Filantropenfuif eindigt in drama

Meer dan een half miljoen euro voor kinderkankeronderzoek verdween in de verkeerde zakken bij het Quality of Life-gala. Gedesillusioneerd verschijnen weldoeners Erwin de K. en Patrick van Z. voor de rechter.

null Beeld Foto: Leo Vogelzang bv
Beeld Foto: Leo Vogelzang bv

Ooit waren zakenman Erwin de K. en hôtelier Patrick van Z. zo hecht dat ze elkaar met 'liefje' aanspraken. Van die innigheid blijft weinig over als in 2011 aan het licht komt dat Erwin de K. 6,5 ton heeft verduisterd van het Quality of Live-gala. Geld dat eigenlijk was bedoeld voor onderzoek naar kanker bij kinderen.

Zes jaar lang hebben de twee mannen elkaar niet gezien als ze elkaar woensdagochtend voor een zaaltje van de Amsterdamse rechtbank treffen. Ze staan er terecht voor verduistering in vereniging en het met elkaar opstellen van valse geldleningen. De K. krijgt daarnaast onder meer hypotheekfraude en het opmaken van valse facturen ten laste gelegd.

Het jaarlijkse Quality of Live-gala in Hotel van Oranje in Noordwijk wordt in 2009 door een zakensite gekwalificeerd als 'een van de meest prestigieuze charity-gala's in Nederland'. Onder het genot van 'liters bubbels ten behoeve van de kankerbestrijding' kunnen de gasten luisteren naar artiesten als Chantal Janzen en Simone Kleinsma. Om daarna bij een veiling stevig in de buidel te tasten. Gedurende tien jaar weet de stichting zo ongeveer 13 miljoen op te halen voor zieke kinderen.

Rebellenclub

Patrick van Z. is jarenlang penningmeester in de 'rebellenclub' die het bestuur van het gala vormt. Zijn werkelijke kwaliteit is 'mensen op hun kop zetten en leegschudden om dat geld naar onderzoek te krijgen'. Maar er moest nou eenmaal iemand zijn die de rekeningen beheerde, dat wordt Z. dan maar. 'Had ik nooit moeten doen.'

Hoe groter het gala wordt, hoe 'angstiger' Z.. Hij heeft geen overzicht over alle miljoenen in de verschillende potjes waaruit hij ziekenhuizen moet betalen. Hij is dan ook blij als hij in 2008 een deel van die verantwoordelijkheid kan overdragen aan zijn 'maatje' Erwin de K., die secretaris is en opgeleid als accountant.

Het contrast tussen de twee mannen in de rechtbank kan haast niet groter. In spijkerbroek en instappers komt Z. met zijn bourgondische buik en rood hoofd de zaal binnen. Achter zijn paarse montuur branden rode vermoeide ogen. Bij de eerste vraag van de rechtbank loopt hij al compleet leeg.

Over hoeveel ontzag hij had voor zijn vriend met zijn 'hele hoge positie' bij American Express; 'zijn bonus was een ton'. En hoe die vriend op een dag huilend bij hem langskwam omdat hij zo diep in de geldnood zat. Dat hij toen akkoord ging om hem tijdelijk 225 duizend euro te lenen uit de kas van het goede doel. Dat hij wist dat het 'niet ethisch' was en het bestuur er ook nooit mee zou instemmen. Dat Z. zei: 'Ik wil het allemaal niet weten, maar zorg dat het snel terugkomt'.

Dat De K. uiteindelijk nog veel meer geld wegsluisde, wist Z. niet. De hôtelier controleerde de rekeningen nooit. 'En als er een handtekening gezet moest worden, dan zette ik gewoon mijn klauw zonder te lezen.' Tegen de rechter: 'Ik begrijp dat u denkt, wat een sukkel is dat.'

Droomhuis

De K., in een zwart pak met een zwart brilmontuur, hoort het allemaal onbewogen aan. Zijn antwoorden zijn aanmerkelijk minder bloemrijk en beginnen vaak met de zin: 'Daar wil ik graag nog wel wat context bij aanbrengen'.

De bron van De K.'s geldnood blijkt een bouwkavel in zijn woonplaats Scherpenzeel. Op die plek zou zijn droomhuis verrijzen. Dat was buiten de crisis gerekend. Doordat de opbrengst van zijn oude huis in 2008 tegenvalt en banken strenger zijn met het verstrekken van leningen, lukt het in 2009 niet meer om zijn hypotheek van 1,1 miljoen euro verder op te hogen.

Dankzij hypotheekfraude (hij zei dat hij in dienst was bij de Amsterdam Fashon Week) weet De K. een hogere hypotheek te krijgen van ABN Amro. Ander geld komt van investeerders die hij met dubieuze verhalen weet te interesseren in Inglot, het voormalige cosmeticabedrijf van zijn vrouw. Dankzij die transacties en een donatie van zijn ouders weet hij de schuld aan Quality of Live terug te betalen. Inglot en de bank claimen nog wel geld.

'Spijt dekt niet eens de lading voor de pijn en het verdriet dat ik mensen heb aangedaan', zegt De K. als de rechtbank informeert naar zijn persoonlijke omstandigheden. Hij is inmiddels gescheiden en hij is ontslagen door American Express, waar hij tevens verdacht wordt van fraude. Hij heeft nieuw werk 'in import en export van goederen'.

Z. houdt het daarna niet droog. Dat het Quality of Life-gala door de hele affaire in kwaad daglicht is komen te staan, vindt hij erg. 'Ik schaam me en het kan het geen plek geven in mijn hoofd.' En wat hem ook zeer dwarszit: 'Dat De K. mij niet persoonlijk aanspreekt om excuses aan te bieden'.

Vandaag wordt de zaak voortgezet met het requisitoir.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden