moderne informatietechnologie is het niet meer noodzakelijk dat mensen daadwerkelijk naar kantoor komen. Via een netwerk van personal computers kan zelfs een virtueel kantoor gecreëeerd worden, met bureau's die in Houten, Zoetermeer of Almere staan. Voor het eerst sinds de industriële revolutie kunnen mensen weer op grote schaal thuiswerk verrichten.

Toch doet slechts 6 procent van de geënquêteerde automobilisten aan telewerk. De belangstelling is wel groot: 54 procent voelt wel voor een of twee dagen tele-arbeid per week. Het spaart reistijd uit en thuis kan lekker rustig gewerkt worden. 'Meer willen ze niet, omdat ze de contacten met de collega's gaan missen. Een praatje bij de koffie-automaat over het voetballen of de vakantie, dat vinden mensen heel belangrijk', zegt Spittje.

Toch denken de meeste ondervraagden niet dat zij binnen afzienbare tijd aan thuiswerk zullen doen. Want hoewel het bedrijfsleven hamert op flexibel werken, is de weerstand tegen telewerk groot. 'De achterblijvers hebben het idee dat mensen thuis niets uitvoeren, terwijl uit onderzoek het tegenovergestelde blijkt. Maar vooral chefs hebben er moeite mee. Want de status van een chef is hoger, naarmate hij meer mensen om zich heen heeft. Als er mensen thuis blijven, heeft hij minder status en minder directe controle.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden