Fietsen, plukken, drinken

In de Achterhoek is de druivenoogst in volle gang. Langs de wijnhuizen en minigaarden zijn routes uitgezet.

LIDY NICOLASEN

Het oog reikt ver naar de horizon van de glooiende Achterhoek, nu de maïs is geoogst en opgeschoten pluimen het zicht niet langer belemmeren. De kale akkers steken af tegen de bruinkleurige bosrand en heldergroene weiden. Onder de fietsbanden knispert het gevallen blad. Er knallen beukennootjes open.

Als de wind even gaat liggen en een bibberig zonnetje doorkomt, is het ineens verpletterend stil in de Achterhoek. Een dorpse stilte. Halverwege een bospad staan een paar stoelen en een tafel met een folder in een plastic bakje. Voor de passant die informatie wil. Ook zelfgemaakte jam, appels en walnoten staan in stalletjes en op tafeltjes langs de kant van de weg. Met een verweerd trommeltje ernaast voor het geld.

De herfst is het jaargetijde van de Achterhoek. Vanwege de boerenvlijt bijvoorbeeld; de oogst van de zomer is in potjes gestopt en wordt gedeeld met de gebruikers van de vele wandel- en fietsroutes. De paden voeren langs kastelen, tuinen en landgoederen, waar de rommelige keuterboerderijen van weleer prachtig zijn gerestaureerd.

Opschieten, de druivenoogst is begonnen, waarschuwden ze vorige week vanuit de Achterhoek. Wie wil, mag zelf komen plukken, maar alleen op afspraak, omdat nooit precies is te voorspellen wanneer de druif plukrijp is en voldoende suiker bevat. De Achterhoekse wijn mag dan nog steeds het stiefkind onder de Nederlandse wijnen zijn, het gebied is met pakweg twintig wijngaarden evenzogoed het grootste wijngebied van Nederland.

Drie wijnroutes heeft de regio. De wijnroute zuid-Achterhoek heeft Doetinchem als kern. De oostroute is rondom Winterswijk gesitueerd. De west-route voert langs Vorden, Ruurlo en Borculo en neemt een staartje van Zutphen mee.

In Vorden huren we fietsen. De route in het westelijk deel van de Achterhoek is 55 kilometer, de kortste van de drie wijnroutes, maar kan makkelijk worden ingekort door de wijnliefhebber annex fietser. Wijngoed Kranenburg ligt op comfortabele fietsafstand van de bouwvallige kerk van Vorden. Een boer op een antieke scooter en met dito stofbril rijdt midden op de smalle landweg. Hij blijkt niet typisch Achterhoeks, hij is gewoon de voorbode van een spektakel. Want wijngaard Kranenburg is even geen doezelende oase, maar een tussenstop voor een rally van oldtimers. Meer dan 250 antieke auto's komen voorbij. Opgelapte brommers, motoren en scooters pruttelen aan de kant van de weg naast kleine, lang vergeten vrachtwagentypes.

Henk Takken is de wijngaardenier van Kranenburg. Bloemist is hij van zijn vak. Hij komt uit Lochem. Toen zo'n 200 boeren uit de Achterhoek een paar jaar terug in het zalencentrum van Lievelde bij elkaar kwamen om over plattelandsvernieuwing te praten, was hij erbij. De Achterhoek leent zich niet voor grootschalige landbouw en op kneuterboeren zit niemand meer te wachten. Waar misschien toekomst in zat, was een eigen wijn, kregen ze te horen van de overheid. In Duitsland waren hybride druivenrassen ontwikkeld waarvan in het noorden van Europa wijn te maken zou zijn. Een nieuwe bestemming voor de Achterhoek?

Met 22 anderen ging hij op cursus en met twaalf man richtte hij daarna een coöperatie op. Hun druiven worden tot wijn verwerkt in Winterswijk, waar in een hal van 800 vierkante meter moderne apparatuur staat, met daarnaast nog zo'n hal voor volle flessen in dozen. En ze boeren goed. Het Nederlands Wijninstituut prees hun Solaris 2009 twee weken geleden met een gouden medaille.

Machtig mooi vindt Takken zijn nieuwe stiel. Hij komt er niet over uitgepraat, hoewel hij er niet van kan leven. Nóg niet. Niemand van de twintig wijnboeren in de Achterhoek kan dat. Hun nieuwe bedrijven zijn minigaarden, van gemiddeld twee hectare.

De eerste tien jaar levert de wijnbouw niks op, weet elke kenner. Weet ook wijnboer Rob Roth. Hij zit een paar kilometer verder op de Elanova-hoeve. Dit voorjaar bevroren zijn nieuwe scheuten. De zomer was slecht, maar de eindspurt was boven verwachting warm en zonnig. En dus is er hoop dat 2011 uiteindelijk een goed jaar zal blijken te zijn.

WIJNROUTES EN ALTERNATIEVEN

De VVV heeft de drie wijnroutes op het wijdvertakte netwerk van fietsknooppunten gelegd. De routes van 55,65 en 78 kilometer lang kunnen dus makkelijk worden ingekort.

De wijngaarden zijn op verschillende tijden open. De VVV heeft een kaart uitgegeven met alle namen, adressen en telefoonnumers. In de meeste gaarden worden rondleidingen gegeven en kunnen bezoekers wijn proeven. Ieder jaar, op de laatste zaterdag voor IJsheiligen, wordt de Nacht van de Wijngaard gehouden.

Een alternatieve, kortere route langs de knooppunten voert onder meer langs gebouwen van Pierre Cuypers, de bouwmeester van onder meer het Amsterdamse Rijksmuseum. Cuypers ontwierp bijvoorbeeld de Sint-Antoniuskerk en pastorie van Kranenburg, een godshuis dat nu onderdak biedt aan het museum voor heiligenbeelden, afkomstig uit andere afgedankte katholieke kerken uit het hele land.

www.achterhoeksewijnen.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden