FIFA weet niet hoe matchfixing aan te pakken

Door misstanden aan te kaarten, werd ze de eerste klokkenluider van de wielrenunie UCI. Oud-atlete Sylvia Schenk zet haar strijd nu voort tegen de wereldvoetbalbond FIFA. 'Armstrong die de UCI betaalde: ik kan er niet over uit.'

Van Hein Verbruggen kreeg ze altijd te horen dat ze overal met hem over kon discussiëren. Maar als er gestemd moest worden, diende Sylvia Schenk te doen als alle anderen: de voorzitter van de internationale wielrenunie steunen.

Zo ging het er nog niet zo lang geleden aan toe bij de UCI, vertelt Schenk. Verbruggen kon als de eminente voorzitter vertrouwen op de brede steun van zijn achterban. Alleen zij lag af en toe dwars.

Schenk (59) is een voormalige atlete die voor Duitsland zonder succes aan de Olympische Spelen deelnam. Ze is ook juriste. Die kennis kwam nogal van pas toen ze als voorzitter van de Duitse wielerbond toetrad tot het managementcomité van de internationale broer.

Er ging een wereld voor haar open. Regels bleken ingesteld om er vooral soepel mee om te gaan en de ene wielerhand waste niet zelden de andere in het Zwitserse Aigle. Schenk stond door haar kritische vragen algauw te boek als de luis in de pels van de bond. Toen ze Pat McQuaid, de opvolger van Verbruggen, beschuldigde van misbruik van de regels, kwam er aan haar werk voor de UCI prompt een einde.

Schenk was een klokkenluider geworden, al besefte ze zich dat niet direct. 'Ik zei alles wat de rest niet wilde horen, dat maakte mij anders. De anderen waren allang blij dat ze deel uitmaakten van de UCI. Het was onmogelijk van binnenuit tegen kwalijke zaken te vechten. Ook de Nederlanders in de UCI, Verbruggen en Pieter Zevenbergen (ex-lid van het dagelijks bestuur) wilden elkaar niet beschadigen.'

Toch deden tal van affaires de naam van de UCI geen goed. Verbruggen zou een positieve test van Armstrong in de Ronde van Zwitserland in 2001 hebben laten verdwijnen. McQuaid moest toegeven dat de UCI een donatie van zeker 100 duizend dollar had geaccepteerd van de zevenvoudige Tourwinnaar.

Een bijdrage in de strijd tegen doping, zogezegd. Schenk schudt haar hoofd. 'Armstrong die de UCI betaalde: ik kan er niet over uit.'

Het is op z'n minst ondoorzichtig beleid, zegt ze op Papendal, waar ze donderdag een congres over corruptie in de sport toespreekt. 'Toen L'Équipe in 2005 publiceerde over de bloedstalen van Armstrong die door een nieuwe test positief op epo bleken, had de UCI direct een onderzoek moeten beginnen. Armstrong zou vrijgesproken zijn, want voor een onderzoek heb je naast de A-staal ook de B-staal nodig en die was er niet. Maar de UCI heeft zo de kans gemist om te kunnen zeggen: we willen weten wat hier speelt.'

De relatie tussen de wielerbond en de belangrijkste renner van de laatste vijftien jaar is volgens Schenk hecht geweest. 'Ik heb hem in Aigle nooit gezien. Maar Armstrong was nogal dik met de UCI.' Het verklaart wellicht de opgeluchte reactie nadat een federaal dopingonderzoek naar de renner in de VS onlangs zonder gevolgen eindigde.

Twee andere Tourwinnaars, Jan Ullrich en Alberto Contador, werden in dezelfde week schuldig bevonden aan doping. Daarover drukte de UCI zich in andere bewoordingen uit. Begrijpelijk, zegt Schenk: 'Als Armstrong schuldig was bevonden, was het wielrennen van de afgelopen twintig jaar afgebroken. De UCI heeft een held nodig voor dat tijdperk. Er zijn sinds 1996 maar twee Tourwinnaars geweest, Sastre en Evans, van wie geen dopingprobleem bekend is. Verschrikkelijk.'

Sinds de UCI de samenwerking met haar verbrak, is het bekampen van corruptie in de sport haar hoofddoel geworden. Schenk adviseert de stichting Transparency International. En ze hoopt organisaties als de FIFA duidelijk te maken dat vooral matchfixing, het om- en verkopen van sportwedstrijden, een serieus probleem is waarvan de tentakels almaar verder reiken.

Hoe ze vordert? 'De urgentie is er wel bij de FIFA en UEFA, maar ze weten niet hoe ze het probleem moeten aanpakken. Er is 1,5 miljoen euro besteed om matchfixing tegen te gaan, maar zonder resultaat. In april wilde Interpol een conferentie beleggen in Singapore, maar die is uitgesteld. Niemand weet waarom.'

Over de oprichting van een internationale anticorruptie-eenheid wordt al een jaar tevergeefs gesproken. Schenk ziet de tegenhanger van het WADA, de belangrijkste speler in de strijd tegen doping, voorlopig niet komen. 'Hoe ga je corruptie aantonen? Niet met bloed en urine, zoals doping kan worden bewezen. Je onderzoekt criminele activiteiten. Dan gaat het om het strafrecht.'

Verbaasd is Schenk niet dat de 7-1-zege van Olympique Lyon op Dinamo Zagreb, waardoor Ajax uit de Champions League vloog, nooit serieus is onderzocht. 'De UEFA was heel snel met z'n conclusie: er was niets aan de hand. Daarmee konden ze kennelijk vrede hebben.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden