nieuws

Fikse stijging van aantal omwonenden dat door trillende treinen uit slaap wordt gehouden

Het aantal omwonenden dat ernstige hinder ondervindt van trillingen door reizigerstreinen is in zes jaar meer dan verdubbeld. Dat concludeert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) na een onderzoek onder 3.500 mensen die tot 300 meter van het spoor wonen. Een eenduidige oorzaak voor die stijging valt niet aan te wijzen.

Reizigers in de ochtendspits op station Utrecht Centraal.  Beeld ANP
Reizigers in de ochtendspits op station Utrecht Centraal.Beeld ANP

Het percentage omwonenden dat veel last heeft van voorbijrijdende reizigerstreinen steeg tussen 2013 en 2019 van 8 naar 20. Het percentage mensen dat kampt met ernstige slaapverstoring ging van 6 naar 11. Het RIVM ging langs bij 3.500 omwonenden die acht jaar geleden ook werd gevraagd naar hun ervaringen.

Goederentreinen veroorzaken net als in 2013 ernstige hinder bij ruim 40 procent van de omwonenden, terwijl 32 procent er slecht van slaapt.

Oorzaak

De oorzaak van de stijgingen door reizigerstreinen is niet duidelijk. Landelijk gezien zijn de trillingsniveaus van reizigerstreinen hetzelfde gebleven. Mogelijk is er regionaal of lokaal een verandering in trillingsniveaus ontstaan, maar dat is in deze studie niet verder onderzocht. Ook een eventuele veranderende houding ten aanzien van treinverkeer, blijkt geen verklaring voor de stijging.

In Nederland liggen ongeveer 845.000 woonadressen binnen 300 meter van het spoor. Hier wonen ruim 1,3 miljoen mensen van 16 jaar en ouder.

Internationaal onderzoek naar effecten van trillingen van treinen is vooral gericht op hinder, slaapverstoring en verstoring van andere activiteiten, zoals concentratie, luisteren, televisie kijken, praten met gezin of vrienden. De gezondheidseffecten op de lange termijn zijn nog onvoldoende onderzocht.

Een volgende meting staat gepland voor eind 2021, met als belangrijkste doel om relaties te bepalen tussen trillingen van treinen en hinder en slaapverstoring.

Purschuim

In 2018 waarschuwde spoornetbeheerder ProRail dat nieuwe woningen langs het spoor beter worden gewapend tegen trillingen van het toenemende treinverkeer. Dat wordt advies wordt vaak genegeerd door projectontwikkelaars en gemeenten, zei de toenmalige president-directeur van ProRail, Pier Eringa. ‘Het wordt niet overal gewaardeerd als wij ons vingertje opsteken.’

ProRail neemt bij nieuwe trajecten zelf ook maatregelen, zoals rubbermatten in de fundering van het spoor. Maar trillingshinder is lastiger bij de bron te beperken dan geluidsoverlast. Trillingen ontstaan door het gewicht van de trein, de snelheid, de vering, de staat van de wielen en de infrastructuur.

Vorig jaar november trok staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) 20 miljoen uit voor verder onderzoek naar slimme en betaalbare oplossingen voor het voorkomen van trillingshinder. Dat kunnen bijvoorbeeld rubberen kussens zijn die onder de dwarsliggers worden gelegd of de versteviging van het ballastbed met schuim. Een proef waarbij treinen langzamer passeerden bleek niet te helpen.

In Oisterwijk hebben bewoners zelf het heft in handen genomen en platen met purschuim aangebracht in hun tuinen, meldde BN De Stem in mei van dit jaar. Een soortgelijk experiment in Dorst zou vruchten afwerpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden